IMD Cyclone Alert 2026: ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા તાજા રાષ્ટ્રીય બુલેટિન મુજબ, દક્ષિણ-પૂર્વ અને તેને અડીને આવેલા દક્ષિણ-પશ્ચિમ બંગાળની ખાડી પર સર્જાયેલું ડીપ ડિપ્રેશન સતત મજબૂત બની રહ્યું છે. હાલમાં આ સિસ્ટમ ઉત્તર-ઉત્તર પશ્ચિમ દિશામાં આગળ વધી રહી છે અને આગામી કલાકોમાં તે વધુ તીવ્ર બનીને ચક્રવાતી વાવાઝોડા (Cyclonic Storm) અને ત્યારબાદ અત્યંત ગંભીર ચક્રવાતી વાવાઝોડા (Very Severe Cyclonic Storm)નું સ્વરૂપ ધારણ કરશે તેવી પૂરી શક્યતા છે. આ સંભવિત જોખમને જોતા હવામાન વિભાગે આંધ્રપ્રદેશ અને દક્ષિણ ઓડિશાના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો માટે 'પ્રી-સાયક્લોન વોચ' (યલો મેસેજ) જારી કરીને તંત્રને એલર્ટ રહેવા સૂચના આપી છે.
વાવાઝોડાની વર્તમાન સ્થિતિ અને લેન્ડફોલનું અનુમાન
હવામાન વિભાગના આંકડા અનુસાર, 16 નવેમ્બર 2026ના રોજ સવારે 11:30 વાગ્યે આ ડીપ ડિપ્રેશન છેલ્લા 6 કલાક દરમિયાન 17 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે આગળ વધીને 11.7° ઉત્તર અક્ષાંશ અને 86.0° પૂર્વ રેખાંશ નજીક કેન્દ્રિત થયું હતું. તે શ્રીલંકાના ત્રિંકોમાલીથી લગભગ 620 કિમી ઉત્તર-પૂર્વમાં, ચેન્નાઈથી 650 કિમી પૂર્વ-દક્ષિણપૂર્વમાં અને વિશાખાપટ્ટનમથી 730 કિમી દક્ષિણ-દક્ષિણપૂર્વમાં સ્થિત છે.
આ સિસ્ટમ 16 નવેમ્બરની મોડી સાંજ સુધીમાં ચક્રવાતી વાવાઝોડામાં અને 17 નવેમ્બરની સાંજ સુધીમાં ગંભીર ચક્રવાતી વાવાઝોડામાં ફેરવાઈ જશે. ત્યારબાદ તે પશ્ચિમ-ઉત્તરપશ્ચિમ દિશા તરફ વળીને વધુ શક્તિશાળી બનશે અને 20 નવેમ્બર 2026ના રોજ બપોરના સમયે આંધ્રપ્રદેશ તથા યાનમના દરિયાકાંઠાને નેલોર (Nellore) અને ટૂની (Tuni) વચ્ચેથી પાર (Landfall) કરશે. લેન્ડફોલ સમયે તે અત્યંત ગંભીર ચક્રવાતી વાવાઝોડાના સ્વરૂપમાં હશે અને પવનની મહત્તમ ઝડપ 120 થી 130 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક રહેશે, જ્યારે પવનની ગતિ 145 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચવાની સંભાવના છે.

વિવિધ રાજ્યોમાં ભારેથી અતિ ભારે વરસાદની આગાહી
આ વાવાઝોડાની વ્યાપક અસર હેઠળ દક્ષિણ અને પૂર્વ ભારતના અનેક રાજ્યોમાં ભારેથી અતિ ભારે વરસાદ પડવાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે.
આંધ્રપ્રદેશ અને યાનમ: દરિયાકાંઠાના આંધ્રપ્રદેશમાં 18 નવેમ્બરે ઘણા સ્થળોએ હળવાથી મધ્યમ અને છૂટાછવાયા સ્થળોએ ભારે વરસાદ પડશે. જોકે, 19 અને 20 નવેમ્બરે પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બનશે અને કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિ ભારે જ્યારે છૂટાછવાયા સ્થળોએ અત્યંત ભારે વરસાદ (21 સેમી કે તેથી વધુ) પડવાની આગાહી છે.
તમિલનાડુ અને પુડુચેરી: ઉત્તર તમિલનાડુ, પુડુચેરી અને કરાઈકલમાં 17 અને 20 નવેમ્બરે ભારે વરસાદ, જ્યારે 18 અને 19 નવેમ્બરે છૂટાછવાયા સ્થળોએ ભારેથી અતિ ભારે વરસાદ પડી શકે છે.
ઓડિશા અને તેલંગાણા: ઓડિશામાં 18 નવેમ્બરે ભારે વરસાદ અને 19 થી 21 નવેમ્બર દરમિયાન ભારેથી અતિ ભારે વરસાદની શક્યતા છે. તેવી જ રીતે, પૂર્વ તેલંગાણામાં 20 નવેમ્બરે ભારેથી અતિ ભારે અને 21 નવેમ્બરે ભારે વરસાદ પડી શકે છે.
