અભિપ્રાય: ભારતનું સુરક્ષા કવચ વધુ મજબૂત બની રહ્યું છે

ભારતીય જનસંઘે 1964માં પટના ખાતે યોજાયેલા અધિવેશનમાં એક ઠરાવ પસાર કરીને માંગણી કરી હતી કે ભારતે પરમાણુ બોમ્બ બનાવવા માટે તમામ પ્રયાસો કરવા જોઈએ. 'સિદ્ધાંતો અને નીતિઓ' શીર્ષક ધરાવતા દસ્તાવેજમાં પણ પરમાણુ શસ્ત્રોના ઉત્પાદનની હિમાયત કરવામાં આવી હતી.

By: Jignesh TrivediEdited By:Jignesh TrivediPublish Date: Wed, 23 Sep 2026 06:21 PM (IST)Updated: Wed, 23 Sep 2026 06:21 PM (IST)
opinion-indias-security-shield-is-becoming-stronger

શિવપ્રકાશ. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરકારના 12 વર્ષ પૂર્ણ થવાના પ્રસંગે, ભાજપ સંકલ્પ સે સિદ્ધિ અભિયાન ચલાવી રહ્યું છે. ભારત અને વિશ્વની અસંખ્ય સંસ્થાઓ અને અગ્રણી હસ્તીઓએ તેની સફળતાની પ્રશંસા કરી છે. સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં સરકારની સિદ્ધિઓ પણ ઐતિહાસિક છે. ચાણક્ય નીતિમાં જણાવાયું છે કે "शस्त्रेण रक्षिते राष्ट्रे शास्त्र चिंता प्रवर्तते" (શાસ્ત્રો દ્વારા રાષ્ટ્રનું રક્ષણ થાય છે). શાસ્ત્રોની ચર્ચા ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે રાષ્ટ્ર બધી રીતે સુરક્ષિત હોય. સિદ્ધાંત ગમે તેટલો ઉમદા હોય, તેની સફળતા તેનું પાલન કરનારાઓની શક્તિ પર આધાર રાખે છે. આ કારણોસર, વિદ્વાનોએ શક્તિને શાંતિનો પાયો ગણાવ્યો છે. રાષ્ટ્રીય કવિ રામધારી સિંહ દિનકર તેમની કવિતા "क्षमा शोभती उस भुजंग को, जिसके पास गरल हो" માં આ સિદ્ધાંતનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે.

ભારતીય જનસંઘે 1964ના પટના સંમેલનમાં એક ઠરાવ પસાર કર્યો હતો જેમાં ભારતને પરમાણુ બોમ્બ વિકસાવવા માટે તમામ પ્રયાસો કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. "સિદ્ધાંતો અને નીતિઓ" નામના દસ્તાવેજમાં પરમાણુ શસ્ત્રોના વિકાસની પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ઠરાવ રજૂ કરતી વખતે, તેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે આપણા બધા પૂજનીય દેવતાઓ ધર્મની સ્થાપના માટે શસ્ત્રો વાપરે છે. તેથી, ભારત માતા પાસે પણ પરમાણુ બોમ્બ હોવો જોઈએ. આ નીતિને અનુસરીને, અટલ બિહારી વાજપેયીની આગેવાની હેઠળની NDA સરકારે 1999માં પોખરણ પરમાણુ પરીક્ષણ કરીને ભારતની વૈશ્વિક પ્રતિષ્ઠામાં વધારો કર્યો. 2014માં મોદી સરકારની રચના પછી, દેશે તેના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે રચાયેલ નીતિ અપનાવી. આતંકવાદ સામે શૂન્ય-સહિષ્ણુતા નીતિ આનું ઉદાહરણ છે.

2013-14 નાણાકીય વર્ષમાં સંરક્ષણ બજેટ 2.53 લાખ કરોડ રૂપિયા હતું, જે હવે 2025-26 માટે ત્રણ ગણાથી વધુ વધીને 6.81 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયું છે. વ્યક્તિગત સૈનિક સ્તરે, સૈનિકોને હવે સ્વદેશી રીતે ઉત્પાદિત ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા બુલેટપ્રૂફ જેકેટ્સ, અદ્યતન હેલ્મેટ, નવા યુદ્ધ ડ્રેસ યુનિફોર્મ, નાઇટ વિઝન ઉપકરણો અને થર્મલ ઇમેજર પૂરા પાડવામાં આવી રહ્યા છે. મોદી સરકારના આગમન પછી, લશ્કરી સંકલન માટે સીડીએસની નિમણૂક કરવાનો નિર્ણય અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો. ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ત્રણેય સેવાઓના સંકલનમાં આ નિર્ણયની ભૂમિકા અમે જોઈ. અમે લાંબા સમયથી પડતર શસ્ત્રો ખરીદીના નિર્ણયોનો ઝડપી ઉકેલ પણ જોયો છે. ફ્રાન્સ પાસેથી રાફેલ ફાઇટર જેટની ખરીદી આ પ્રક્રિયાનું પરિણામ છે. S-400, સુખોઈ-30, ઇઝરાયલના ડ્રોન, હેમર મિસાઇલ, ચિનૂક હેલિકોપ્ટર, LUH પ્રચંડ (લાઇટ કોમ્બેટ હેલિકોપ્ટર), તેજસ ફાઇટર જેટ (સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી વિમાન), પિનાકા રોકેટ સિસ્ટમ (મલ્ટી બેરલ રોકેટ લોન્ચર), વરુણાસ્ત્ર (સબમરીન વિરોધી મિસાઇલ) વગેરેની ઉપલબ્ધતાને કારણે, ભારતીય સેનાની ગણતરી વિશ્વની શ્રેષ્ઠ સેનાઓમાં થવા લાગી છે.

