Karwa Chauth 2026: કરાવા ચોથનું વ્રત સુહાગન મહિલાઓ માટે ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે મહિલાઓ પતિના લાંબા આયુષ્ય અને સુખી દાંપત્ય જીવનની કામના સાથે નિર્જળા ઉપવાસ રાખે છે. પરંપરા અનુસાર, રાત્રે ચંદ્રનાં દર્શન કર્યા પછી અર્ઘ્ય આપીને વ્રત ખોલવામાં આવે છે. પરંતુ ઘણી વખત ખરાબ હવામાન, વરસાદ કે આકાશમાં વાદળો છવાયેલાં હોવાને કારણે ચંદ્ર દેખાતો નથી. આવી સ્થિતિમાં મહિલાઓના મનમાં સવાલ થાય છે કે ચંદ્રનાં દર્શન કર્યા વિના વ્રત કેવી રીતે ખોલવું? જો તમારી સાથે પણ આવું થાય, તો જાણો પૂજાના નિયમો અને વ્રત ખોલવાની અલગ-અલગ પરંપરાગત રીતો.
કરાવા ચોથ 2026: ચંદ્રોદયનો સમય
આ વર્ષે કરાવા ચોથ 29 ઓક્ટોબર, 2026, ગુરુવારના રોજ મનાવવામાં આવે છે. ચંદ્રનાં દર્શન રાત્રે 8:35થી 8:52 વાગ્યાની આસપાસ થઈ શકે છે. જો નિર્ધારિત સમયે ચંદ્ર દેખાતો ન હોય, તો થોડી વાર રાહ જુઓ અને પછી તમારી પારિવારિક પરંપરા મુજબ પૂજા કરો.
ભગવાન શિવનાં દર્શન કરીને ખોલો વ્રત
જો ચંદ્રોદય થયા પછી પણ વાદળોને કારણે ચંદ્રનાં દર્શન ન થઈ શકે, તો કેટલીક પરંપરાઓમાં ભગવાન શિવનાં દર્શન કરીને વ્રત ખોલવાનો વિકલ્પ અપનાવવામાં આવે છે. ભગવાન શિવના મસ્તક પર ચંદ્ર બિરાજમાન છે, તેથી શ્રદ્ધાળુઓ મહાદેવની પૂજા કરીને ચંદ્રદેવનું સ્મરણ કરે છે. આ માટે તમે ઘરે ભગવાન શિવની તસવીર કે મૂર્તિ સામે પ્રાર્થના કરી શકો છો અથવા નજીકના શિવમંદિરમાં દર્શન કરી શકો છો.
ચોખાથી ચંદ્રનું પ્રતીક બનાવીને પૂજા કરો
ચંદ્રનાં દર્શન ન થતાં હોય, તો કેટલીક જગ્યાએ ચંદ્રનું પ્રતીક બનાવીને પૂજા કરવાની પરંપરા છે. આ માટે એક સ્વચ્છ ચોકી પર લાલ કપડું પાથરો અને તેના પર ચોખાથી ચંદ્રનું પ્રતીક બનાવો. ત્યારબાદ ચંદ્રદેવનું સ્મરણ કરીને પૂજા કરો અને 'ૐ ચંદ્રાય નમઃ' મંત્રનો જાપ કરો. તમારી પારિવારિક માન્યતા અનુસાર પૂજા પૂર્ણ કર્યા પછી વ્રત ખોલી શકો છો.
પંચાંગમાં આપેલા ચંદ્રોદયના સમયની રાહ જુઓ
ચંદ્ર દેખાતો ન હોય ત્યારે ઉતાવળ કરવાને બદલે પહેલાં તમારા શહેરમાં ચંદ્રોદયનો સમય જાણી લો. ઘણી વખત ચંદ્ર આકાશમાં ઊગી ગયો હોવા છતાં વાદળોને કારણે દેખાતો નથી. આવી સ્થિતિમાં થોડી વાર રાહ જોઈ શકાય છે. જો લાંબા સમય સુધી ચંદ્રનાં દર્શન ન થાય, તો ચંદ્રદેવનું સ્મરણ કરીને અને પરિવારની પરંપરા મુજબ પૂજા કરીને વ્રત ખોલવાનો નિર્ણય લઈ શકો છો.
બીજા શહેરમાં ચંદ્ર દેખાય તો વીડિયો કૉલનો વિકલ્પ
જો તમારા પરિવારના સભ્યો બીજા શહેરમાં રહેતા હોય અને ત્યાં ચંદ્રનાં દર્શન થઈ રહ્યાં હોય, તો કેટલાક લોકો વીડિયો કૉલ દ્વારા ચંદ્રનાં દર્શન કરવાનો વિકલ્પ અપનાવે છે. કેટલીક જગ્યાએ ચંદ્રની તસવીર જોઈને વ્રત ખોલવાની પરંપરા પણ જોવા મળે છે. જોકે, આ રીતને દરેક જગ્યાએ એકસરખો ધાર્મિક નિયમ માનવામાં આવતો નથી. તેથી તમારી કુટુંબ પરંપરા અનુસાર નિર્ણય લેવો યોગ્ય રહેશે.
શું ચંદ્રનાં દર્શન કર્યા વિના કરાવા ચોથનું વ્રત ખોલવું ખોટું છે?
કરાવા ચોથ પર ચંદ્રનાં દર્શન કરીને અર્ઘ્ય આપ્યા પછી વ્રત ખોલવાની પરંપરા છે. તેથી ચંદ્ર દેખાતો ન હોય, તો પહેલાં ચંદ્રોદયનો સમય તપાસીને થોડી રાહ જોવી જોઈએ. જો ખરાબ હવામાનને કારણે લાંબા સમય સુધી ચંદ્ર ન દેખાય, તો ગભરાવાની જરૂર નથી. આવી સ્થિતિમાં પરિવારની પરંપરા, સ્થાનિક માન્યતા અને ધાર્મિક માર્ગદર્શન અનુસાર પૂજા કરી શકાય છે.
ચંદ્રની દિશામાં અર્ઘ્ય આપવું, ભગવાન શિવનાં દર્શન કરવાં અથવા અન્ય પરંપરાગત વિકલ્પો અપનાવવા અંગે અલગ-અલગ પરિવારોમાં જુદી માન્યતાઓ હોઈ શકે છે. તેથી કોઈ એક રીતને દરેક માટે ફરજિયાત નિયમ માનવાને બદલે પોતાની પરંપરા પ્રમાણે નિર્ણય લેવો જોઈએ. ખાસ કરીને નિર્જળા વ્રત દરમિયાન તબિયત ખરાબ થાય, ચક્કર આવે કે નબળાઈ લાગે, તો સ્વાસ્થ્યને પ્રાથમિકતા આપવી જરૂરી છે.