PM Modi Manila Visit: પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી 17 અને 18 નવેમ્બરના રોજ મનીલાના પ્રવાસે જશે, જ્યાં તેઓ 23મી ASEAN-ભારત શિખર પરિષદ અને 21મી ઈસ્ટ એશિયા પરિષદમાં ભાગ લેશે. પ્રધાનમંત્રી મોદીની પ્રસ્તાવિત મનિલા યાત્રા ભારત અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાઈ દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ સહયોગ વધારવાના દ્રષ્ટિકોણથી મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. આ શિખર સંમેલનમાં ભાગ લેવાની સાથે પીએમ મોદી ઘણા સભ્યદેશોના વડાઓ સાથે અલગ-અલગ દ્વિપક્ષીય બેઠકો પણ કરશે, જેમાં સંરક્ષણ સહયોગ મુખ્ય મુદ્દો રહેશે.
દરિયાઈ સહયોગ અને એક્ટ ઈસ્ટ પોલિસી
વર્ષ 2014 માં સત્તા સંભાળ્યા પછી વડાપ્રધાન મોદી 13મી વખત ASEAN-ભારત શિખર પરિષદમાં સામેલ થશે. ભારત અને ASEAN વર્ષ 2026 ને દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં સહયોગના વર્ષ તરીકે ઉજવી રહ્યા છે અને બેઠકમાં તેની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવશે. ASEAN દેશો સાથે સંરક્ષણ સંબંધો મજબૂત કરવા એ ભારતની એક્ટ ઈસ્ટ પોલિસીનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, જેના અંતર્ગત ફિલિપાઇન્સ અને ઇન્ડોનેશિયા સાથે વિવિધ સ્તરે વાતચીત ચાલી રહી છે.
ત્રણ મોટા દેશો સાથે બ્રહ્મોસ મિસાઈલ સોદો
આ પ્રવાસ દરમિયાન બ્રહ્મોસ સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઈલના પુરવઠા અંગેની ચર્ચા આગળ વધી છે. ફિલિપાઈન્સ વર્ષ 2022 માં બ્રહ્મોસ મિસાઈલ ખરીદનાર પ્રથમ વિદેશી ગ્રાહક બન્યું હતું, જે અંતર્ગત આશરે 37.50 કરોડ ડોલરના સોદા હેઠળ મિસાઈલ બેટરીનો પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવ્યો છે. હવે ફિલિપાઈન્સ વધારાની બ્રહ્મોસ સિસ્ટમ ખરીદવા માટે અંતિમ તબક્કાની વાતચીત કરી રહ્યું છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, નવો સોદો 80 કરોડ ડોલર સુધીનો હોઈ શકે છે, જેમાં આશરે 5 સિસ્ટમ અને 60 મિસાઈલો સામેલ હશે. દક્ષિણ ચીન સાગરમાં તણાવ વચ્ચે ફિલિપાઈન્સ પોતાની દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા મજબૂત કરવા ઈચ્છે છે. આવી જ રીતે ઈન્ડોનેશિયા સાથે પણ જુલાઈ 2026 માં બ્રહ્મોસ અને એસ્ટ્રા મિસાઈલ સંબંધિત કરાર થયા છે, જ્યારે વિયેતનામ સાથે પણ બ્રહ્મોસ અંગે કરાર થઈ ચૂક્યા છે. આ ત્રણ દેશના વડાઓ સાથે પ્રધાનમંત્રી મોદીની મુલાકાતમાં પુરવઠા સંબંધિત મુદ્દાની સમીક્ષા કરાશે.
સંરક્ષણ ક્ષમતા નિર્માણ અને લશ્કરી કવાયત
ભારત અન્ય ASEAN દેશો સાથે સંરક્ષણ સાધનો, તાલીમ અને સંયુક્ત કવાયતો દ્વારા સંબંધો મજબૂત કરી રહ્યું છે, જેમાં દરિયાઈ સુરક્ષા અને ક્ષમતા નિર્માણ પર વિશેષ ભાર મુકાઈ રહ્યો છે તથા સૈન્ય કવાયત સતત વધી રહી છે. અગાઉ ઓક્ટોબર 2025 માં મલેશિયા ખાતે યોજાયેલી 22મી ASEAN-ભારત શિખર પરિષદમાં સંરક્ષણ અને દરિયાઈ સુરક્ષા પર ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું.
ત્યારે પીએમ મોદીએ 2026 ને ASEAN-ભારત સામુદ્રિક સહયોગનું વર્ષ જાહેર કરીને બીજી ASEAN-ભારત સંરક્ષણ મંત્રીઓની બેઠક અને બીજી મેરિટાઇમ એક્સરસાઇઝનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. તે જ મહિને કુઆલાલંપુરમાં યોજાયેલી ASEAN સંરક્ષણ મંત્રીઓની અનૌપચારિક બેઠકમાં સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં ભારતની ભૂમિકાને સ્થિરતાનો મજબૂત સ્તંભ ગણાવ્યો હતો.
વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી અને ભવિષ્યની રૂપરેખા
ASEAN દેશોએ ભારતની સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉદ્યોગ ક્ષમતા અને નિયમો-આધારિત વ્યવસ્થા પ્રત્યે કટિબદ્ધતાની પ્રશંસા કરી હતી. વડાપ્રધાન મોદીની આ મનિલા યાત્રા દરમિયાન વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીની સમીક્ષા સાથે દરિયાઈ સુરક્ષા, કુદરતી આપત્તિ સામે રક્ષણ, ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશન, કનેક્ટિવિટી અને સંરક્ષણ સહયોગને આગળ ધપાવવા પર વિસ્તૃત ચર્ચા હાથ ધરવામાં આવશે.