Delhi SIR: દિલ્હીમાં હાલમાં ચાલી રહેલા વિશેષ ઘન પુનરીક્ષણ (SIR) અભિયાન અંતર્ગત મતદાર યાદીમાં સામે આવી રહેલી ગંભીર ક્ષતિઓએ દેશના અનેક જાણીતા અને દિગ્ગજ લોકોના નામ પણ તપાસના ઘેરામાં લાવી દીધા છે. ચૂંટણી પંચની આ ડેટા વેરિફિકેશન પ્રક્રિયામાં અનેક મોટા રાજકીય નેતાઓ અને ન્યાયતંત્રની હસ્તીઓને નોટિસ ફટકારવામાં આવી છે.
દિગ્ગજ નેતાઓ અને પદાધિકારીઓ તપાસના દાયરામાં
દિલ્હીના મુખ્ય નિર્વાચન અધિકારી (CEO) કાર્યાલય દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા આંકડાઓ અનુસાર, મતદાર યાદીમાં 'નો-મેપિંગ' (મેપ ન થવાના કિસ્સા) અને તાર્કિક ખામીઓને કારણે વ્યાપક સ્તરે નોટિસ મોકલવામાં આવી રહી છે.
લાલકૃષ્ણ અડવાણી: દેશના પૂર્વ નાયબ વડાપ્રધાન અને ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા લાલકૃષ્ણ અડવાણી તેમજ તેમના પરિવારના સભ્યોને પણ નોટિસ આપવામાં આવી છે.
જગદીપ ધનખડ: દેશના પૂર્વ ઉપરાષ્ટ્રપતિ જગદીપ ધનખડ અને તેમની પત્ની સુદેશ ધનખડનું નામ પણ આ યાદીમાં સામેલ છે.
ડી. વાય. ચંદ્રચૂડ અને બી. આર. ગવઈ: સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) ડી. વાય. ચંદ્રચૂડની પત્ની કલ્પના દાસ તથા પૂર્વ સી.જે.આઈ. બી. આર. ગવઈની પત્નીને પણ નામ અસંગતતા અને મેપિંગના અભાવે નોટિસ ફટકારાઈ છે.
સંસદસભ્યો અને અન્ય નેતાઓ: નવી દિલ્હીના સાંસદ બાંસુરી સ્વરાજ, વરિષ્ઠ નેતા કપિલ સિબ્બલ, પૂર્વ રાજ્યસભા સભ્ય સુબ્રહ્મણ્યમ સ્વામી, આમ આદમી પાર્ટીના નેતા મનીષ સિસોદિયા અને કોંગ્રેસ નેતા અજય માકન જેવા દિગ્ગજો પણ આ પ્રક્રિયામાં સામેલ છે.
સૌથી ચોંકાવનારો કિસ્સો: દિવંગત અર્થશાસ્ત્રી બિબેક દેબરોયનું નામ
આ સમગ્ર અભિયાનમાં સૌથી મોટી અને હાસ્યાસ્પદ ત્રુટિ એ સામે આવી છે કે, વર્ષ 2024માં અવસાન પામેલા જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી અને પદ્મ પુરસ્કાર વિજેતા બિબેક દેબરોયનું નામ હજુ પણ દિલ્હી કેન્ટ વિધાનસભા ક્ષેત્રની મતદાર યાદીમાં 70 વર્ષીય મતદાર તરીકે સક્રિય બતાવવામાં આવ્યું છે. એટલું જ નહીં, તેમની પણ કોઈ મેપિંગ ન થવાને કારણે ચૂંટણી પંચના સોફ્ટવેર દ્વારા તેમને પણ નોટિસ ફ્લેગ કરી દેવામાં આવી. આ બાબતે તંત્રની ઓનલાઈન પ્રણાલી સામે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે કે મૃત્યુ પામેલા વ્યક્તિનું નામ યાદીમાંથી કેમ નથી હટાવવામાં આવ્યું અને પછી તેને નોટિસ કેમ મોકલવામાં આવી?
નોટિસ પાછળના મુખ્ય કારણો
ચૂંટણી પંચના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આટલી મોટી સંખ્યામાં નોટિસ મોકલવા પાછળ મુખ્યત્વે બે મોટા કારણો જવાબદાર છે:
નો-મેપિંગ: વર્તમાન ડેટાની અગાઉની એસ.આઈ.આર. યાદી સાથે ચોક્કસ તુલના કે લિંક ન થઈ શકવી.
તાર્કિક ખામીઓ: ગણતરી ફોર્મ્સ ભરાતી વખતે નામોમાં જોડણીની ભૂલ, માતા-પિતાના નામમાં તફાવત અથવા ઉંમર તથા સરનામામાં વિસંગતતા હોવી.
ચૂંટણી પંચની સ્પષ્ટતા
આ વિવાદ વ્યાપક બન્યા બાદ દિલ્હીના મુખ્ય નિર્વાચન અધિકારી કાર્યાલયે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ નોટિસનો અર્થ એ નથી કે સંબંધિત વ્યક્તિનું નામ વોટર લિસ્ટમાંથી રદ કરી દેવામાં આવ્યું છે. આ માત્ર ડેટાને ચકાસવા (વેરિફાઈ કરવા) માટેની પ્રક્રિયા છે. પૂરતા દસ્તાવેજો અને તથ્યોના સત્યાપન બાદ પાત્ર મતદારોના નામ અંતિમ યાદીમાં જાળવી રાખવામાં આવશે.