Squawk Codes Explained: દુબઈથી બુધવારે સવારે 7 વાગ્યેને 5 મિનિટે ફ્લાયદુબઈ (Flydubai)ની એક ફ્લાઇટે ઉડાન ભરી હતી. આ ફ્લાઇટ તેલ અવીવમાં લેન્ડ થવાની હતી, પરંતુ રસ્તામાં જ વિમાને કેટલાક એવા સિગ્નલ મોકલ્યા જેનાથી ખબર પડી કે ફ્લાઇટ જોખમમાં છે. આ ફ્લાઇટમાં 180થી વધુ મુસાફરો સવાર હતા. શરૂઆતમાં એવી માહિતી સામે આવી હતી કે ઇઝરાયેલ જઈ રહેલી આ ફ્લાઇટને હાઇજેક કરી લેવામાં આવી છે, પરંતુ સાઉદી અરેબિયાના તબુક એરપોર્ટ પર ફ્લાઇટની સુરક્ષિત લેન્ડિંગ બાદ હકીકત કંઈક અલગ જ બહાર આવી.
ફ્લાયદુબઈ એરલાઇન્સે પુષ્ટિ કરી કે ઉડાન દરમિયાન પાયલટો વચ્ચે લડાઈ થઈ હતી અને મામલો મારામારી સુધી પહોંચી ગયો હતો, જેના કારણે ઇમરજન્સી સિગ્નલ મોકલવામાં આવ્યું હતું. આ ફ્લાઇટે ઉડાન દરમિયાન પહેલા '7700' સિગ્નલ મોકલ્યું અને ત્યારબાદ '7500' સિગ્નલ મોકલ્યું હતું.
આ ઘટના પરથી એ સ્પષ્ટ થાય છે કે ઇમરજન્સી દરમિયાન પાયલટ કેટલાક ખાસ કોડ મોકલે છે. આ કોડ્સ કયા પ્રકારના હોય છે અને તેનો અર્થ શું થાય છે, ચાલો તેના વિશે વિગતવાર જાણીએ.
ફ્લાઇટથી કેવી રીતે મોકલવામાં આવે છે ઇમરજન્સી સિગ્નલ?
આકાશમાં ઉડતી ફ્લાઇટમાં લોકોના ફોન સિગ્નલ ડેડ હોય છે, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે વિમાનમાં બેસીને જમીન પરના લોકો સાથે સંપર્ક ન થઈ શકે. 'ટ્રાન્સપોન્ડર' જેવા અનેક કમ્યુનિકેશન ડિવાઈસની મદદથી ધરતી પર હાજર લોકો સાથે સંપર્ક સાધી શકાય છે. આ ઉપરાંત એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ (ATC) અથવા હવામાં ઉડતા અન્ય પાયલટો સાથે પણ સીધી વાતચીત થઈ શકે છે, પરંતુ આ વાતચીત 'સ્કવૉક કોડ્સ' (Squawk Codes) ના માધ્યમથી થાય છે.
સ્કવૉક કોડ્સના માધ્યમથી પાયલટ એર ટ્રાફિક કંટ્રોલને પ્લેન સાથે જોડાયેલી કોઈપણ માહિતી મોકલી શકે છે. આ સાથે જ ફ્લાઇટમાં કોઈ ઇમરજન્સી સર્જાય ત્યારે પણ ATCને જાણ કરી શકાય છે.
શું છે સ્કવૉક કોડ?
સ્કવૉક કોડ એ 4-અંકના (4-digit) કોડ હોય છે જે ઉડાન દરમિયાન વાતચીત માટે ATC દ્વારા પાયલટોને આપવામાં આવે છે. આ કોડ્સ દ્વારા ATC અને પાયલટ વચ્ચેનો સંવાદ વધુ સારો બને છે જેથી કોઈપણ વાતને સરળતાથી સમજી શકાય.
ચોક્કસ ઉપયોગ: સમગ્ર ઉડાન દરમિયાન ATC આ કોડનો ઉપયોગ કરે છે કારણ કે તેનાથી પ્રાથમિક માહિતી મળે છે અને ઉડાનને દિશા પણ મળે છે.
અલગ-અલગ કોડ: આકાશમાં ઉડાન ભરતા દરેક વિમાન માટે સ્કવૉક કોડ અલગ-અલગ હોય છે. જોકે, આ તમામ કોડ્સમાં 0 થી 7 સુધીના માત્ર ચાર જ અંકોનો સમાવેશ થાય છે.
