Ration Card: રેશન કાર્ડ એ માત્ર અનાજ મેળવવાનું સાધન નથી, પરંતુ તે એક મહત્વપૂર્ણ ઓળખપત્ર અને સરનામાનો પુરાવો પણ છે. લગ્ન બાદ રેશન કાર્ડમાં પત્નીનું નામ ઉમેરવું એ કાનૂની અને વહીવટી દૃષ્ટિએ ખૂબ જ આવશ્યક પ્રક્રિયા છે. જો તમે પણ તમારા રેશન કાર્ડમાં પત્નીનું નામ ઉમેરવા માંગો છો, તો નીચે મુજબની વિગતવાર પ્રક્રિયા અનુસરી શકો છો.
1) પિયરના રેશન કાર્ડમાંથી નામ કમી કરાવવું (પ્રથમ તબક્કો)
કોઈપણ વ્યક્તિનું નામ એકસાથે બે રેશન કાર્ડમાં હોઈ શકે નહીં. તેથી, સૌ પ્રથમ પત્નીના પિતાના ઘરના રેશન કાર્ડમાંથી તેનું નામ કમી કરાવવું પડે છે. આ માટે મામલતદાર કચેરી અથવા ઝોનલ ઓફિસમાં 'નામ કમી' કરવાનું ફોર્મ ભરીને આપવાનું રહે છે. જે બાદ તમને 'નામ કમી કર્યાનો દાખલો' (Deletion Certificate) આપવામાં આવશે. આ દાખલો નામ ઉમેરવા માટે સૌથી મહત્વનો દસ્તાવેજ છે.
2) ફોર્મ મેળવવું અને વિગતો ભરવી
નવું નામ ઉમેરવા માટે તમારે નિયત નમૂનાનું ફોર્મ મેળવવું પડશે. આ ફોર્મ તમે નીચે મુજબના સ્થળોએથી મેળવી શકો છો:
- તમારા નજીકના જન સેવા કેન્દ્ર (VCE/CSC Center).
- તાલુકા મામલતદાર કચેરી અથવા ઈ-ધરા કેન્દ્ર.
- શહેરી વિસ્તાર હોય તો ફૂડ એન્ડ સપ્લાય ઓફિસ (ઝોનલ ઓફિસ).
ફોર્મમાં પતિની વિગતો, રેશન કાર્ડ નંબર અને પત્નીની વિગતો (નામ, ઉંમર, સંબંધ વગેરે) સ્પષ્ટ અક્ષરે ભરવી.
3) જરૂરી દસ્તાવેજો (Documents Checklist)
ફોર્મની સાથે નીચે મુજબના દસ્તાવેજો જોડવા ફરજિયાત છે:
- વર્તમાન રેશન કાર્ડ: જે રેશન કાર્ડમાં નામ ઉમેરવાનું છે તેની અસલ નકલ અને ઝેરોક્સ.
- પત્નીનું આધાર કાર્ડ: પત્નીના આધાર કાર્ડમાં લગ્ન પછીનું નામ અથવા પિતાના ઘરનું નામ હોય તો પણ તેની નકલ જોડવી. (જો આધારમાં સરનામું બદલાવ્યું હોય તો વધુ સારું).
- પતિનું આધાર કાર્ડ: કુટુંબના વડા તરીકે પતિના આધાર કાર્ડની નકલ.
- લગ્નનું પ્રમાણપત્ર (Marriage Certificate): લગ્ન નોંધણી અધિકારી દ્વારા આપવામાં આવેલું સત્તાવાર પ્રમાણપત્ર.
- નામ કમીનો દાખલો: પિયરના રેશન કાર્ડમાંથી નામ ઓછું કર્યાનો અસલ દાખલો.
- રહેઠાણનો પુરાવો: જો જરૂરી હોય તો લાઈટ બિલ, વેરા બિલ અથવા ભાડા કરાર.
- ચૂંટણી કાર્ડ: જો ઉપલબ્ધ હોય તો પત્નીનું ચૂંટણી કાર્ડ.
4) ફોર્મ જમા કરવાની પ્રક્રિયા
બધી વિગતો ભરાઈ ગયા બાદ અને દસ્તાવેજો જોડ્યા પછી, ફોર્મ પર જરૂરી સહી સિક્કા કરવા. જો તમે ગ્રામીણ વિસ્તારમાં રહો છો, તો ગ્રામ પંચાયતમાં તલાટી કમ મંત્રી પાસે આ ફોર્મ ચકાસણી કરાવી શકો છો. ત્યારબાદ આ ફોર્મ મામલતદાર કચેરીમાં અથવા નિર્ધારિત જન સેવા કેન્દ્રમાં જમા કરાવવું.
ફોર્મ જમા કરાવતી વખતે ત્યાંથી તમને એક રસીદ (Acknowledgement Receipt) આપવામાં આવશે. આ રસીદ સાચવી રાખવી ખૂબ જરૂરી છે, કારણ કે તેના દ્વારા તમે તમારા કામની સ્થિતિ (Status) જાણી શકો છો.
5) ચકાસણી અને સમય મર્યાદા
તમારું ફોર્મ જમા થયા બાદ સરકારી અધિકારીઓ દ્વારા તેની ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન ચકાસણી કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં સામાન્ય રીતે 7 થી 15 દિવસનો સમય લાગે છે. જો બધી વિગતો સાચી જણાશે, તો તમારા રેશન કાર્ડમાં પત્નીનું નામ સફળતાપૂર્વક ઉમેરી દેવામાં આવશે. નામ અપડેટ થયા પછી તમે નવું કમ્પ્યુટરાઈઝ્ડ રેશન કાર્ડ મેળવી શકો છો.
6) ઓનલાઈન પ્રક્રિયા (Digital Gujarat)
હવે ગુજરાત સરકારના 'ડિજિટલ ગુજરાત' પોર્ટલ દ્વારા પણ ઘણી જગ્યાએ આ સુવિધા ઓનલાઈન ઉપલબ્ધ છે. જો તમે ટેકનોલોજીથી પરિચિત હોવ, તો જરૂરી ડોક્યુમેન્ટ સ્કેન કરીને ઓનલાઈન અરજી પણ કરી શકો છો, જેની પ્રક્રિયા પણ ઉપરોક્ત મુજબ જ હોય છે.
ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો:
- લગ્નનું પ્રમાણપત્ર ન હોય તો સોગંદનામું (Affidavit) પણ કરાવી શકાય છે, પરંતુ લગ્ન નોંધણીનું પ્રમાણપત્ર હોવું સૌથી હિતાવહ છે.
- રેશન કાર્ડમાં નામ ઉમેરાઈ ગયા બાદ તે નામ પરથી તમે પત્નીનું નવું આધાર કાર્ડ અથવા ચૂંટણી કાર્ડ પણ સરળતાથી અપડેટ કરાવી શકશો.
- નામ ઉમેરવા માટે કોઈ મોટી ફી હોતી નથી, માત્ર ફોર્મ અને પ્રોસેસિંગની મામૂલી ફી જ આપવાની રહે છે.
આ પ્રક્રિયા અનુસરવાથી તમે કોઈપણ એજન્ટ કે વચેટિયા વગર સરળતાથી રેશન કાર્ડમાં નામ ઉમેરાવી શકશો. પત્નીનું નામ રેશન કાર્ડમાં ઉમેરાવાથી સરકારી યોજનાઓનો લાભ લેવો પણ સરળ બને છે.