surti umbadiyu recipe: શિયાળાની સીઝન શરૂ થતાં જ ગુજરાતમાં ઊંબાડિયાની યાદ આવવા લાગે છે. ખાસ કરીને સુરત અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં ઊંબાડિયું ખૂબ જ લોકપ્રિય શિયાળુ ભોજન છે. લીલાં શાકભાજી, તુવેરના દાણા, નાના બટાકા, રતાળુ અને ખાસ મસાલાના મિશ્રણથી તૈયાર થતું આ ઊંબાડિયું સ્વાદમાં એકદમ લાજવાબ હોય છે. સામાન્ય રીતે માટલામાં દેશી રીતે તૈયાર કરવામાં આવતું ઊંબાડિયું હવે ઘરે પણ કડાઈમાં સરળતાથી બનાવી શકાય છે. તો જાણો ઘરે જ સુરતી સ્ટાઇલનું ઊંબાડિયું બનાવવાની રીત.
ઊંબાડિયું બનાવવા માટેની સામગ્રી
શાકભાજી માટે
- નાના બટાકા – 5થી 6
- રતાળુ – 250 ગ્રામ
- શક્કરિયા – 2
- લીલાં તુવેરના દાણા – 1 કપ
- લીલાં વાલના દાણા – અડધો કપ
- કંદ – 100 ગ્રામ
- નાનાં રીંગણ – 4થી 5
- કાચાં કેળાં – 2
- લીલી ડુંગળી – 1 કપ
મસાલા માટે
- લીલું લસણ – 1 કપ
- લીલા મરચાં – 4થી 5
- આદુ – 1 નાનો ટુકડો
- લીલા ધાણા – 1 કપ
- તલ – 2 ચમચી
- શીંગદાણાનો ભૂકો – અડધો કપ
- ધાણાજીરું – 2 ચમચી
- હળદર – અડધી ચમચી
- લાલ મરચું – 1 ચમચી
- અજમો – અડધી ચમચી
- લીંબુનો રસ – 2 ચમચી
- ખાંડ અથવા ગોળ – 1 ચમચી
- મીઠું – સ્વાદ પ્રમાણે
- તેલ – જરૂર મુજબ
ઊંબાડિયું બનાવવાની રીત
સૌથી પહેલાં બધી શાકભાજીને સારી રીતે ધોઈને સાફ કરી લો. બટાકા, રતાળુ, શક્કરિયા અને કંદની છાલ કાઢીને તેના મધ્યમ કદના ટુકડા કરી લો. નાનાં રીંગણ અને બટાકામાં વચ્ચે ચીરો પાડી લો, જેથી તેમાં મસાલો સારી રીતે ભરી શકાય. કાચાં કેળાંના પણ મોટા ટુકડા કરી લો. લીલાં તુવેર અને વાલના દાણાને અલગથી સાફ કરી લો.
હવે ઊંબાડિયાનો ખાસ મસાલો તૈયાર કરવાનો છે. તેના માટે એક મિક્સર જારમાં લીલું લસણ, લીલાં મરચાં, આદુ અને લીલા ધાણા નાખીને અધકચરી પેસ્ટ બનાવી લો. હવે તેમાં શીંગદાણાનો ભૂકો, તલ, ધાણાજીરું, હળદર, લાલ મરચું, અજમો, મીઠું, લીંબુનો રસ અને થોડો ગોળ ઉમેરો. તેમાં થોડું તેલ નાખીને બધી સામગ્રીને બરાબર મિક્સ કરી લો. આ મસાલો જ ઊંબાડિયાને અસલી સુરતી સ્વાદ આપશે.
હવે તૈયાર કરેલો મસાલો ચીરો પાડેલા બટાકા, રીંગણ અને કાચાં કેળાંમાં સારી રીતે ભરી દો. બાકીની શાકભાજી અને તુવેર-વાલના દાણામાં પણ મસાલો ભેળવીને બાજુ પર રાખો. ધ્યાન રાખો કે દરેક શાકભાજી પર મસાલાનું સરખું પડ ચઢેલું હોવું જોઈએ.
હવે ગેસ પર જાડા તળિયાવાળી કડાઈ અથવા માટલું મૂકો. તેમાં થોડું તેલ નાખીને તળિયે કેળાંના પાન અથવા લીલા ધાણાની ડાળીઓ પાથરી શકો છો. ત્યારબાદ સૌથી પહેલાં કઠણ શાકભાજી જેવા કે કંદ, રતાળુ, બટાકા અને શક્કરિયા ઉમેરો. તેની ઉપર તુવેર, વાલના દાણા, રીંગણ અને કાચાં કેળાં ગોઠવો. વચ્ચે-વચ્ચે લીલી ડુંગળી અને વધેલો મસાલો પણ ઉમેરતા જાઓ.
હવે ઉપરથી થોડું તેલ છાંટો અને જરૂર લાગે તો થોડું પાણી ઉમેરો. કડાઈને ઢાંકણથી બરાબર ઢાંકી દો અને ધીમા તાપે ઊંબાડિયું ચડવા દો. વચ્ચે એકાદ વખત હળવા હાથે શાકભાજીને હલાવી લો, જેથી તે તળિયે ચોંટી ન જાય. શાકભાજી બરાબર બફાઈ જાય અને મસાલો તેમાં ભળી જાય ત્યાં સુધી લગભગ 35થી 45 મિનિટ સુધી ધીમા તાપે પકાવો. વચ્ચે કાંટો નાખીને બટાકા અને કંદ ચડ્યાં છે કે નહીં તે ચકાસી લો.
શાકભાજી બરાબર ચડી જાય અને તેમાંથી મસાલાની સરસ સુગંધ આવવા લાગે એટલે ગેસ બંધ કરી દો. તૈયાર છે તમારું સ્વાદિષ્ટ સુરતી સ્ટાઇલ ઊંબાડિયું. તેને ગરમાગરમ પૂરી, રોટલી અથવા છાશ સાથે પીરસો.