Kesar Kheer Recipe: શારદીય નવરાત્રીમાં દરેક નોરતાનું ધાર્મિક મહત્ત્વ છે. નવરાત્રીના છઠ્ઠા દિવસે મા દુર્ગાના છઠ્ઠા સ્વરૂપ મા કાત્યાયનીની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ દિવસે માતાજીને ભોગ ધરાવીને ભક્તો સુખ, સમૃદ્ધિ અને શાંતિની પ્રાર્થના કરે છે. જો તમે આ દિવસે માતાજી માટે ઘરે કંઈક ખાસ અને મીઠું બનાવવાનું વિચારી રહ્યા હો, તો મધ અને કેસરથી તૈયાર થતી ખીર એક સારો વિકલ્પ બની શકે છે. દૂધની મલાઈદાર બનાવટ, કેસરની સુગંધ અને મધની મીઠાશથી આ ખીરનો સ્વાદ વધુ ખાસ બને છે. તો ચાલો જાણીએ મધથી બનેલી કેસર ખીર બનાવવાની રીત.
મધ અને કેસરની ખીર બનાવવા માટેની સામગ્રી
- 1 લિટર ફુલ ક્રીમ દૂધ
- 3 મોટી ચમચી બાસમતી ચોખા
- 2થી 3 મોટી ચમચી મધ (સ્વાદ પ્રમાણે)
- 8થી 10 કેસરના તાંતણા
- 2 મોટી ચમચી ઝીણા સમારેલા બદામ
- 2 મોટી ચમચી ઝીણા સમારેલા પિસ્તા
- અડધી નાની ચમચી એલચી પાવડર
- 2 મોટી ચમચી ગરમ દૂધ (કેસર પલાળવા માટે)
મધથી બનેલી કેસર ખીર બનાવવાની રીત
સૌથી પહેલાં બાસમતી ચોખાને પાણીથી ધોઈને 15થી 20 મિનિટ માટે પલાળી રાખો. ત્યાર બાદ વધારાનું પાણી કાઢીને ચોખાને થોડા મસળી લો, જેથી ખીર સારી રીતે ઘટ્ટ બને. એક નાની વાટકીમાં બે મોટી ચમચી ગરમ દૂધ લઈને તેમાં કેસરના તાંતણા પલાળી રાખો.
હવે એક જાડા તળિયાવાળા વાસણમાં દૂધ ગરમ કરવા મૂકો. દૂધમાં એક ઊભરો આવે એટલે તેમાં પલાળેલા ચોખા ઉમેરો. ગેસ ધીમો રાખીને ચોખા બરાબર ચડી જાય અને દૂધ ઘટ્ટ થવા લાગે ત્યાં સુધી ખીરને સતત વચ્ચે-વચ્ચે હલાવતા રહો. આ પ્રક્રિયામાં લગભગ 25થી 35 મિનિટ લાગી શકે છે.
ચોખા બરાબર ચડી જાય ત્યાર બાદ તેમાં કેસરવાળું દૂધ અને એલચી પાવડર ઉમેરો. હવે સમારેલા બદામ અને પિસ્તા નાખીને ખીરને વધુ 3થી 5 મિનિટ સુધી ધીમા તાપે પકાવો. ખીર તૈયાર થઈ જાય એટલે ગેસ બંધ કરી દો અને તેને થોડું ઠંડું થવા દો.
ખાસ ધ્યાન રાખો કે ખીર ઉકળતી હોય ત્યારે તેમાં મધ ઉમેરવું નહીં. ખીર થોડી ગરમ રહે પરંતુ ઉકળતી ન હોય ત્યારે તેમાં મધ ઉમેરીને બરાબર મિક્સ કરો. સ્વાદ પ્રમાણે મધની માત્રા ઓછી-વધારે રાખી શકો છો. તૈયાર થયેલી કેસર ખીરને વાટકીમાં કાઢીને ઉપરથી થોડા બદામ, પિસ્તા અને કેસરના તાંતણા નાખીને સજાવો.
મધવાળી કેસર ખીરને સ્વાદિષ્ટ બનાવવાની ટિપ્સ
- ખીર વધુ મલાઈદાર બનાવવા માટે ફુલ ક્રીમ દૂધનો ઉપયોગ કરો.
- કેસરને ગરમ દૂધમાં પલાળવાથી તેનો રંગ અને સુગંધ સારી રીતે ખીરમાં ભળે છે.
- ખીરને તળિયે ચોંટતી અટકાવવા માટે વચ્ચે-વચ્ચે હલાવતા રહો.
- મધને હંમેશાં ખીર થોડી ઠંડી થયા પછી ઉમેરો.
- ખીરને ગરમ અથવા ઠંડી, બંને રીતે પીરસી શકાય છે.