યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ (UPI) પેમેન્ટ્સ પર 0.4 ટકા મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાદવાનો માર્ગ મોકળો થયા પછી, આ મુદ્દા પર સામાન્ય લોકોથી લઈને નિષ્ણાતો સુધીના મંતવ્યો વહેંચાયેલા છે. આ વચ્ચે, સરકારે સંકેત આપ્યો છે કે UPI પેમેન્ટ્સ પર નજીવી ફી લાદવાનો નિર્ણય યથાવત્ રહેશે. તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ વ્યવહારો પર કોઈ ફી વસૂલવામાં આવશે નહીં, અને 2,000 રૂપિયાથી વધુની ચુકવણી પર વસૂલવામાં આવતી કોઈપણ ફી વેપારીઓ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવશે, વ્યક્તિઓ દ્વારા નહીં.
વેપારી સમુદાયે આ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. વધુમાં, જનતાને ચિંતા છે કે વેપારીઓ આખરે તેમની પાસેથી ફી વસૂલ કરશે. આનાથી ચિંતા થાય છે કે રોકડ પરિભ્રમણ અને કાળા નાણાંનું અર્થતંત્ર ઝડપથી વધી શકે છે. ભવિષ્ય ગમે તે હોય, હવે જ્યારે UPI વ્યવહારો લોકપ્રિય, સરળ અને ઝડપથી વધી રહ્યા છે, ત્યારે તેના વિસ્તરણને રોકવા માટે કંઈ કરવું જોઈએ નહીં.
આ પણ વાંચો
2,000 રૂપિયાની મર્યાદા ખૂબ ઓછી હોવાથી વિસ્તરણમાં અવરોધ આવી શકે છે. જો સરકારના નિર્ણયથી UPI વ્યવહારોમાં ઘટાડો થશે, તો તે સારું રહેશે નહીં. સમયની માંગ એ છે કે ઓનલાઈન ચુકવણીનો ટ્રેન્ડ વધતો રહે.
ઓનલાઈન ટ્રાન્ઝેક્શન સિસ્ટમ ચલાવવા માટે ફિનટેક કંપનીઓને નાણાકીય સહાય મળે તે સમયસર છે. આ જરૂરી છે, કારણ કે કોઈપણ સિસ્ટમ ચલાવવાનો ખર્ચ હોય છે. UPI ચુકવણીના વિસ્તરણથી આ ખર્ચમાં વધારો થશે.
હાલમાં, સરકાર આ ખર્ચનો એક ભાગ બેંકો અને ફિનટેક કંપનીઓને સબસિડીના રૂપમાં ચૂકવે છે. આ પણ જાહેર નાણાં છે. સ્પષ્ટપણે, આ પરિસ્થિતિ ટકાઉ નથી. ફિનટેક કંપનીઓને સશક્ત બનાવવી જોઈએ. એક મધ્યમ માર્ગ, અને એક જેનો વિચાર કરવો જોઈએ, તે છે ફી ચૂકવવાની UPI ચુકવણી મર્યાદા ₹2,000 થી વધુ કરવી. આ સામાન્ય લોકોને રાહત આપશે અને છેલ્લા દાયકાની ભારતની સૌથી મોટી સિદ્ધિને મજબૂત અને લોકપ્રિય બનાવશે.
એ નોંધવું જોઈએ કે ભારતીય ઓનલાઈન ચુકવણી પ્રણાલીની વિશ્વભરમાં પ્રશંસા થાય છે. આ પ્રણાલીને વધુ વિસ્તૃત કરવા માટે શક્ય તેટલા બધા પગલાં લેવા જોઈએ. આમ કરીને, સરકારે આ પાયાવિહોણા આરોપોનો અસરકારક રીતે સામનો કરવો જોઈએ કે સરકારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના દબાણ હેઠળ આ નિર્ણય લીધો છે અને તેનાથી અમેરિકન કાર્ડ કંપનીઓને ફાયદો થશે. આ અફવાઓ ફેલાવનારાઓ જાણી જોઈને એ હકીકતને અવગણી રહ્યા છે કે UPI ચુકવણી દર અમેરિકન કાર્ડ કંપનીઓ કરતા ઘણા ઓછા છે.