Karwa Chauth 2026: કરવા ચોથ ક્યારે છે? જાણો તારીખ, પૂજા મુહૂર્ત અને અમદાવાદ, સુરત સહિત ચંદ્રદર્શનનો સમય

Karwa Chauth 2026 Date and Moonrise Timings in Gujarat: કરવા ચોથ 2026નું વ્રત ગુરુવાર, 29 ઓક્ટોબરના રોજ રાખવામાં આવશે. આ દિવસે પરિણીત મહિલાઓ પતિના લાંબા આયુષ્ય, સુખી દાંપત્ય જીવન અને પરિવારની સુખ-સમૃદ્ધિ માટે વ્રત રાખે છે. કરવા ચોથના દિવસે સૂર્યોદય પહેલાં સરગી ગ્રહણ કરીને વ્રતની શરૂઆત કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ સાંજે ભગવાન શિવ, માતા પાર્વતી, ભગવાન ગણેશ અને કરવા માતાની પૂજા કરવામાં આવે છે. રાત્રે ચંદ્રદર્શન કરીને અર્ઘ્ય અર્પણ કર્યા બાદ વ્રત પૂર્ણ કરવામાં આવે છે. ચાલો જાણીએ કરવા ચોથ 2026ની તારીખ, પૂજા મુહૂર્ત, વ્રત વિધિ, પૂજા સામગ્રી અને અમદાવાદ, સુરત સહિત દેશનાં મુખ્ય શહેરોમાં ચંદ્રદર્શનનો સમય.

કરવા ચોથ ક્યારે છે? (Karwa Chauth 2026 Date in Gujarat)

હિંદુ પંચાંગ અનુસાર, કરવા ચોથનું વ્રત કારતક મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્થી તિથિએ રાખવામાં આવે છે. ગુજરાતના અમાન્ત પંચાંગ પ્રમાણે આ સમય આસો વદ ચોથ તરીકે ઓળખાય છે. વર્ષ 2026માં કરવા ચોથનું વ્રત 29 ઓક્ટોબર, ગુરુવારના રોજ રાખવામાં આવશે.

કરવા ચોથને કરક ચતુર્થી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ દિવસે મહિલાઓ પોતાના પતિના લાંબા આયુષ્ય અને દાંપત્ય જીવનમાં સુખ-શાંતિ માટે ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીની પૂજા કરે છે. કરવા ચોથની પરંપરામાં સરગી, વ્રત કથા, સાંજની પૂજા અને ચંદ્રદર્શનનું વિશેષ મહત્વ છે. 2026માં કરવા ચોથની ચતુર્થી તિથિ 29 ઓક્ટોબરના રોજ શરૂ થશે અને તે જ દિવસે પૂર્ણ થશે. તેથી ભારતમાં કરવા ચોથનું વ્રત 29 ઓક્ટોબરે રાખવામાં આવશે.

કરવા ચોથ 2026 શુભ મુહૂર્ત (Karwa Chauth 2026 Muhurat)

કરવા ચોથના દિવસે પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત સાંજે 6:04થી રાત્રે 7:20 વાગ્યા સુધી રહેશે. કરવા વ્રતની પૂજા માટે સાંજે 1 કલાક 16 મિનિટનો વિશેષ શુભ સમય મળશે. આ દરમિયાન મહિલાઓ વિધિ-વિધાનપૂર્વક કરવા માતાની પૂજા કરી શકે છે.

કરવા ચોથના દિવસે ઉપવાસનો સમયગાળો સવારે 6:43 વાગ્યાથી રાત્રે 8:52 વાગ્યા સુધી રહેશે, જે કુલ 14 કલાક 9 મિનિટનો છે. કરવા ચોથ વ્રત દરમિયાન ચંદ્રોદયની રાહ જોવામાં આવે છે અને આ વર્ષે ચંદ્રોદયનો ચોક્કસ સમય રાત્રે 8:52 વાગ્યે રહેશે. ચતુર્થી તિથિ 29 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ સવારે 1:06 વાગ્યે શરૂ થશે અને રાત્રે 10:09 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. તેથી કરવા ચોથનું વ્રત ગુરુવાર, 29 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ રાખવામાં આવશે.

