Mehsana Famous Tuver Totha Recipe: શિયાળાની ઋતુમાં લીલી તુવેરની અનેક સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓ બનાવવામાં આવે છે, પરંતુ મહેસાણાના પ્રખ્યાત તુવેર ટોઠાની વાત જ કંઈક અલગ છે. મસાલેદાર રસો, લીલી તુવેરના દાણા અને લસણના વઘારથી તૈયાર થતા આ ટોઠા ખાવામાં એકદમ લાજવાબ લાગે છે. ખાસ કરીને ગરમાગરમ બાજરીના રોટલા સાથે તેનો સ્વાદ બમણો થઈ જાય છે. જો તમને પણ મહેસાણાના તુવેર ટોઠા ખાવા ગમતા હોય તો હવે બહારથી લાવવાની જરૂર નથી. આ સરળ રીતથી તમે ઘરે જ સ્વાદિષ્ટ તુવેર ટોઠા બનાવી શકો છો.
તુવેર ટોઠા બનાવવા માટેની સામગ્રી
- લીલી તુવેરના દાણા – 2 કપ
- બારીક સમારેલી ડુંગળી – 2
- બારીક સમારેલા ટામેટાં – 2
- લીલાં મરચાં – 2
- આદુ-લસણની પેસ્ટ – 1 ચમચી
- તેલ – 3 ચમચી
- જીરું – અડધી ચમચી
- હિંગ – એક ચપટી
- હળદર – અડધી ચમચી
- લાલ મરચું પાઉડર – 1 ચમચી
- ધાણાજીરું પાઉડર – 1 ચમચી
- ગરમ મસાલો – અડધી ચમચી
- મીઠું – સ્વાદ અનુસાર
- લીલું લસણ – જરૂરિયાત મુજબ
- લીલા ધાણા – સજાવટ માટે
- પાણી – જરૂરિયાત મુજબ
તુવેર ટોઠા બનાવવાની રીત
સૌથી પહેલાં લીલી તુવેરના દાણાને ફોલીને એક વાસણમાં કાઢી લો. ત્યારબાદ તેને 2થી 3 વાર સ્વચ્છ પાણીથી બરાબર ધોઈ લો, જેથી દાણા પર લાગેલી ધૂળ કે અન્ય કચરો સાફ થઈ જાય. હવે એક પ્રેશર કૂકરમાં તુવેરના દાણા, થોડું પાણી, અડધી ચમચી હળદર અને સ્વાદ અનુસાર મીઠું નાખો. કૂકરનું ઢાંકણ બંધ કરીને મધ્યમ તાપે 2થી 3 સીટી થાય ત્યાં સુધી બાફો. ત્યારબાદ ગેસ બંધ કરી કૂકરનું પ્રેશર આપમેળે નીકળી જાય ત્યાં સુધી રાહ જુઓ. તુવેરના દાણા બરાબર બફાઈ ગયા છે કે નહીં તે ચકાસી લો.
હવે એક કડાઈમાં તેલ ગરમ કરવા મૂકો. તેલ ગરમ થાય એટલે તેમાં જીરું અને હિંગ ઉમેરો. જીરું તતડે એટલે તેમાં બારીક સમારેલાં લીલાં મરચાં અને આદુ-લસણની પેસ્ટ નાખીને બરાબર સાંતળો. ત્યારબાદ તેમાં બારીક સમારેલી ડુંગળી ઉમેરીને મધ્યમ તાપે સાંતળો. ડુંગળી આછા સોનેરી રંગની થાય ત્યાં સુધી તેને હલાવતા રહો, જેથી તે બળી ન જાય અને મસાલામાં તેનો સ્વાદ સારી રીતે ભળી જાય.
ડુંગળી બરાબર શેકાઈ જાય પછી તેમાં બારીક સમારેલાં ટામેટાં ઉમેરો. હવે તેમાં લાલ મરચું પાઉડર, ધાણાજીરું પાઉડર અને જરૂર મુજબ મીઠું નાખીને બધી સામગ્રીને સારી રીતે મિક્સ કરો. ટામેટાં નરમ થઈ જાય અને મસાલામાંથી તેલ છૂટવા લાગે ત્યાં સુધી તેને ધીમા-મધ્યમ તાપે પકાવો. આ દરમિયાન મસાલાને વચ્ચે-વચ્ચે હલાવતા રહો, જેથી તે કડાઈમાં ચોંટી ન જાય.
હવે તૈયાર મસાલામાં બાફેલી તુવેર ઉમેરી દો. તુવેરના દાણા અને મસાલાને હળવા હાથે મિક્સ કરો, જેથી દાણા તૂટે નહીં અને દરેક દાણા પર મસાલો બરાબર ચઢી જાય. જો તમને રસાવાળા તુવેર ટોઠા પસંદ હોય તો તેમાં જરૂર મુજબ બાફેલી તુવેરનું પાણી અથવા થોડું ગરમ પાણી ઉમેરી શકો છો. હવે કડાઈને ઢાંકીને ધીમા તાપે 5થી 7 મિનિટ સુધી ચઢવા દો. આ રીતે તુવેરમાં મસાલાનો સ્વાદ બરાબર ઉતરી જશે અને ટોઠા વધુ સ્વાદિષ્ટ બનશે.
છેલ્લે તેમાં ગરમ મસાલો, બારીક સમારેલું લીલું લસણ અને લીલા ધાણા ઉમેરો. બધી સામગ્રીને ફરી એકવાર બરાબર મિક્સ કરીને 2 મિનિટ સુધી પકાવો. ગેસ બંધ કરી તુવેર ટોઠાને સર્વિંગ બાઉલમાં કાઢી લો. ઉપરથી થોડું લીલું લસણ અને લીલા ધાણા નાખીને ગરમાગરમ પીરસો. તૈયાર છે મસાલેદાર અને ચટાકેદાર કાઠિયાવાડી તુવેર ટોઠા, જેનો સ્વાદ બાજરીના રોટલા, ભાખરી, રોટલી અને છાશ સાથે માણવાની મજા જ અલગ છે.