શેરિંગ ટોબગે. હું 27 જુલાઈ, 2019ના રોજ દિલ્હીમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને મળ્યો હતો. દસ મહિના પહેલા, મારી પાર્ટી ભૂટાનની ચૂંટણીમાં હારી ગઈ હતી અને સંસદમાં તેનું કોઈ પ્રતિનિધિત્વ નહોતું. હું ન તો વડાપ્રધાન હતો કે ન તો સંસદ સભ્ય. હું પીએમ મોદીને એક ખાનગી નાગરિક તરીકે મળ્યો હતો. મેં મારા કાર્યકાળ દરમિયાન તેમના સમર્થન બદલ તેમનો આભાર માન્યો. મેં તેમને કહ્યું કે તેઓ હંમેશા મારા મોટા ભાઈ રહેશે, ફક્ત એટલા માટે નહીં કે તેઓ મોટા હતા, પણ એટલા માટે પણ કારણ કે તેમણે મને એ જ પ્રેમ બતાવ્યો જેવો એક મોટો ભાઈ તેના નાના ભાઈને બતાવે છે.
પછી મેં તેમને બીજું કંઈક કહ્યું. મેં તેમને એક દૈવી અવતાર તરીકે જોયા. મેં સમજાવ્યું કે આપણા પ્રદેશમાં, જ્ઞાની અને ન્યાયી શાસકોને લાંબા સમયથી આ રીતે માનવામાં આવે છે. મારા પોતાના શબ્દોથી મને આશ્ચર્ય થયું. પછી, મને વિચાર આવ્યો કે મેં આવું કેમ કહ્યું. શું હું લાગણીઓમાં ડૂબી ગયો હતો? શું હું ખોટો હતો? જ્યારે મેં જે કહ્યું તેના પર વિચાર કર્યો, ત્યારે જવાબ સ્પષ્ટ થઈ ગયો. હું પીએમ મોદીને અવતાર માનવાનો સાચો હતો.
મેં તેમને લગભગ 13 વર્ષ સુધી ગુજરાત પર શાસન કરતા જોયા, વિકાસ, માળખાગત સુવિધાઓ, રોકાણ અને અમલીકરણની દ્રષ્ટિએ રાષ્ટ્ર માટે એક મિસાલ સ્થાપિત કરી. ત્યારબાદ મેં તેમને ઉત્પાદન, વિદેશી રોકાણ, નાણાકીય સમાવેશ, સ્વચ્છતા, ટેકનોલોજી અને માળખાગત સુવિધાઓ પર ભાર મૂકતા, આ મહત્વાકાંક્ષાને સમગ્ર ભારતમાં લઈ જતા જોયા. આ બધાના મૂળમાં સેવા અને કાર્યો પૂર્ણ કરવા પર અવિરત ભાર હતો. મેં તેમનામાં એક શિસ્તબદ્ધ, ઉર્જાવાન અને અપવાદરૂપે મહેનતુ જાહેર સેવક પણ જોયો.
મને સૌથી વધુ પ્રભાવિત કરનારી બાબત એ હતી કે તેમના દેશવાસીઓની સેવા કરવા માટેનું તેમનું અતૂટ સમર્પણ. વધુ મહત્ત્વનું એ હતું કે તેમણે ભારતીયોમાં પોતાના અને પોતાના દેશમાં એક શક્તિશાળી વિશ્વાસ જગાડ્યો. મારા માટે, આ એક જ્ઞાની અને સદાચારી શાસકના ગુણો છે. ભૂટાનની બૌદ્ધ પરંપરામાં, આપણે રિગ્સુમ ગોંપોનું સન્માન કરીએ છીએ, જે બધા જીવોની મુક્તિ માટે સમર્પિત બોધિસત્વોનો ત્રિમૂર્તિ છે. મંજુશ્રી શાણપણ, અવલોકિતેશ્વર કરુણા અને વજ્રપાણી હિંમતનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. મારા માટે, શાણપણભર્યું નેતૃત્વ એટલે નિઃસ્વાર્થ સેવા દ્વારા આ ત્રણ ગુણો - શાણપણ, કરુણા અને હિંમત - નો ઉપયોગ કરવો.
