Hariyali Teej vs Hartalika Teej: કેટલાક લોકો હરિયાળી તીજ અને હરતાલિકા તીજને સમાન માને છે. પરંતુ, આ બંને ઉપવાસ અલગ છે. જો કે, આ બંને તહેવારો ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીને સમર્પિત છે. પરંતુ, બંનેનું મહત્વ અલગ છે.
મહિલાઓ આ બંને વ્રત ખાસ ભક્તિભાવથી ઉજવે છે. આ બંને તહેવારો શુક્લ પક્ષની તૃતીયા તિથિ પર આવે છે, જેના કારણે તેમને તીજ કહેવામાં આવે છે. શ્રાવણ મહિનાની તૃતીયા તિથિ પર પડનારા વ્રતને હરિયાળી તીજ કહેવામાં આવે છે અને આ વર્ષે હરિયાળી તીજ 27 જુલાઈના રોજ ઉજવવામાં આવશે.
તે જ સમયે, ભાદ્રપદની તૃતીયા તિથિ પર પડનારા વ્રતને હરતાલિકા તીજ કહેવામાં આવે છે. આ વર્ષે હરતાલિકા તીજનું વ્રત 26 ઓગસ્ટના રોજ રાખવામાં આવશે. હરતાલિકા તીજને કેવડા ત્રીજ (Kevda Trij 2025) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
બંને વ્રતનું મહત્વ
આ બંને વ્રતમાં, ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીની પૂજા વિધિપૂર્વક કરવામાં આવે છે. પરિણીત સ્ત્રીઓ તેમના પતિના લાંબા આયુષ્ય અને સુખી દામ્પત્ય જીવન માટે આ વ્રત રાખે છે. તે જ સમયે, અપરિણીત છોકરીઓ શિવ-પાર્વતીની પૂજા કરે છે અને યોગ્ય વર મેળવવાની ઇચ્છા સાથે આ બંને તિથિઓ પર ઉપવાસ કરે છે.
મિલનનો તહેવાર છે હરિયાળી તીજ
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ઘણા જન્મોના તપસ્યા પછી, માતા પાર્વતીએ આ દિવસે ભગવાન શિવને પોતાની પત્ની તરીકે સ્વીકાર્યા હતા. હરિયાળી તીજ પર્વ એ ભગવાન શિવ અને દેવી પાર્વતીના પુનર્મિલનનો ઉત્સવ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે હરિયાળી તીજ વ્રત રાખવાથી વિવાહિત જીવનમાં સુખ અને સમૃદ્ધિ આવે છે.
સ્ત્રીઓ પોતાના પતિના લાંબા આયુષ્યની કામના સાથે આ વ્રત રાખે છે. આ દિવસે પરિણીત સ્ત્રીઓ પોશાક પહેરે છે અને સોળ શણગાર કરે છે. ત્યારબાદ શિવ-પાર્વતીની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ દિવસે સ્ત્રીઓ લીલા રંગના કપડાં, બંગડીઓ, બિંદી અને મહેંદી વગેરે પહેરીને તૈયાર થાય છે, જે સૌભાગ્યનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
કઠોર તપસ્યાનું પ્રતીક હરતાલિકા તીજ
હરતાલિકા તીજ સૌથી મુશ્કેલ વ્રતોમાંનું એક છે. આ વ્રત નિર્જળા એટલે કે પાણી પીધા વિના રાખવામાં આવે છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, દેવી પાર્વતીએ ભગવાન શિવને પતિ તરીકે મેળવવા માટે ખોરાક અને પાણી લીધા વિના ગાઢ જંગલમાં કઠોર તપસ્યા કરી હતી.
તેમણે રેતીમાંથી શિવલિંગ બનાવીને તેમની પૂજા કરી. એવું માનવામાં આવે છે કે હરતાલિકા તીજનો ઉપવાસ સૌપ્રથમ દેવી પાર્વતીએ અખંડ સૌભાગ્યની કામના સાથે કર્યો હતો. પરિણીત સ્ત્રીઓ તેમના પતિના અખંડ સૌભાગ્ય અને લાંબા આયુષ્ય માટે આ વ્રત રાખે છે. આ વ્રત માટીનું શિવલિંગ બનાવીને અથવા શિવ-પાર્વતીની મૂર્તિ સ્થાપિત કરીને રાખવામાં આવે છે.