Independence Day fighter jet safety: ભારતના સ્વતંત્રતા દિવસની ઉજવણી દર વર્ષે દેશભરમાં ખૂબ જ ઉત્સાહ અને દેશભક્તિના માહોલમાં કરવામાં આવે છે. 15 ઓગસ્ટના રોજ દિલ્હીના ઐતિહાસિક લાલ કિલ્લા પરથી દેશના વડાપ્રધાન રાષ્ટ્રજોગ સંબોધન કરે છે અને આ રાષ્ટ્રીય ઉત્સવ દરમિયાન ભારતીય વાયુસેનાના શક્તિશાળી લડાકુ વિમાનો આકાશમાં પોતાની અદભુત ક્ષમતાનું પ્રદર્શન કરે છે. આ ભવ્ય અને રોમાંચક ફ્લાયપાસ્ટ દરમિયાન એક મોટી વ્યવહારિક અને તકનીકી સમસ્યા આસપાસ ઉડતા પક્ષીઓની હોય છે. વિમાનોની સુરક્ષા અને પક્ષીઓની જાનમાલની રક્ષા માટે વન વિભાગ અને ભારતીય વાયુસેનાએ સંયુક્ત રીતે એક અત્યંત રસપ્રદ, અનોખો અને અસરકારક કીમિયો શોધી કાઢ્યો છે.
બર્ડ સ્ટ્રાઇકનું જોખમ અને સુરક્ષાનું આયોજન
લાલ કિલ્લાની આસપાસના વિસ્તારમાં અને ફાઇટર જેટ્સના સંભવિત ઉડાન માર્ગમાં મોટી સંખ્યામાં સમડીઓ, ગીધ અને અન્ય પક્ષીઓ ઉડતા જોવા મળે છે. જ્યારે લડાકુ વિમાનો ખૂબ જ ઓછી ઊંચાઈ પરથી અતિ ઝડપે પસાર થાય છે, ત્યારે પક્ષીઓ સાથે વિમાન અથડાવાનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે.
આવા અકસ્માતોથી માત્ર વિમાનોને કરોડો રૂપિયાનું નુકસાન થવાની શક્યતા રહેતી નથી, પરંતુ પાઇલટના જીવ પર પણ ભારે જોખમ ઊભું થાય છે. આ ગંભીર જોખમને નિવારવા માટે વન વિભાગે લાલ કિલ્લાના પરિસરમાં અને તેની નજીકના વિસ્તારોમાં 4 જેટલા ખાસ 'ફીડિંગ પોઇન્ટ્સ' (ભોજન માટેના કેન્દ્રો) તૈયાર કર્યા છે, જ્યાં પક્ષીઓ માટે સ્વાદિષ્ટ બોનલેસ ચિકનના ટુકડા મૂકવામાં આવી રહ્યા છે.
પક્ષીઓને ભગાડવાને બદલે ધ્યાન ભટકાવવાની હકારાત્મક યુક્તિ
સમડીઓ અને ગીધ જેવા શિકારી પક્ષીઓ ખોરાકની શોધમાં ખુલ્લા મેદાનો તરફ ખૂબ ઝડપથી આકર્ષાય છે. આવા પક્ષીઓને બળજબરીથી ઉડાડીને ભગાડવા લગભગ અશક્ય હોય છે. તેથી, વન વિભાગે તેમના કુદરતી સ્વભાવનો જ બુદ્ધિપૂર્વક ઉપયોગ કરીને તેમનું ધ્યાન ભટકાવવાનો રસ્તો અપનાવ્યો છે.
જ્યારે 15 ઓગસ્ટના રોજ આકાશમાં ફાઇટર જેટ્સ ગર્જના કરશે, ત્યારે આ સમડીઓ આકાશમાં ઉડવાને બદલે જમીન પર મુકાયેલા ચિકનને ખાવામાં વ્યસ્ત રહેશે. આનાથી તેમના ઉડવાના સામાન્ય મોડલ અને માર્ગમાં ફેરફાર થશે અને અકસ્માતનું જોખમ સાવ નહિવત થઈ જશે.
અગાઉનો સફળ પ્રયોગ અને વર્તમાન તૈયારીઓ
આ અનોખી વ્યવસ્થા કોઈ પ્રાથમિક કે નવો પ્રયોગ નથી. આ અગાઉ પણ ગણતંત્ર દિવસના રાષ્ટ્રીય સમારોહ દરમિયાન વાયુસેનાના વિમાનોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે વન વિભાગ દ્વારા આશરે કિલોગ્રામ બોનલેસ ચિકનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
તે સમયે આ કીમિયો અતિશય સફળ રહ્યો હતો અને સમડીઓને ફ્લાઇંગ કોરિડોરથી દૂર રાખવામાં પૂરેપૂરી સફળતા મળી હતી. આ સફળતાને ધ્યાનમાં રાખીને આ વર્ષે પણ સક્ષમ સત્તામંડળ પાસેથી પૂર્વ મંજૂરી મેળવીને સ્વતંત્રતા દિવસના ઘણા દિવસો પહેલાથી જ આ કવાયત શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. પરિણામે, લાલ કિલ્લા પર યોજાનાર દેશના આ મહાન પર્વની ઉજવણી કોઈપણ વિઘ્ન વિના, સંપૂર્ણ સુરક્ષિત અને નિર્વિધ્નપણે સંપન્ન થઈ શકશે.