ઓડિશામાં 2 મસ્તક અને 3 હાથવાળા શિશુનો જન્મ, ડોક્ટરો પણ આશ્ચર્યચકિત; જાણો આવું થવાનું કારણ અને તેનો ઈલાજ શું?

શ્વાસ લેવામાં તકલીફ હોવાથી શિશુને સ્પેશિયલ નવજાત સંભાળ એકમ (SNCU) માં રાખવામાં આવ્યું છે.

By: Purvalak DabhiEdited By:Purvalak DabhiPublish Date: Wed, 14 Oct 2026 11:08 AM (IST)Updated: Wed, 14 Oct 2026 11:08 AM (IST)
odisha-baby-two-heads-three-arms-rare-conjoined-twins-parapagus-case

Odisha Rare Baby: ઓડિશાના કંધમાલ જિલ્લામાં બે માથા ધરાવતા બાળકનો જન્મ થતા તબીબી જગત અને લોકોમાં ભારે ચર્ચા જાગી છે. બરહમપુર સ્થિત MKCG મેડિકલ કોલેજ અને હોસ્પિટલમાં અત્યંત દુર્લભ બે મસ્તક ધરાવતા શિશુનો જન્મ થયો છે. બાળકનું વજન 2.6 કિલોગ્રામ છે, અને જન્મ બાદ તેને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડી રહી હોવાથી તેને તાત્કાલિક વિશેષ નવજાત શિશુ સંભાળ એકમ (SNCU) માં દાખલ કરવામાં આવ્યું છે.

ઓપરેશન દ્વારા બે માથા ધરાવતા બાળકની ડિલિવરી 

કંધમાલ જિલ્લાના તુમુડીબંધ બ્લોક હેઠળ આવતા તિડીપદર ગામના નિવાસી ત્રિલોચન માઝીની પત્ની રૂની માઝીને રવિવારે બરહમપુરની મોટી હોસ્પિટલમાં ભરતી કરવામાં આવી હતી. અહીં તબીબોએ સી-સેક્શન (ઓપરેશન) દ્વારા બાળકની ડિલિવરી કરાવી. બાળકની ગંભીર અને અસામાન્ય સ્થિતિને જોતા તબીબોની વિશેષ ટીમ તેની સતત મોનિટરિંગ કરી રહી છે. જરૂર પડશે તો બાળકને ભુવનેશ્વર સ્થિત AIIMS ખાતે રીફર કરવામાં આવી શકે છે. ઓપરેશન બાદ માતાની આરોગ્ય વિષયક સ્થિતિ સ્થિર હોવાનું જણાવાયું છે.

કુદરતનો કરિશ્મા! એક હૃદય, એક યકૃત અને ત્રણ હાથ

બાળ શલ્ય ચિકિત્સા (પેડિયાટ્રિક સર્જરી) વિભાગના વડા ડો. માનસ રંજન દાસના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવજાત શિશુના બે મસ્તક અને બે કરોડરજ્જુ છે. આ ઉપરાંત તેને ત્રણ હાથ અને બે પગ છે. પરંતુ હૃદય, યકૃત (લીવર) અને જનનાંગ એક જ છે. બાળકમાં ગુદા (Anus) નથી, જેના કારણે તેની આરોગ્ય વિષયક જટિલતામાં વધારો થયો છે. અલ્ટ્રાસાઉન્ડ તપાસ દરમિયાન શરીરની અન્ય આંતરિક વિસંગતતા પણ સામે આવી છે.

'પેરાપેગસ' તબીબી સ્થિતિ અને સરકારી સહાયની અપીલ

ડો. દાસે વધુમાં સ્પષ્ટતા કરી હતી કે, તબીબી વિજ્ઞાનમાં આવી જન્મજાત સ્થિતિને 'પેરાપેગસ' (Parapagus) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે સંયુક્ત જોડિયા બાળકો (Conjoined Twins) નો એક અત્યંત દુર્લભ પ્રકાર છે. આવા કિસ્સા અંદાજે 3 થી 4 લાખ જન્મોમાં એકાદ વાર જ સામે આવતા હોય છે. આવા બાળકોની સારવાર અત્યંત જટિલ અને નાજુક હોય છે. શિશુમાં જનનાંગ એક જ હોવાના કારણે સંભવિત સર્જરી અને અન્ય વૈકલ્પિક તબીબી ઉપચાર અંગે નિષ્ણાતો વિચારણા કરી રહ્યા છે.

ભ્રુણના વિકાસમાં અસામાન્યતા, શિશુનો ઈલાજ શરૂ

હાલ નિષ્ણાત ડોક્ટરોની ટીમ શિશુનો ઈલાજ કરી રહી છે, પરંતુ પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ નબળી હોવાથી આ મોંઘી સારવાર માટે સરકારી સહાય મેળવવા વિનંતી કરવામાં આવી છે. તબીબોના મતે આવી જન્મજાત સ્થિતિનો સીધો સંબંધ ગર્ભમાં ભ્રૂણના વિકાસ દરમિયાન થતી અસામાન્યતાઓ સાથે હોઈ શકે છે. જોકે, તેના ચોક્કસ કારણોનું નિદાન ઉંડાણપૂર્વકની તબીબી તપાસ બાદ જ શક્ય બનશે.

જગા-બલિયા જોડિયા બાળકોની યાદ ફરી તાજી થઈ

આ ઘટનાથી કંધમાલ જિલ્લામાં ભૂતકાળમાં બનેલી આવી જ એક ચર્ચિત ઘટનાની યાદો તાજી થઈ ગઈ છે. વર્ષ 2017માં ફિરિંગિયા બ્લોકના મિલીપડા ગામના 'જગા-બલિયા' (જગા અને બલિયા) નામના જોડાયેલા જોડિયા ભાઈ સમગ્ર દેશમાં ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યા હતા. દિલ્હી સ્થિત AIIMS માં 45 કલાકથી પણ વધુ સમય સુધી ચાલેલા જટિલ ઓપરેશન બાદ ઓક્ટોબર 2017 માં ડોક્ટરોએ બંનેના મસ્તક સફળતાપૂર્વક અલગ કર્યા હતા.

જોકે, તે સર્જરીના આશરે ત્રણ વર્ષ બાદ, 25 નવેમ્બર 2020 ના રોજ કટક મહાનગરની મોટી હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન બલિયાનું અવસાન થયું હતું. જ્યારે જગન્નાથ (જે જગા તરીકે ઓળખાય છે) હાલ સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ છે. ઓડિશામાં સામે આવેલા આ નવા કિસ્સાએ ફરી એકવાર આ દુર્લભ તબીબી પરિસ્થિતિ તરફ સહુનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે.