Gol Ambli Chutney Recipe: સમોસા, કચોરી, ભજીયા કે ચાટ જેવી વાનગી સાથે જો ખાટી-મીઠી ચટણી મળી જાય તો તેનો સ્વાદ બમણો થઈ જાય છે. ખાસ કરીને ગોળ આંબલીની ચટણી એવી ચટણી છે જે મોટાભાગના ભારતીય નાસ્તા સાથે સરળતાથી પીરસી શકાય છે. આંબલીની ખટાશ, ગોળની મીઠાશ અને મસાલાની તીખાશનું કોમ્બિનેશન ચટણીને એકદમ સ્વાદિષ્ટ બનાવે છે.
બજારમાં મળતી ચટણીની જગ્યાએ તમે આ ગોળ આંબલીની ચટણી ઘરે પણ સરળતાથી બનાવી શકો છો. તેને બનાવવા માટે આંબલી, ગોળ અને કેટલાક સામાન્ય મસાલાની જરૂર પડે છે. ચટણીને યોગ્ય રીતે ઉકાળવાથી તેની ઘટ્ટતા પણ સરસ આવે છે અને તે સમોસા-કચોરીમાં ડૂબાડીને ખાવા માટે એકદમ યોગ્ય બને છે. ઘરે બનાવેલી આ ચટણીને ચાટ, દહીંવડા, પાણીપુરી કે ભજીયા સાથે પણ પીરસી શકાય છે.
ગોળ આંબલીની ચટણી બનાવવાની સામગ્રી
- આંબલી – 100 ગ્રામ
- ગોળ – 150 ગ્રામ
- જીરું – 1 ટીસ્પૂન
- વરીયાળી – 1 ટીસ્પૂન
- સૂંઠ પાવડર – ½ ટીસ્પૂન
- લાલ મરચું પાવડર – 1 ટીસ્પૂન
- કાળું મીઠું – ½ ટીસ્પૂન
- સાદું મીઠું – સ્વાદ અનુસાર
- હિંગ – 1 ચપટી
- ગરમ મસાલો – ½ ટીસ્પૂન
- પાણી – જરૂર મુજબ
ગોળ આંબલીની ચટણી બનાવવાની રીત
સૌથી પહેલાં આંબલીને એક બાઉલમાં લઈ તેમાં ગરમ પાણી ઉમેરો અને તેને લગભગ 20થી 30 મિનિટ માટે પલાળી રાખો. આંબલી નરમ થઈ જાય પછી તેને હાથથી સારી રીતે મસળી તેનો પલ્પ કાઢી લો. ત્યારબાદ આ મિશ્રણને ગાળી લો જેથી આંબલીના બીજ અને રેસા અલગ થઈ જાય અને ચટણી એકદમ સ્મૂધ બને.
હવે એક કડાઈમાં થોડું જીરું અને વરીયાળી નાખીને ધીમા તાપે હળવા શેકી લો. બંને મસાલા ઠંડા થાય પછી તેને થોડા કરકરા વાટી લો. આ મસાલો ચટણીમાં ઉમેરવાથી તેનો સ્વાદ અને સુગંધ વધારે સારી આવશે.
હવે કડાઈમાં તૈયાર કરેલો આંબલીનો પલ્પ અને જરૂર મુજબ પાણી ઉમેરો. તેમાં ગોળ નાખીને ધીમા તાપે ગરમ થવા દો. ગોળ સંપૂર્ણપણે ઓગળી જાય ત્યાં સુધી મિશ્રણને હલાવતા રહો. ગોળ ઓગળી જાય પછી તેમાં લાલ મરચું પાવડર, કાળું મીઠું, સાદું મીઠું, સૂંઠ પાવડર, હિંગ અને વાટેલું જીરું-વરીયાળી ઉમેરો.
બધી સામગ્રીને સારી રીતે મિક્સ કરીને ચટણીને ધીમા તાપે ઉકળવા દો. વચ્ચે વચ્ચે ચમચાથી હલાવતા રહેવું જેથી ચટણી કડાઈના તળિયે ચોંટે નહીં. ચટણી ધીમે ધીમે ઘટ્ટ થવા લાગશે અને તેનો રંગ પણ સુંદર ઘેરો બનશે. ચટણી કેટલી ઘટ્ટ રાખવી તે તમારી પસંદ પર આધાર રાખે છે. જો તેને સમોસા, કચોરી કે ભજીયા સાથે સર્વ કરવાની હોય તો મધ્યમ ઘટ્ટ રાખી શકાય. ચટણી ઠંડી થયા પછી તે વધુ ઘટ્ટ થાય છે, તેથી ગેસ બંધ કરતી વખતે તેને બહુ જાડી ન કરવી.
ચટણી તૈયાર થઈ જાય પછી ગેસ બંધ કરી તેને સંપૂર્ણપણે ઠંડી થવા દો. ત્યારબાદ તેને સાફ અને સૂકા કાચના કન્ટેનરમાં ભરીને રાખી શકો છો. જ્યારે પણ સમોસા, કચોરી, ભજીયા, ચાટ કે દહીંવડા બનાવો ત્યારે આ ખાટી-મીઠી અને મસાલેદાર ચટણી સાથે પીરસો.
ટિપ્સ
- આંબલી વધારે ખાટી હોય તો ગોળનું પ્રમાણ તમારી પસંદ પ્રમાણે વધારી શકાય છે. ચટણી વધારે તીખી જોઈતી હોય તો લાલ મરચું પાવડર થોડું વધારે ઉમેરી શકો છો.
- ચટણીને સ્મૂધ બનાવવા માટે આંબલીનો પલ્પ ગાળવો જરૂરી છે. ચટણી બનાવ્યા બાદ તેને સંપૂર્ણ ઠંડી કરીને જ કાચની બરણીમાં ભરવી.
- ચટણી લાંબો સમય સારી રાખવી હોય તો તેને હંમેશા સાફ અને સૂકા કન્ટેનરમાં રાખવી અને કાઢતી વખતે સૂકી ચમચીનો ઉપયોગ કરવો.