Vidhayak Buffalo: હરિયાણાના હસનપુરમાં યોજાયેલા કૃષિ અને પશુપાલન મેળામાં આ વખતે એક ખાસ ઝોટો લોકોનું ધ્યાન ખેંચી રહ્યો છે. પાણીપતના ડિડવાડી ગામના પ્રગતિશીલ પશુપાલક અને પદ્મશ્રીથી સન્માનિત નરેન્દ્ર સિંહનો મુર્રા નસલનો ઝોટો ‘વિધાયક’ મેળાનું મુખ્ય આકર્ષણ બન્યો છે. તેની અંદાજિત કિંમત લગભગ 15 કરોડ રૂપિયા હોવાનું કહેવાય છે. સાડા પાંચ વર્ષની ઉંમરે આ ઝોટો વિવિધ પશુ સ્પર્ધાઓમાં 23 વખત પ્રથમ સ્થાન મેળવી ચૂક્યો છે. તેની ઊંચી કિંમત, શાનદાર કદાવર શરીર અને ખાસ સંભાળને કારણે મેળામાં તેને જોવા માટે લોકો ઉમટી રહ્યા છે
15 કરોડનો ‘વિધાયક’ કેમ છે ખાસ?
‘વિધાયક’ મુર્રા નસલનો ઝોટો છે. આ નસલની ભેંસો અને ઝોટા ખાસ કરીને દૂધ ઉત્પાદન અને સારી આનુવંશિક ગુણવત્તા માટે ઓળખાય છે. નરેન્દ્ર સિંહના આ ઝોટાએ અલગ-અલગ સ્થળોએ યોજાયેલી સ્પર્ધાઓમાં સતત સારું પ્રદર્શન કર્યું છે. અગાઉ કુરુક્ષેત્રમાં યોજાયેલા પશુ મેળામાં પણ તે ચેમ્પિયન બન્યો હતો. જાન્યુઆરી 2026માં કુરુક્ષેત્રના મેળામાં તેની 20થી વધુ સ્પર્ધાઓમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવવાની સિદ્ધિનો ઉલ્લેખ થયો હતો
‘વિધાયક’ની કિંમત અંગે અલગ-અલગ મેળાઓમાં વિવિધ આંકડા સામે આવ્યા છે. હાલ હસનપુરના મેળામાં તેની અંદાજિત કિંમત 15 કરોડ રૂપિયા જણાવવામાં આવી રહી છે. આ કિંમતને તેની જાત, પ્રજનન ક્ષમતા અને સ્પર્ધાઓમાં મળેલી સફળતા સાથે જોડવામાં આવે છે. આ રકમને વેચાણની ખાતરી થયેલી કિંમત નહીં, પરંતુ અંદાજિત બજાર મૂલ્ય તરીકે જોવી જોઈએ.

કાજૂ-બદામ ખાય છે, પરંતુ રોજનો ખોરાક સામાન્ય
‘વિધાયક’ની ડાયટ પણ લોકોમાં ચર્ચાનો વિષય છે. સ્પર્ધા દરમિયાન તેના ખોરાકમાં કાજૂ અને બદામનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે. જોકે, નરેન્દ્ર સિંહના ફાર્મના પશુઓને રોજિંદા જીવનમાં કોઈ ખાસ મોંઘો ખોરાક આપવામાં આવતો નથી. સામાન્ય પશુઆહારથી જ તેમની સંભાળ રાખવામાં આવે છે. એટલે કાજૂ-બદામ તેની નિયમિત રોજની ડાયટ છે એવું માનવું યોગ્ય નથી.
30 વર્ષથી પશુપાલન અને નસલ સુધારાનું કામ
નરેન્દ્ર સિંહ છેલ્લા લગભગ 30 વર્ષથી પશુપાલન અને સારી નસલના પશુઓના સંવર્ધન ક્ષેત્રે કાર્ય કરી રહ્યા છે. પશુઓની સંભાળ, નસલ સુધારણા અને પશુપાલન ક્ષેત્રે તેમના યોગદાન બદલ તેમને અનેક રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય સ્તરના પુરસ્કારો મળ્યા છે. વર્ષ 2019માં ભારત સરકારે તેમને પદ્મશ્રીથી સન્માનિત કર્યા હતા. તેમના પશુઓની સફળતા અન્ય પશુપાલકો માટે પણ પ્રેરણારૂપ બની રહી છે.
મેળામાં ‘મંત્રી’, ‘સાંસદ’ અને અન્ય પશુઓનું પણ આકર્ષણ
નરેન્દ્ર સિંહના ફાર્મમાં ‘વિધાયક’ ઉપરાંત ‘મંત્રી’ અને ‘સાંસદ’ નામના પશુઓ પણ છે. હસનપુરના મેળામાં મુર્રા નસલની ‘પલ્સર’ ભેંસ પણ લોકોનું ધ્યાન ખેંચી રહી છે. આ ભેંસ દરરોજ લગભગ 25 કિલો દૂધ આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. જોકે, દૂધનું ઉત્પાદન પશુની સંભાળ, ખોરાક અને પરિસ્થિતિ પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે.
મેળામાં ‘હરિયાણા કેસરી’ અને ‘ભારત કેસરી’ નામના સાંઢ પણ ખાસ આકર્ષણ બન્યા છે.
- પલ્સર ભેંસ: મુર્રા નસલની આ ભેંસ દરરોજ આશરે 25 કિલો દૂધ આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
- હરિયાણા કેસરી: હરિયાણા નસલનો ઉત્તમ સાંઢ છે.
- ભારત કેસરી: સાહીવાલ નસલનો શ્રેષ્ઠ સાંઢ છે.
આ પશુઓને જોવા માટે મેળામાં પશુપાલકો અને મુલાકાતીઓની ભીડ ઉમટી રહી છે. મેળામાં સારી નસલનાં પશુઓ, તેમની સંભાળ અને પશુપાલન અંગે જાણવાની તક પણ મળી રહી છે.
પશુપાલકો માટે કેમ મહત્વનો છે આ મેળો?
હસનપુરનો કૃષિ અને પશુપાલન મેળો માત્ર પશુઓના પ્રદર્શન પૂરતો મર્યાદિત નથી. અહીં પ્રગતિશીલ પશુપાલકો પોતાના અનુભવ અને પશુઓની વિશેષતાઓ રજૂ કરે છે. સારી નસલના પશુઓ, દૂધ ઉત્પાદન અને પશુ સંવર્ધન અંગે જાણવાની તક મળે છે.
‘વિધાયક’ જેવા ચેમ્પિયન ઝોટાની સફળતા બતાવે છે કે પશુપાલનમાં લાંબા સમયની મહેનત, યોગ્ય સંભાળ અને નસલ સુધારણા મહત્વ ધરાવે છે. આ કારણે મેળામાં આવેલા પશુઓ ખેડૂતો અને પશુપાલકો માટે પ્રેરણાનું કેન્દ્ર બની રહ્યા છે.
