Congress Impeachment Motion Against CEC Gyanesh Kumar: દેશમાં મતદાર યાદીના 'સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન' (SIR)ને લઈને ઊભેલા મોટા રાજકીય વિવાદ વચ્ચે હવે આ મામલો સંસદ સુધી પહોંચવાના એંધાણ દેખાઈ રહ્યા છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, કોંગ્રેસે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમાર સામે સંસદના બંને સદનોમાં મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ લાવવા માટે સક્રિયપણે વિપક્ષી દળો સાથે સંપર્ક સાધવાનું શરૂ કરી દીધું છે. આગામી બે સપ્તાહની અંદર આ પ્રસ્તાવનો સત્તાવાર નોટિસ રજૂ કરવામાં આવી શકે છે.
આ વિવાદ માત્ર રાજકીય પક્ષો પૂરતો મર્યાદિત નથી રહ્યો, પરંતુ ચૂંટણી પંચ (ECI)ની અંદર જ ચાલી રહેલા આંતરિક મતભેદો પણ બહાર આવ્યા છે.
ચૂંટણી પંચની અંદર કેમ શરૂ થયો વિવાદ?
આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત એક મીડિયા રિપોર્ટ બાદ થઈ હતી, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ચૂંટણી પંચના ત્રણ સભ્યો વચ્ચે SIRની પ્રક્રિયાને લઈને ગંભીર મતભેદો છે. રિપોર્ટ મુજબ, ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશી દ્વારા છેલ્લા દસ મહિનામાં આ પ્રક્રિયાને લઈને ઓછામાં ઓછી 14 વખત વાંધા અને ચિંતાઓ નોંધાવવામાં આવી હતી.
આ અસહમતિ મુખ્યત્વે બે મુદ્દાઓ પર કેન્દ્રિત હતી
ફોર્મ 6માં ફેરફાર: નવા મતદારો માટે પિતા અને દાદાની વોટર લિસ્ટની વિગતો માંગવાના મુદ્દે કમિશનરોએ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો કે આ પ્રકારના ફેરફાર માટે કાયદા મંત્રાલયના ગેઝેટમાં સંશોધન જરૂરી છે. જોકે, આયોગના સૂત્રોનું કહેવું છે કે ફોર્મમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી, માત્ર એક ઘોષણાપત્ર જોડવામાં આવ્યું છે.
ટેક્નોલોજી અને સોફ્ટવેર (ECINet): નવા એકીકૃત સોફ્ટવેરના કેન્દ્રીકરણને કારણે જમીની સ્તરના અધિકારીઓના અધિકારો મર્યાદિત થવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. આયોગે આ અંગે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ પગલું માત્ર સાયબર સુરક્ષા પ્રોટોકોલ અને અનધિકૃત ચેડાં અટકાવવા માટે લેવાયું છે.
ચૂંટણી પંચ અને સરકારનું વલણ
આંતરિક મતભેદો અને એકતરફી નિર્ણયોના દાવાઓ સામે આવતા જ ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટતા જારી કરી હતી. પંચનું કહેવું છે કે, તાજેતરના મહિનાઓમાં 40થી વધુ નવી પહેલ શરૂ કરવામાં આવી છે અને તેમાંથી મોટાભાગના નિર્ણયો સર્વસંમતિથી જ લેવાયા છે. આ ઉપરાંત, સુપ્રીમ કોર્ટે પણ અગાઉ SIR પ્રક્રિયાને યોગ્ય ઠેરવી ચૂકી છે અને આ પ્રક્રિયા અગાઉ પણ નવ વખત સફળતાપૂર્વક થઈ ચૂકી છે.
કોંગ્રેસ અને વિપક્ષની રણનીતિ
સત્તાપક્ષ આ વિવાદને લોકશાહીની સામાન્ય પ્રક્રિયા ગણાવી રહ્યો છે, જ્યારે વિપક્ષ તેને ગંભીર માનીને આક્રમક મૂડમાં છે. કોંગ્રેસે પોતાની તમામ રાજ્ય એકમોને આગામી 25 સપ્ટેમ્બરે રાજ્યના ચૂંટણી પંચની કચેરીઓ બહાર વિરોધ પ્રદર્શન અને રેલીઓ યોજવા આદેશ આપ્યો છે. વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને પદ પરથી હટાવવાની માંગ જોર પકડશે.
સંસદમાં મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ લાવવાની તૈયારીઓ અને રસ્તા પરના વિરોધ પ્રદર્શનોથી આગામી દિવસોમાં રાજકારણ વધુ ગરમાઈ શકે છે.