અન્ય રાજ્યો: રાયલસીમા, ગંગા કિનારાના પશ્ચિમ બંગાળમાં 19-20 નવેમ્બરે, છત્તીસગઢ અને ઝારખંડમાં 20-21 નવેમ્બરે તેમજ વિદર્ભ અને પૂર્વ મધ્ય પ્રદેશમાં 21 નવેમ્બરના રોજ ભારે વરસાદનું એલર્ટ જારી કરાયું છે.
તોફાની પવન, દરિયાઈ મોજા અને સ્ટોર્મ સર્જનો ખતરો
વાવાઝોડાને પગલે બંગાળની ખાડીમાં પવનની ગતિ અત્યંત તેજ બની રહી છે. આંધ્રપ્રદેશ અને યાનમના દરિયાકાંઠે 17 નવેમ્બર સુધી 40-50 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાશે, જે 19 નવેમ્બરની રાતથી 20 નવેમ્બરની બપોર સુધીમાં વધીને 120-130 કિમી પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી જશે. તમિલનાડુ અને ઓડિશાના દરિયાકાંઠે પણ 50થી 70 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાવાની શક્યતા છે.
સમુદ્રની સ્થિતિ અત્યંત તોફાની રહેશે અને આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠે 9 થી 14 મીટર તથા ઓડિશાના દરિયાકાંઠે 4 થી 6 મીટર ઊંચા મોજા ઉછળી શકે છે. આ ઉપરાંત, લેન્ડફોલ સમયે સામાન્ય ભરતી કરતા 1 થી 1.5 મીટર ઊંચા દરિયાઈ મોજા (Storm Surge) ઉછળવાથી આંધ્રપ્રદેશના પ્રકાશમ, બાપટલા, કૃષ્ણા, પશ્ચિમ ગોદાવરી, કોનાસીમા અને કાકીનાડા જિલ્લાના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં દરિયાના પાણી ફરી વળવાની પૂરી ભીતિ છે.

સંભવિત નુકસાન અને તંત્રની તૈયારીઓ
તીવ્ર પવન અને ભારે વરસાદને કારણે આંધ્રપ્રદેશ અને ઓડિશાના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં કાચા મકાનો, ઝૂંપડાઓ અને પતરાના શેડને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે. વીજળી અને સંદેશાવ્યવહારના થાંભલા ઉખડી જવા, વૃક્ષો ધરાશાયી થવા તેમજ કેળા, પપૈયા, સરગવા અને નાળિયેરીના બાગાયતી પાકો તથા ઊભા પાકને વ્યાપક નુકસાન થવાની શક્યતા છે. નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાને કારણે રસ્તાઓ, રેલવે વ્યવહાર અને સિગ્નલિંગ સિસ્ટમ ખોરવાઈ શકે છે, તેમજ પહાડી વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલન (Landslides)નો પણ ખતરો રહેલો છે.
માછીમારો અને નાગરિકો માટે જરૂરી સૂચનાઓ
પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને હવામાન વિભાગ અને વહીવટીતંત્ર દ્વારા નાગરિકોની સુરક્ષા માટે ખાસ માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવી છે.
માછીમારો માટે પ્રતિબંધ: માછીમારોને 17 નવેમ્બર સુધી આંદામાન સમુદ્ર અને દક્ષિણ-પૂર્વ બંગાળની ખાડીમાં, 16 થી 19 નવેમ્બર સુધી દક્ષિણ-પશ્ચિમ બંગાળની ખાડીમાં અને 20 નવેમ્બર સુધી મધ્ય તથા ઉત્તર-પશ્ચિમ બંગાળની ખાડીમાં ન જવા કડક સૂચના આપવામાં આવી છે. દરિયાઈ અને બંદર સંબંધિત તમામ કામગીરી સ્થગિત રાખવા જણાવાયું છે.
સ્થળાંતર અને સુરક્ષા: દરિયાકાંઠાના કાચા મકાનો અને ઝૂંપડાઓમાં રહેતા લોકોને તાત્કાલિક સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવા તંત્રને આદેશ અપાયા છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારના નાગરિકોને વાવાઝોડા દરમિયાન ઘરની અંદર જ સુરક્ષિત રહેવા અને નબળા બાંધકામ નીચે આશરો ન લેવા અપીલ કરવામાં આવી છે.
મુસાફરી ટાળવી: પાણી ભરાતા વિસ્તારોમાં જવાનું ટાળવું અને મુસાફરી કરતા પહેલા ટ્રાફિક તેમજ રેલવે વિભાગની એડવાઈઝરી તપાસી લેવી હિતાવહ છે.
