Methi Muthia Nu Shaak recipe: શિયાળાની ઋતુમાં બજારમાં તાજી લીલી મેથી ભરપૂર મળે છે. મેથીમાંથી અનેક સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓ બનાવી શકાય છે, જેમાં મેથીના મુઠિયાનું શાક પણ ગુજરાતીઓની મનપસંદ વાનગીઓમાંનું એક છે. ઘઉંના લોટ, બેસન અને તાજી મેથીમાંથી તૈયાર થતા મુઠિયાને મસાલેદાર ગ્રેવીમાં ઉમેરીને આ શાક બનાવવામાં આવે છે. ગરમાગરમ રોટલી, ભાખરી કે રોટલા સાથે આ શાકનો સ્વાદ ખૂબ જ સરસ લાગે છે.
મેથીના મુઠિયા બનાવવા માટેની સામગ્રી
- 2 કપ ઝીણી સમારેલી તાજી મેથી
- 1 કપ ઘઉંનો લોટ
- અડધો કપ બેસન
- 2 ચમચી રવો
- 1 ચમચી આદુ-મરચાંની પેસ્ટ
- અડધી ચમચી હળદર
- 1 ચમચી લાલ મરચું પાઉડર
- અડધી ચમચી ધાણાજીરું
- 1 ચમચી તલ
- 1 ચપટી હિંગ
- 1 ચમચી ખાંડ અથવા ગોળ
- મીઠું સ્વાદ અનુસાર
- 2 ચમચી તેલ
- જરૂર મુજબ પાણી
શાકની ગ્રેવી માટેની સામગ્રી
- 2 ઝીણી સમારેલી ડુંગળી
- 2 ટામેટાંની પેસ્ટ
- 1 ચમચી આદુ-લસણની પેસ્ટ
- 1 ચમચી લાલ મરચું પાઉડર
- અડધી ચમચી હળદર
- 1 ચમચી ધાણાજીરું
- અડધી ચમચી ગરમ મસાલો
- 1 ચપટી હિંગ
- અડધી ચમચી જીરું
- 2 ચમચી તેલ
- મીઠું સ્વાદ અનુસાર
- જરૂર મુજબ પાણી
- કોથમીર
મુઠિયાનું શાક બનાવવાની રીત
સૌથી પહેલાં મુઠિયા તૈયાર કરવા માટે એક મોટા વાસણમાં ઝીણી સમારેલી મેથી લો. તેમાં ઘઉંનો લોટ, બેસન, રવો, આદુ-મરચાંની પેસ્ટ, હળદર, લાલ મરચું પાઉડર, ધાણાજીરું, તલ, હિંગ, ખાંડ અને મીઠું ઉમેરો. હવે તેમાં તેલ નાખીને બધી સામગ્રી બરાબર મિક્સ કરો. મેથીમાં રહેલા ભેજથી લોટ બંધાઈ જશે, જરૂર પડે તો થોડું પાણી ઉમેરીને નરમ લોટ બાંધી લો.
હવે હાથમાં થોડું તેલ લગાવીને લોટમાંથી નાના-નાના મુઠિયા તૈયાર કરો. એક વાસણમાં પાણી ગરમ કરીને તેની ઉપર ચારણી મૂકો. તેમાં મુઠિયા ગોઠવીને ઢાંકણ ઢાંકી આશરે 15થી 20 મિનિટ સુધી બાફો. મુઠિયા બરાબર ચડી જાય પછી તેને બહાર કાઢીને ઠંડા થવા દો. ત્યારબાદ તેને વચ્ચેથી કાપી શકો છો અથવા આખા પણ રાખી શકો છો.
હવે શાકની ગ્રેવી તૈયાર કરવા માટે એક કડાઈમાં તેલ ગરમ કરો. તેમાં જીરું અને હિંગ ઉમેરો. જીરું તતડે એટલે ઝીણી સમારેલી ડુંગળી નાખીને સોનેરી થાય ત્યાં સુધી સાંતળો. ત્યારબાદ આદુ-લસણની પેસ્ટ ઉમેરીને થોડીવાર સાંતળો. હવે ટામેટાંની પેસ્ટ નાખીને તેલ છૂટું પડે ત્યાં સુધી પકાવો.
ત્યારબાદ તેમાં હળદર, લાલ મરચું પાઉડર, ધાણાજીરું, ગરમ મસાલો અને મીઠું ઉમેરીને બરાબર મિક્સ કરો. મસાલો ચડી જાય એટલે જરૂર મુજબ પાણી ઉમેરો અને ગ્રેવીને ઉકળવા દો. ગ્રેવીમાં થોડું તેલ ઉપર દેખાવા લાગે એટલે તેમાં તૈયાર કરેલા મુઠિયા ઉમેરો.
હવે ધીમા તાપે 5થી 7 મિનિટ સુધી શાકને પકાવો, જેથી મુઠિયામાં ગ્રેવીનો મસાલો સારી રીતે ઉતરી જાય. શાક બહુ ઘટ્ટ લાગે તો થોડું ગરમ પાણી ઉમેરી શકો છો. છેલ્લે ઉપરથી ઝીણી સમારેલી કોથમીર નાખીને ગેસ બંધ કરી દો. તૈયાર છે ગરમાગરમ ગુજરાતી સ્ટાઇલનું મેથીના મુઠિયાનું શાક.
પીરસવાની રીત: આ શાકને ગરમાગરમ રોટલી, બાજરીના રોટલા કે પરાઠા સાથે પીરસો.