કરવા ચોથ વ્રત વિધિ (Karwa Chauth Puja Vidhi)

કરવા ચોથનું વ્રત પરંપરાગત રીતે પરિણીત મહિલાઓ પતિના લાંબા આયુષ્ય અને સુખી દાંપત્ય જીવન માટે રાખે છે. આ દિવસે વ્રતની શરૂઆત સરગીથી થાય છે અને રાત્રે ચંદ્રદર્શન બાદ વ્રત પૂર્ણ કરવામાં આવે છે.

સૂર્યોદય પહેલાં સરગી ગ્રહણ કરો

કરવા ચોથના દિવસે વહેલી સવારે સૂર્યોદય પહેલાં સરગી ગ્રહણ કરવામાં આવે છે. સરગીમાં ફળ, સૂકા મેવા, મીઠાઈ, દૂધ અને અન્ય પૌષ્ટિક ખોરાકનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે. પરંપરા પ્રમાણે સાસુ પોતાની વહુને સરગી આપે છે. જોકે પરિવાર અને પ્રદેશ પ્રમાણે આ રીતમાં ફેરફાર જોવા મળે છે. સરગી ગ્રહણ કર્યા બાદ મહિલાઓ વ્રતનો સંકલ્પ લે છે. પરંપરા પ્રમાણે કરવા ચોથનું વ્રત નિર્જળા રાખવામાં આવે છે, એટલે કે આખો દિવસ પાણી અને ભોજન ગ્રહણ કરવામાં આવતું નથી.

પૂજા સ્થળ તૈયાર કરો

સાંજે કરવા ચોથની પૂજા માટે ઘરના સ્વચ્છ સ્થાન પર ભગવાન શિવ, માતા પાર્વતી, ભગવાન ગણેશ અને કરવા માતાની તસવીર અથવા મૂર્તિ સ્થાપિત કરો. પૂજા સ્થળ પર લાલ અથવા પીળું કપડું પાથરીને ભગવાનને સ્થાપિત કરો. ત્યારબાદ પૂજાની થાળીમાં કુમકુમ, રોલી, અક્ષત, ફૂલ, ધૂપ, દીવો, મીઠાઈ અને કરવા તૈયાર રાખો.

ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીની પૂજા કરો

પૂજા દરમિયાન ભગવાન શિવ, માતા પાર્વતી અને ભગવાન ગણેશને ફૂલ, અક્ષત, કુમકુમ અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરો. માતા પાર્વતીને સુહાગની સામગ્રી અર્પણ કરવાની પરંપરા છે. ત્યારબાદ કરવા ચોથની વ્રત કથા વાંચો અથવા સાંભળો. કેટલીક જગ્યાએ મહિલાઓ એકસાથે બેસીને કરવા ફેરવવાની પરંપરા પણ નિભાવે છે.

ચંદ્રદેવને અર્ઘ્ય અર્પણ કરો

રાત્રે ચંદ્રોદય થયા બાદ ચંદ્રદેવના દર્શન કરો. કરવા અથવા લોટામાં પાણી ભરીને ચંદ્રદેવને અર્ઘ્ય અર્પણ કરો અને પતિના લાંબા આયુષ્ય માટે પ્રાર્થના કરો. ઘણી જગ્યાએ મહિલાઓ ચાળણીમાંથી ચંદ્રદર્શન કર્યા બાદ પોતાના પતિનો ચહેરો જુએ છે. ત્યારબાદ પતિના હાથે પાણી ગ્રહણ કરીને વ્રત પૂર્ણ કરવામાં આવે છે. કરવા ચોથની પૂજા અને વ્રતની પરંપરામાં પ્રદેશ પ્રમાણે ફેરફાર જોવા મળે છે. તેથી પોતાના પરિવારની પરંપરા અને સ્થાનિક પંચાંગ પ્રમાણે પૂજા કરવી યોગ્ય છે.

