Gen Z Voters: ભારતના લોકશાહી માળખામાં યુવા પેઢી (Gen Z)ની સક્રિય ભાગીદારી સતત વધી રહી છે. ભારતીય ચૂંટણી પંચ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા તાજેતરના આંકડાઓ અનુસાર, દેશમાં યુવા મતદારોની સંખ્યામાં મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. ચૂંટણી પંચની ખાસ પહેલો અને જાગૃતિ અભિયાનના કારણે હવે દરરોજ હજારોની સંખ્યામાં નવા યુવાનો લોકશાહીના આ મહાપર્વ સાથે જોડાઈ રહ્યા છે.
મુખ્ય આંકડાઓ અને રિપોર્ટની ખાસ વાતો
દરરોજ 50 હજારથી વધુ નવા વોટર્સ: ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા અનુસાર, દેશભરમાં હાલ દરરોજ એવરેજ 50 હજારથી વધુ યુવા મતદારોના નામ વોટર લિસ્ટમાં જોડાઈ રહ્યા છે. જેમાં મોટાભાગના પ્રથમવાર મતદાન કરનારા (First-time voters) યુવાનો સામેલ છે.
દર મહિને 16 લાખનો વધારો: આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, દેશમાં દર મહિને આશરે 16 લાખ નવા Gen Z યુવા મતદારો મતદાર યાદીમાં પોતાનું નામ નોંધાવી રહ્યા છે.
દોઢ વર્ષમાં મોટો ઉછાળો: દેશમાં જ્યારે SIR (સ્પેશિયલ ઇલેક્ટ્રોલ રિવિઝન/અભિયાન) પ્રક્રિયા શરૂ થઈ હતી, તે પહેલાં 18 થી 2 વર્ષની વય જૂથના યુવા મતદારોની સંખ્યા આશરે 14.50 કરોડ હતી, જે હવે વધીને 17.38 કરોડ પર પહોંચી ગઈ છે. એટલે કે માત્ર દોઢ વર્ષના ટૂંકા ગાળામાં આશરે 2.88 કરોડ નવા યુવાનો આ લિસ્ટમાં જોડાયા છે.
ચૂંટણી પંચની વિશેષ પહેલ
યુવાનોને રાજકીય અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાથી માહિતગાર કરવા માટે ચૂંટણી પંચ દ્વારા દેશભરમાં 'મતદાર સાક્ષરતા ક્લબ' (Electoral Literacy Clubs - ELC) ને મોટા પાયે સક્રિય કરવામાં આવ્યા છે.
આ અભિયાન અંતર્ગત દેશની દરેક વિધાનસભા બેઠક પર ઓછામાં ઓછા 10 ઇએલસી (ELC) સક્રિય કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે.
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમાર સહિતના પદાધિકારીઓ વિવિધ રાજ્યોનો પ્રવાસ કરીને યુવાનો સાથે સંવાદ કરી રહ્યા છે.
આ ક્લબ્સ દ્વારા યુવાનોને મતાધિકારનું મહત્વ, વોટર આઈડી બનાવવાની પ્રક્રિયા અને લોકશાહીમાં મતદાન શા માટે જરૂરી છે તે અંગે માર્ગદર્શન પૂરું પાડવામાં આવે છે.
ભવિષ્ય માટે એડવાન્સ મેપિંગ
ચૂંટણી પંચ હવે માત્ર અરજીઓની રાહ જોવાની જગ્યાએ પ્રોએક્ટિવ મોડમાં કામ કરી રહ્યું છે. જે યુવાનોની ઉંમર 18 વર્ષ પૂરી થવાની હોય તેમની અગાઉથી જ મેપિંગ પ્રોસેસ શરૂ કરી દેવામાં આવે છે, જેથી વયમર્યાદા પૂરી થતાં જ વગર કોઈ વિલંબે તેમનું નામ તરત જ મતદાર યાદીમાં ઉમેરી શકાય. યુવાનો તરફથી દેખાડવામાં આવતો આ ઉત્સાહ ભારતીય લોકશાહીના ભવિષ્ય માટે અત્યંત સકારાત્મક સંકેત માનવામાં આવી રહ્યો છે.