Steamed Dudhi Muthiya Recipe: ગુજરાતી નાસ્તામાં મુઠિયાનું નામ આવે એટલે મોંમાં પાણી આવી જાય. ચા સાથે ખાવા હોય કે સવારના નાસ્તામાં કંઈક સ્વાદિષ્ટ બનાવવું હોય, દૂધીના મુઠિયા એક સરસ વિકલ્પ છે. સામાન્ય રીતે મુઠિયાને વઘારવા માટે તેલનો ઉપયોગ થાય છે, પરંતુ તમે ઇચ્છો તો તેને વઘાર્યા વગર પણ સ્ટીમ કરીને તૈયાર કરી શકો છો. દૂધી, ઘઉંનો લોટ અને બેસનથી બનતા આ મુઠિયા નરમ અને સ્વાદિષ્ટ હોય છે. ચાલો જાણીએ ઘરે ઓછા તેલમાં નહીં, પરંતુ સ્ટીમ કરીને તેલ વગરના દૂધીના મુઠિયા બનાવવાની રીત.
તેલ વગરના સ્ટીમ્ડ દૂધીના મુઠિયા બનાવવા માટેની સામગ્રી
- દૂધી – 1 મધ્યમ કદની
- ઘઉંનો લોટ – 1 કપ
- બેસન – ½ કપ
- રવો – 2 મોટી ચમચી
- લીલાં મરચાં-આદુની પેસ્ટ – 1 નાની ચમચી
- હળદર – ¼ નાની ચમચી
- લાલ મરચું પાઉડર – ½ નાની ચમચી
- ધાણા-જીરું પાઉડર – 1 નાની ચમચી
- અજમો – ½ નાની ચમચી
- તલ – 1 નાની ચમચી
- લીલા ધાણા – 2 મોટી ચમચી, સમારેલા
- ખાંડ – ½ નાની ચમચી (વૈકલ્પિક)
- મીઠું – સ્વાદ પ્રમાણે
- લીંબુનો રસ – 1 નાની ચમચી
- ઇનો ફ્રૂટ સોલ્ટ – ½ નાની ચમચી (વૈકલ્પિક, મુઠિયા નરમ બનાવવા માટે)
સ્ટીમ્ડ દૂધીના મુઠિયા બનાવવાની રીત
સૌથી પહેલાં દૂધીને સારી રીતે ધોઈને તેની છાલ ઉતારી લો અને ઝીણી છીણી લો. જો દૂધીમાં વધારે પાણી હોય તો થોડું પાણી હળવા હાથે નીચોવી લો, પરંતુ બધો રસ કાઢી ન નાખતા. હવે એક મોટા વાસણમાં છીણેલી દૂધી લો. તેમાં ઘઉંનો લોટ, બેસન અને રવો ઉમેરો. ત્યારબાદ લીલાં મરચાં-આદુની પેસ્ટ, હળદર, લાલ મરચું પાઉડર, ધાણા-જીરું પાઉડર, અજમો, તલ, સમારેલા લીલા ધાણા, મીઠું અને લીંબુનો રસ ઉમેરો. બધી સામગ્રીને બરાબર મિક્સ કરીને નરમ લોટ બાંધી લો. લોટ વધારે ઢીલો લાગે તો જરૂર પ્રમાણે થોડો ઘઉંનો લોટ અથવા બેસન ઉમેરી શકો છો.
તૈયાર લોટને 5થી 10 મિનિટ ઢાંકીને રાખો, જેથી તે સરસ રીતે સેટ થઈ જાય. હવે હાથને થોડા ભીના કરીને લોટમાંથી લાંબા અને નળાકાર મુઠિયા બનાવી લો. મુઠિયા બહુ જાડા ન રાખવા, જેથી તે અંદર સુધી સરખી રીતે ચડી શકે. જો મુઠિયા વધુ નરમ બનાવવા માટે ઇનોનો ઉપયોગ કરવો હોય તો તેને સ્ટીમમાં મૂકતાં પહેલાં લોટમાં ભેળવીને તરત મુઠિયા તૈયાર કરી લો.
હવે એક મોટા વાસણમાં પાણી ગરમ કરવા મૂકો અને તેની ઉપર સ્ટીમર અથવા છિદ્રવાળી થાળી ગોઠવો. મુઠિયાને થાળીમાં થોડા અંતરે ગોઠવીને ઢાંકણ બંધ કરી દો. મધ્યમ આંચ પર લગભગ 20થી 25 મિનિટ સુધી સ્ટીમ કરો. મુઠિયા ચડ્યા છે કે નહીં તે તપાસવા માટે તેમાં ટૂથપીક અથવા છરી નાખો. જો તે સાફ બહાર આવે તો મુઠિયા તૈયાર છે. જો લોટ ચોંટે તો થોડી વધુ મિનિટ સ્ટીમ કરો.
સ્ટીમ થઈ ગયા પછી મુઠિયાને થોડી મિનિટ ઠંડા થવા દો. ત્યારબાદ છરીથી ગોળ ટુકડામાં કાપી લો. તૈયાર મુઠિયાને વઘાર્યા વગર જ લીલી ચટણી, લસણની ચટણી અથવા દહીં સાથે પીરસો. આ રીતે તેલ વગરના સોફ્ટ અને સ્વાદિષ્ટ દૂધીના મુઠિયા તૈયાર થઈ જશે, જેને તમે સવારના નાસ્તામાં અથવા સાંજના હળવા નાસ્તા તરીકે માણી શકો છો.