કરવા ચોથના વ્રત અને પૂજા માટે જરૂરી સામગ્રી (Karwa Chauth Puja Samagri List)

કરવા ચોથની પૂજા માટે અગાઉથી સામગ્રી તૈયાર રાખવાથી પૂજા દરમિયાન કોઈ વસ્તુની અછત રહેતી નથી. આ દિવસે ભગવાન શિવ, માતા પાર્વતી, ગણેશજી અને કરવા માતાની પૂજા કરવામાં આવે છે.

પૂજા માટે માટીનો કરવા અથવા કળશ, પૂજાની થાળી, દીવો, ઘી, ધૂપ, અગરબત્તી, કુમકુમ, રોલી, અક્ષત, ફૂલ, માળા, ચાળણી, પાણી, દૂધ, મીઠાઈ, ફળ અને લાલ અથવા પીળું કપડું તૈયાર રાખવું.

માતા પાર્વતીની પૂજા માટે સુહાગની સામગ્રી પણ રાખવામાં આવે છે. તેમાં બંગડીઓ, સિંદૂર, બિંદી, મહેંદી, ચૂંદડી અને અન્ય સુહાગની વસ્તુઓનો સમાવેશ કરી શકાય છે. પરિવારની પરંપરા પ્રમાણે પૂજાની સામગ્રીમાં ફેરફાર હોઈ શકે છે. સરગી માટે ફળ, સૂકા મેવા, દૂધ, મીઠાઈ, પરાઠા અથવા અન્ય પૌષ્ટિક ખોરાક તૈયાર કરી શકાય છે. વ્રત રાખનાર મહિલાઓએ પોતાની તબિયત અને જરૂરિયાત પ્રમાણે સરગીમાં ખોરાક પસંદ કરવો.

કરવા ચોથ વ્રત નિયમો (Karwa Chauth Vrat Rules)

કરવા ચોથના વ્રત દરમિયાન કેટલીક પરંપરાઓ અને નિયમોનું પાલન કરવામાં આવે છે. જોકે આ નિયમો દરેક પરિવાર અને પ્રદેશમાં એકસરખા હોતા નથી. કરવા ચોથના દિવસે સૂર્યોદય પહેલાં સરગી ગ્રહણ કરવાની પરંપરા છે. સરગી બાદ સ્નાન કરીને સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરવામાં આવે છે અને ભગવાનનું સ્મરણ કરીને વ્રતનો સંકલ્પ લેવામાં આવે છે. પરંપરા પ્રમાણે મહિલાઓ આખો દિવસ નિર્જળા વ્રત રાખે છે. આ દરમિયાન ભોજન અને પાણી ગ્રહણ કરવામાં આવતું નથી. જોકે સ્વાસ્થ્યને ધ્યાનમાં રાખીને વ્રતના નિયમોમાં ફેરફાર કરી શકાય છે. સાંજે ભગવાન શિવ, માતા પાર્વતી, ભગવાન ગણેશ અને કરવા માતાની પૂજા કરવામાં આવે છે. પૂજા દરમિયાન કરવા ચોથની વ્રત કથા વાંચવી અથવા સાંભળવી શુભ માનવામાં આવે છે. રાત્રે ચંદ્રોદય થયા બાદ ચંદ્રદેવને અર્ઘ્ય અર્પણ કરવામાં આવે છે. ચંદ્રદર્શન કર્યા બાદ પાણી ગ્રહણ કરીને વ્રત પૂર્ણ કરવામાં આવે છે.

ગુજરાત અને અન્ય મુખ્ય શહેરોમાં કરવા ચોથ 2026 ચંદ્રદર્શનનો સમય (Karwa Chauth 2026 City-Wise Moonrise Timings)