Saragva Nu Lot Valu Shak recipe: ગુજરાતી ભોજનમાં શાકની અનેક વાનગીઓ એવી છે, જેનો સ્વાદ એકવાર ચાખ્યા પછી લાંબા સમય સુધી યાદ રહે છે. સરગવાનું લોટવાળું શાક પણ આવી જ એક સ્વાદિષ્ટ અને મસાલેદાર વાનગી છે. સરગવાની શીંગ, છાશ, ચણાનો લોટ અને કાઠિયાવાડી લસણની ચટણીથી બનતું આ શાક ખાવામાં એકદમ લાજવાબ લાગે છે. તો આજે જાણીએ ઘરે જ હોટેલ જેવું સરગવાનું લોટવાળું શાક બનાવવાની સરળ રીત.
સરગવાનું લોટવાળું શાક બનાવવા માટેની સામગ્રી
- સરગવાની શીંગ – 250 ગ્રામ (લગભગ 5 નંગ)
- છાશ – 2 કપ
- ચણાનો લોટ – અડધો કપ
- તેલ – 4થી 5 મોટી ચમચી
- રાઈ – 1 નાની ચમચી
- જીરું – 1 નાની ચમચી
- તલ – 1 નાની ચમચી
- તજ – 1 ટુકડો
- લવિંગ – 2થી 3 નંગ
- સૂકા લાલ મરચાં – 2 નંગ
- તમાલપત્ર – 1 નંગ
- હિંગ – ચપટી
- મીઠો લીમડો – થોડાં પાન
- લીલાં મરચાં – 2 નંગ
- છીણેલું આદુ – 1 નાની ચમચી
- હળદર – અડધી નાની ચમચી
- ધાણાજીરું – 1 નાની ચમચી
- લાલ મરચું – 1 નાની ચમચી
- ગોળ – 2 મોટી ચમચી (વૈકલ્પિક)
- ગરમ મસાલો – 1 નાની ચમચી
- ગરમ પાણી – 1 કપ
- કોથમીર – જરૂર મુજબ
- મીઠું – સ્વાદ પ્રમાણે
કાઠિયાવાડી લસણની ચટણી માટે
- લસણની કળી – 7થી 8 નંગ
- જીરું – 1 નાની ચમચી
- લાલ મરચું – 1 નાની ચમચી
- મીઠું – ચપટી
સરગવાનું લોટવાળું શાક બનાવવાની રીત
સૌપ્રથમ સરગવાની શીંગને પાણીથી બરાબર ધોઈને મધ્યમ કદના ટુકડામાં કાપી લો. હવે એક વાસણમાં છાશ અને ચણાનો લોટ ઉમેરીને બરાબર મિક્સ કરી લો. ધ્યાન રાખો કે તેમાં લોટની ગાંઠો ન રહે. આ મિશ્રણને બાજુ પર રાખો.
ત્યારબાદ ખાંડણીમાં લસણની કળી, જીરું, લાલ મરચું અને થોડું મીઠું ઉમેરીને અધકચરી ચટણી વાટી લો. આ કાઠિયાવાડી લસણની ચટણી શાકનો સ્વાદ વધારશે.
હવે પ્રેશર કૂકરમાં તેલ ગરમ કરો. તેમાં રાઈ, જીરું, તલ, તજ, લવિંગ, સૂકાં લાલ મરચાં, તમાલપત્ર, હિંગ અને મીઠો લીમડો ઉમેરીને વઘાર તૈયાર કરો. ત્યારબાદ લીલાં મરચાં અને છીણેલું આદુ નાખીને થોડીવાર સાંતળો.
હવે તેમાં તૈયાર કરેલી લસણની ચટણી, હળદર, ધાણાજીરું અને લાલ મરચું ઉમેરો. થોડું ગરમ પાણી નાખીને મસાલાને તેલ છૂટું પડે ત્યાં સુધી બરાબર સાંતળો. ત્યારબાદ સરગવાની સમારેલી શીંગ અને સ્વાદ પ્રમાણે મીઠું ઉમેરીને એક મિનિટ સુધી મિક્સ કરો.
હવે તેમાં એક કપ ગરમ પાણી ઉમેરીને બરાબર હલાવો. પાણી ઉકળવા લાગે એટલે કૂકરનું ઢાંકણ બંધ કરી હાઈ ફ્લેમ પર બે સીટી વગાડો. પ્રેશર પોતાની મેળે નીકળી જાય પછી કૂકર ખોલો.
ત્યારબાદ તૈયાર કરેલું છાશ અને ચણાના લોટનું મિશ્રણ ધીમે ધીમે શાકમાં ઉમેરો અને સતત હલાવતા રહો. આમ કરવાથી લોટની ગાંઠો નહીં પડે. હવે તેમાં ગોળ અને ગરમ મસાલો ઉમેરીને બરાબર મિક્સ કરો. ઢાંકણ ઢાંકી ધીમી આંચ પર લગભગ 5 મિનિટ સુધી ચડવા દો.
છેલ્લે ઉપરથી સમારેલી તાજી કોથમીર ભભરાવો. તૈયાર છે ગરમાગરમ સ્વાદિષ્ટ સરગવાનું લોટવાળું શાક. તેને રોટલી, બાજરીના રોટલા કે ગરમાગરમ ભાત સાથે પીરસો.
સરગવાનું લોટવાળું શાક બનાવતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો
શાકનો સ્વાદ સારો આવે તે માટે મધ્યમ જાડી અને તાજી સરગવાની શીંગ પસંદ કરો. છાશમાં ચણાનો લોટ ઉમેરતી વખતે ધીમે ધીમે મિક્સ કરો, જેથી ગાંઠો ન પડે. જો છાશ ઉપલબ્ધ ન હોય તો દહીંમાં પાણી ઉમેરીને પણ તેનો ઉપયોગ કરી શકો છો. શાકમાં લોટનું મિશ્રણ ઉમેર્યા પછી સતત હલાવવું જરૂરી છે, જેથી તે તળિયે ચોંટે નહીં. શાક થોડું ઘટ્ટ અને મસાલેદાર હોય ત્યારે તેનો સ્વાદ વધારે સારો લાગે છે.