આજે, હું પીએમ મોદીના "વિકસિત ભારત"ના વિઝનમાં આ ગુણો સ્પષ્ટપણે પ્રતિબિંબિત થતા જોઉં છું. શાણપણ એક સારા ભવિષ્યના સ્પષ્ટ વિઝનથી શરૂ થાય છે. તેમણે ભારતને એક વિઝન આપ્યું છે: સ્વતંત્રતાના બરાબર એક સદી પછી, 2047 સુધીમાં વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવાનું. "વિકસિત ભારત" સાથે, તેમણે તે વિઝનને એક નામ, સમયરેખા અને રાષ્ટ્રીય મિશનનું સ્વરૂપ આપ્યું છે. કરુણા બીજાઓની આશાઓ અને આકાંક્ષાઓને સમજવાથી શરૂ થાય છે. "વિકસિત ભારત" બરાબર આને પ્રતિબિંબિત કરે છે: એક મજબૂત, સમૃદ્ધ અને વિકસિત રાષ્ટ્ર માટે 1.4 અબજ ભારતીયોની સામૂહિક મહત્વાકાંક્ષા. "સબકા સાથ, સબકા વિકાસ" તે આકાંક્ષાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
હિંમતની શરૂઆત દ્રષ્ટિને વાસ્તવિકતામાં ફેરવવાના સંકલ્પથી થાય છે. માનવ સંસાધનોનું નિર્માણ, રોકાણ આકર્ષિત કરવું, માળખાગત સુવિધાઓનું આધુનિકીકરણ અને સૌથી ઉપર, શાસનમાં સુધારો કરવો, આ બધા માટે હિંમતવાન નિર્ણયો અને સતત પગલાં લેવાની જરૂર છે. દ્રષ્ટિ બનાવવી સરળ છે, પરંતુ પરિવર્તનનો અમલ કરવો સરળ નથી. નિઃસ્વાર્થ સેવા આ ગુણોને એક કરે છે. 'વિકસિત ભારત' કોઈ એક નેતા કે ચૂંટણી ચક્ર વિશે નથી. તે આ પેઢી અને આવનારી પેઢીઓ વિશે છે. 'સબકા પ્રયાસ' દ્વારા, પીએમ મોદીએ દરેક ભારતીયને આ મિશનને ટેકો આપવા માટે જ નહીં પરંતુ તેને શક્ય બનાવવામાં ભાગ લેવા માટે પણ હાકલ કરી છે.
"વિકસિત ભારત"નું મહત્વ ભારતથી આગળ વધે છે. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ હંમેશા ભારતના આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં ભારતના પડોશીઓને પ્રાથમિકતા આપી છે. તેમણે વોઇસ ઓફ ધ ગ્લોબલ સાઉથ સમિટ બોલાવીને અને આફ્રિકન યુનિયનને G20 ના કાયમી સભ્ય બનાવવાના સફળ પ્રયાસનું નેતૃત્વ કરીને "ગ્લોબલ સાઉથ"ના હિતોને સમર્થન આપ્યું છે. વિકસિત ભારતનો અર્થ વિકસિત ભૂટાન પણ થાય છે. જૂન 2014માં પ્રધાનમંત્રી બન્યાના થોડા અઠવાડિયામાં, પીએમ મોદીએ તેમની પ્રથમ વિદેશ મુલાકાત માટે ભૂટાનને પસંદ કર્યું. હું તે સમયે પ્રધાનમંત્રી હતો અને તેમનું સ્વાગત કરવાનો લહાવો મળ્યો હતો. તે મુલાકાત દરમિયાન, તેમણે અમારા સંબંધોનો સારાંશ થોડા શબ્દોમાં આપ્યો.
બાયફરાબી: ભારત ભૂતાન માટે, ભૂતાન ભારત માટે. આ વાત સરળ લાગે છે, પણ તેનો અર્થ ગહન છે. વર્ષોથી, તેમણે આ વાસ્તવિકતા દર્શાવી છે. એટલા માટે મારી પહેલી સરકાર 11મી પંચવર્ષીય યોજના દરમિયાન ભારતની મદદથી એક મોટો વિકાસ કાર્યક્રમ પૂર્ણ કરવામાં સફળ રહી. પીએમ મોદીએ અમારી 12મી યોજના દરમિયાન પણ આ ઉદાર ભાગીદારી જાળવી રાખી. 2024માં જ્યારે હું સત્તામાં પાછો ફર્યો, ત્યારે તેમણે અમારી 13મી યોજના માટે ભારતની સહાયને બમણી કરીને 10,000 કરોડ રૂપિયા કરી.
પીએમ મોદીના સ્પષ્ટ સમર્થનથી ભારતીય વ્યવસાયો પ્રેરિત થયા છે. ટાટા પાવર, અદાણી ગ્રુપ, જેએસડબલ્યુ એનર્જી અને અન્ય લોકો ભૂટાનના આર્થિક પરિવર્તનમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે, જ્યારે અગ્રણી ભારતીય વ્યવસાયો અમારા મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ્સમાંથી એક, ગેલેફુ માઇન્ડફુલનેસ સિટી (GMC)ના સ્થાપક સભ્યો તરીકે જોડાયા છે. તેથી, જ્યારે મહામહિમ રાજાએ પીએમ મોદીને ભૂટાનમાં તેમના અસાધારણ યોગદાનને માન્યતા આપતા અમારા સર્વોચ્ચ સન્માન, ઓર્ડર ઓફ ધ ડ્રુક ગ્યાલ્પોથી સન્માનિત કર્યા, ત્યારે બધા ભૂટાનીઓ ખૂબ જ ખુશ થયા. તેઓ આ સન્માન મેળવનારા પ્રથમ અને એકમાત્ર વિદેશી રાજકારણી છે. મારા પર તેમનો પ્રભાવ પણ ઊંડો વ્યક્તિગત રહ્યો છે. મેં લાંબા સમયથી પીએમ મોદીને ભાઈ માન્યા છે અને વર્ષોથી તેમને માર્ગદર્શક તરીકે જોયા છે. જ્યારે મેં પાંચ વર્ષ પહેલાં તેમની કલ્પના કરી હતી, ત્યારે હું બિલકુલ સાચો હતો.
(લેખક ભૂટાનના વડાપ્રધાન છે)