છેલ્લા 11 વર્ષના સફળ સંરક્ષણ કાર્યમાં, આપણે ફક્ત વિદેશથી શસ્ત્રો ખરીદવાનું બંધ કર્યું નથી, પરંતુ આત્મનિર્ભરતાના મંત્રને પણ માન્યતા આપી છે. આપણે હવે ભારતમાં અદ્યતન અને આધુનિક સ્વદેશી શસ્ત્રોનું ઉત્પાદન કરી રહ્યા છીએ. સ્વદેશી વિમાનવાહક જહાજ INS વિક્રાંતનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે, આકાશ વાયુ સંરક્ષણ પ્રણાલી, રુસ્તમ UAV ડ્રોનનું નિર્માણ DRDO દ્વારા લખનૌમાં કરવામાં આવી રહ્યું છે, અને બ્રહ્મોસ સુપરસોનિક ક્રુઝ મિસાઈલ અને રાફેલના મુખ્ય ઘટકોનું ઉત્પાદન હૈદરાબાદમાં રશિયા સાથે મળીને કરવામાં આવી રહ્યું છે. છેલ્લા 10 વર્ષમાં સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં 174 ટકાનો વધારો થયો છે. સંરક્ષણ ઉત્પાદન નાણાકીય વર્ષ 2014-15માં ₹ 46,529 કરોડથી વધીને નાણાકીય વર્ષ 2023-24માં ₹ 1,27,265 કરોડ થયું છે. સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતાની અમારી નીતિને કારણે, આપણે હવે ખરીદનાર (એટલે કે, આયાત કરનાર) રાષ્ટ્ર નથી, પરંતુ વેચાણ કરનાર (એટલે કે, નિકાસ કરનાર) રાષ્ટ્ર છીએ. આજે, આપણે 80 થી વધુ દેશોમાં સંરક્ષણ ઉત્પાદનોની નિકાસ કરીએ છીએ. ઓપરેશન સિંદૂરમાં આપણા સ્વદેશી શસ્ત્રોની સફળતાથી વૈશ્વિક સ્તરે તેમની માંગ વધી છે. દેશને માઓવાદથી મુક્ત કરાવવાની મોદી સરકારની પ્રતિબદ્ધતાએ સામાન્ય નાગરિકોમાં સરકારમાં વિશ્વાસ જગાવ્યો છે.

ગુલામીની માનસિકતામાંથી મુક્તિનું ઉદાહરણ રજૂ કરતાં, વડાપ્રધાન મોદીએ 2022માં કોચીમાં ભારતીય નૌકાદળના નવા ધ્વજનું અનાવરણ કર્યું, જેમાં વસાહતી સેન્ટ જ્યોર્જ ક્રોસને છત્રપતિ શિવાજી મહારાજની શાહી મહોરથી પ્રેરિત અષ્ટકોણીય પ્રતીકથી બદલવામાં આવ્યું. તેમાં અશોક સ્તંભ, લંગર અને નૌકાદળનું સૂત્ર, "शं नो वरुणः" છે, જે ભારતના દરિયાઈ વારસા અને આત્મસન્માનનું પ્રતીક છે. નવા ભારતનો સંકલ્પ - ઘરમાં ઘૂસીને આતંકવાદીઓનો સફાયો કરીશું - તે ફક્ત એક વચન નથી; અમે સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક, હવાઈ હુમલા અને ઓપરેશન સિંદૂરમાં આ દર્શાવ્યું છે. લોહી અને પાણી એકસાથે વહેશે નહીં; સિંધુ નદી સંધિ રદ કરીને, અમે વિશ્વ સમક્ષ આતંકવાદ પર અમારું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે. નિવૃત્ત સૈનિકોનું કલ્યાણ, અગ્નિવીર યોજના, વિજયાદશમી પર રાફેલ જેવા શસ્ત્રોની પૂજા, દિવાળીના તહેવાર દરમિયાન સૈનિકોમાં વડાપ્રધાન મોદીની હાજરી અને સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહની સરહદી ચોકીઓની મુલાકાત - આ બધી પહેલ સુરક્ષિત ભારત માટેના અમારા સંકલ્પને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

(રાષ્ટ્રીય સંયુક્ત મહામંત્રી (સંગઠન), ભાજપ)