India Russia Ukraine Peace Proposal: છેલ્લા પાંચ વર્ષથી ચાલી રહેલા રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચેના ભીષણ સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે ભારતે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને વૈશ્વિક સ્તરે ચર્ચાસ્પદ રાજદ્વારી પહેલ કરી છે. ભારતે બંને દેશો વચ્ચે યુદ્ધવિરામ માટે ત્રણ તબક્કાની એક વિસ્તૃત શાંતિ યોજનાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. વિદેશી અને આંતરરાષ્ટ્રીય બાબતોના નિષ્ણાતોના મતે, નવી દિલ્હી આ વૈશ્વિક સંકટને ઉકેલવામાં મધ્યસ્થ તરીકે મુખ્ય અને નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવવા માંગે છે.
NDTV ના અહેવાલ મુજબ, આ બાબતથી માહિતગાર ઉચ્ચ રાજદ્વારી સૂત્રોએ જણાવ્યું છે કે ભારતની આ યુદ્ધવિરામ યોજનામાં કાળા સમુદ્રમાં આવેલી ઊર્જા માળખાગત સુવિધાઓ અને વાણિજ્યિક શિપિંગની સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
ભારતનો ‘3-પોઈન્ટ’ યુદ્ધવિરામ પ્રસ્તાવ શું છે?
રાજદ્વારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતની આ ખાસ શાંતિ યોજના મુખ્યત્વે ત્રણ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર આધારિત છે. બંને દેશો દ્વારા એકબીજાના પાવર પ્લાન્ટ્સ અને ઊર્જા માળખાગત સુવિધાઓ પર કરવામાં આવતા હવાઈ હુમલાઓ તુરંત બંધ કરવા. તેમજ કાળા સમુદ્રના મહત્વપૂર્ણ બંદરોમાંથી વૈશ્વિક સ્તરે થતી અનાજ અને ઊર્જાની નિકાસ સુરક્ષિત રીતે ચાલુ રાખવી. અને આ દરિયાઈ માર્ગ પરથી પસાર થતા વિવિધ દેશોના વાણિજ્યિક કાર્ગો જહાજો પરના હુમલાઓ રોકવા.
ઉલ્લેખનીય છે કે, તુર્કી અને ઇજિપ્તના પ્રસ્તાવો માત્ર અનાજની હિલચાલ પર કેન્દ્રિત હતા અને અમેરિકાનો પ્રસ્તાવ માત્ર "ઊર્જા યુદ્ધવિરામ" પૂરતો મર્યાદિત હતો. જ્યારે ભારતનો પ્રસ્તાવ તમામ પાસાઓને આવરી લેતો સૌથી વ્યાપક માનવામાં આવે છે.
યુક્રેને કરી સત્તાવાર પુષ્ટિ
ગયા મહિને ભારતના વિદેશ પ્રધાન ડૉ. એસ. જયશંકરની કિવ (Kyiv) મુલાકાત દરમિયાન આ પ્રસ્તાવ યુક્રેન સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. યુક્રેનના વિદેશ પ્રધાન એન્ડ્રી સિબિહાએ પુષ્ટિ આપી હતી કે કિવને ભારત તરફથી આ પ્રસ્તાવ મળ્યો છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે રશિયા સાથેના યુદ્ધને સમાપ્ત કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મળેલા ચાર પ્રસ્તાવો પૈકી ભારતનો પ્રસ્તાવ સૌથી વ્યવહારિક અને વ્યાપક છે.
વ્લાદિમીર પુતિને કર્યા પીએમ મોદીના વખાણ
બીજી તરફ, રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને પણ ભારતના આ પ્રયાસોને બિરદાવ્યા છે. પુતિને ટિપ્પણી કરી હતી કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પાસે યુક્રેન યુદ્ધનો શાંતિપૂર્ણ અને પરસ્પર સ્વીકાર્ય ઉકેલ લાવવા માટે ઉત્તમ અને વ્યવહારિક વિચારો છે. સંઘર્ષ દરમિયાન ભારતે જાળવી રાખેલા તટસ્થ અને સંતુલિત વલણની પણ રશિયન રાષ્ટ્રપતિએ પ્રશંસા કરી હતી.
ભારતનું સ્પષ્ટ વલણ: હિમાયતથી આગળ વધીને વ્યવહારિક પગલાં
દિલ્હીમાં મ્યુનિક સુરક્ષા પરિષદ સંબંધિત એક કાર્યક્રમમાં બોલતા વિદેશ પ્રધાન એસ. જયશંકરે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ભારત માત્ર શાંતિની વાતો કરવાથી આગળ વધીને હવે મોસ્કો અને કિવ બંને સાથે નક્કર ચર્ચા કરી રહ્યું છે. જોકે, રશિયા સાથેના ઐતિહાસિક સંરક્ષણ અને દ્વિપક્ષીય સંબંધોને કારણે ભારતે સીધી ટીકા કરવાને બદલે કૂટનીતિ અને વાતચીત દ્વારા જ ઉકેલ લાવવા પર ભાર મૂક્યો છે.