ટ્રાન્સપોન્ડરમાં એન્ટ્રી: એકવાર આ કોડ પાયલટને સોંપવામાં આવે, પછી તેને ટ્રાન્સપોન્ડરમાં દાખલ કરવામાં આવે છે જેથી તે ATC ટાવરની સ્ક્રીન પર દેખાઈ શકે અને લોકેશનની માહિતી આપતો રહે. સુરક્ષા માટે આ પ્રક્રિયા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
ભીડભાડવાળા એરસ્પેસમાં, સ્કવૉક કોડ્સની મદદથી ATC વિમાનોને સુરક્ષિત રીતે રસ્તો દેખાડે છે જેથી તેઓ આપસમાં ન ટકરાય. ટ્રાન્સપોન્ડર બંધ કરવા અથવા ખોટો સ્કવૉક કોડ નાખવાના ખૂબ જ ખરાબ પરિણામો આવી શકે છે.
ICAOના ત્રણ મુખ્ય ઇમરજન્સી સ્કવૉક કોડ
ઇન્ટરનેશનલ સિવિલ એવિએશન ઓર્ગેનાઇઝેશન (ICAO) દ્વારા ત્રણ ઇમરજન્સી સ્કવૉક કોડ બનાવવામાં આવ્યા છે, જેનો ઉપયોગ ત્યારે થાય છે જ્યારે વિમાનને સુરક્ષા સાથે જોડાયેલી કોઈ સમસ્યા હોય:
સ્કવૉક 7500 (Squawk 7500) - હાઇજેક એલર્ટ
જ્યારે કોઈ પાયલટ ટ્રાન્સપોન્ડરમાં સ્કવૉક 7500 કોડ નાખીને ATC સાથે સંપર્ક કરે છે, ત્યારે તે જમીન પર હાજર લોકોને એ જણાવે છે કે વિમાન હાઇજેક થવાને કારણે મુશ્કેલીમાં છે. આનાથી એવો સંકેત મળે છે કે ATC અને અન્ય સુરક્ષા સેવાઓ તરફથી ત્વરિત મદદની જરૂર છે. ઘણીવાર સ્કવૉક 7500નો અર્થ એ પણ થાય છે કે પાયલટનું વિમાન પર હવે નિયંત્રણ નથી અથવા તેમને રસ્તો બદલવા માટે મજબૂર કરવામાં આવ્યા છે.
સ્કવૉક 7600 (Squawk 7600) - રેડિયો ફેલ્યોર / સંપર્ક તૂટવો
જો પ્લેનનું રેડિયો યોગ્ય રીતે કામ ન કરે તો વાતચીત બંધ થઈ શકે છે, જેનાથી સુરક્ષાને ગંભીર જોખમ ઊભું થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં પ્લેનથી ATCને બોલીને માહિતી આપી શકાતી નથી, તેથી પાયલટ તરત જ પોતાના ટ્રાન્સપોન્ડરમાં કોડ બદલીને Squawk 7600 કરી દે છે. આનાથી ATCને રેડિયો ખરાબ થઈ ગયાની જાણ થઈ જાય છે. જેમ-જેમ વિમાન તેના ડેસ્ટિનેશન એરપોર્ટ તરફ વધે છે, તેમ ATC જરૂરી વ્યવસ્થાઓ ગોઠવી લે છે જેથી સુરક્ષિત લેન્ડિંગ થઈ શકે.
સ્કવૉક 7700 (Squawk 7700) - સામાન્ય અથવા ગંભીર ઇમરજન્સી
સ્કવૉક 7700 એ કોઈપણ પ્રકારની ગંભીર ઇમરજન્સીનો સંકેત આપે છે. પાયલટ જાતે જ તેને ટ્રાન્સપોન્ડરમાં નાખી શકે છે અથવા ATCના કહેવા પર પણ કરી શકે છે. આનાથી ગ્રાઉન્ડ કંટ્રોલને ખબર પડી જાય છે કે વિમાન ગંભીર સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યું છે અને તેને સહાયતાની જરૂર છે.
આનો ઉપયોગ કોઈ મેકેનિકલ કે ટેક્નિકલ સમસ્યા સર્જાય ત્યારે થઈ શકે છે.
તેનો ઉપયોગ તબીબી (મેડિકલ) સમસ્યાઓ વિશે એલર્ટ કરવા માટે પણ થઈ શકે છે.
જેમ-જેમ વિમાન ડેસ્ટિનેશન એરપોર્ટની નજીક પહોંચે છે, તેમ જમીન પર હાજર અધિકારીઓ રનવે ખાલી કરીને અને તમામ ઇમરજન્સી સેવાઓને સ્ટેન્ડબાય પર રાખીને આ પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર થઈ જાય છે.