Cleaning Tips: ભારતીય ઘરોમાં પિત્તળનાં વાસણોનો ઉપયોગ રસોડાથી લઈને પૂજા-પાઠ સુધી થાય છે. પરંતુ લાંબા સમય સુધી ઉપયોગમાં ન લેવાતાં અથવા હવા અને ભેજના સંપર્કમાં રહેતાં આ વાસણો પર કાળાશ અને ડાઘ દેખાવા લાગે છે. ખાસ કરીને જૂની પિત્તળની થાળી, લોટા અને પૂજાનાં વાસણોને ફરી ચમકાવવા માટે ઘણી મહેનત કરવી પડે છે. જોકે, રસોડામાં ઉપલબ્ધ કેટલીક વસ્તુઓની મદદથી તમે ઘરે જ તેમની સફાઈ કરી શકો છો. અહીં જાણો પિત્તળનાં વાસણો સાફ કરવાની બે અલગ-અલગ ઘરેલુ રીત.
દહીં અને આમચૂરથી દૂર થશે પિત્તળનાં વાસણોની કાળાશ
જો તમારા ઘરમાં પિત્તળની જૂની થાળી, પૂજાનો લોટો કે અન્ય વાસણો પર ગંદકીનું જાડું પડ જામી ગયું હોય, તો દહીં અને આમચૂર પાઉડરનો ઉપાય અજમાવી શકો છો.
જરૂરી સામગ્રી
- ખાટું દહીં
- આમચૂર પાઉડર
- બરતન સાફ કરવાનું લિક્વિડ
- સ્ક્રબર અથવા નરમ જાળી
- પાણી અને સુતરાઉ કપડું
સાફ કરવાની રીત
સૌથી પહેલાં એક નાની વાટકીમાં ખાટું દહીં લો. હવે તેમાં દહીં જેટલી જ માત્રામાં આમચૂર પાઉડર ઉમેરો. બંને વસ્તુને સારી રીતે મિક્સ કરીને ઘટ્ટ પેસ્ટ તૈયાર કરો. આ પેસ્ટને પિત્તળના વાસણની અંદર અને બહારની સપાટી પર સરખી રીતે લગાવો. જો વાસણ પર કોતરણી કે ડિઝાઇન હોય તો ત્યાં પણ પેસ્ટ પહોંચે તેનું ધ્યાન રાખો.
આ રીતે પેસ્ટ લગાવ્યા પછી વાસણને 10થી 15 મિનિટ માટે રહેવા દો. આમચૂર અને દહીંમાં રહેલા એસિડિક ઘટકો સપાટી પર જામેલી કેટલીક ગંદકી અને ડાઘને ઢીલા કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
નક્કી કરેલો સમય થઈ જાય પછી સ્ક્રબર પર થોડું બરતન સાફ કરવાનું લિક્વિડ લગાવીને વાસણને હળવા હાથે ઘસો. ખાસ કરીને જ્યાં કાળાશ વધારે હોય ત્યાં ધીમે-ધીમે સફાઈ કરો. ત્યારબાદ વાસણને સ્વચ્છ પાણીથી ધોઈ લો અને સુતરાઉ કપડાથી બરાબર લૂછીને સૂકવી દો.
લીંબુ અને વિનેગરથી દૂર કરો જિદ્દી કાળા ડાઘ
જો પિત્તળનો લોટો, ઘડો કે અન્ય મોટું વાસણ કાળું પડી ગયું હોય, તો લીંબુ, સફેદ વિનેગર અને મીઠાની મદદથી પણ તેની સફાઈ કરી શકાય છે. આ રીતમાં વાસણને થોડા સમય માટે એક ખાસ દ્રાવણમાં પલાળવાનું હોય છે.
જરૂરી સામગ્રી
- 2 ગ્લાસ સાદું પાણી
- 1 ગ્લાસ સફેદ વિનેગર
- 3થી 4 મોટા ચમચા સાદું મીઠું
- 1 મોટું લીંબુ
- એક મોટું ટબ અથવા ઊંડું વાસણ
સાફ કરવાની રીત
સૌથી પહેલાં એક મોટા ટબમાં બે ગ્લાસ પાણી લો. તેમાં એક ગ્લાસ સફેદ વિનેગર અને ત્રણથી ચાર ચમચા મીઠું ઉમેરો. હવે એક લીંબુનો રસ કાઢીને આ મિશ્રણમાં નાખો. બધી સામગ્રીને ચમચી વડે સારી રીતે હલાવી લો, જેથી મીઠું ઓગળી જાય.
હવે જે પિત્તળનું વાસણ સાફ કરવાનું છે તેને આ મિશ્રણમાં સંપૂર્ણપણે ડૂબાડી દો. તેને લગભગ 15થી 30 મિનિટ સુધી રાખીને વચ્ચે-વચ્ચે તપાસો. જૂના કે વધારે ડાઘવાળા વાસણ માટે સમય વધારવાને બદલે પહેલા નાનકડા ભાગ પર પરિણામ તપાસવું વધુ સારું છે.
ત્યારબાદ વાસણને બહાર કાઢો અને બચાવી રાખેલી લીંબુની છાલ પર થોડું મીઠું લગાવો. આ છાલની મદદથી વાસણની સપાટીને હળવા હાથે ઘસો. લીંબુ અને મીઠાનું મિશ્રણ બાકી રહેલા ડાઘ દૂર કરવામાં મદદ કરી શકે છે. હવે વાસણને સ્વચ્છ પાણીથી સારી રીતે ધોઈને સૂકા સુતરાઉ કપડાથી લૂછી લો.
પિત્તળનાં વાસણો સાફ કરતી વખતે આ વાતોનું રાખો ધ્યાન
- વાસણ સાફ કરવા માટે હંમેશાં નરમ સ્ક્રબરનો ઉપયોગ કરો.
- ખૂબ જોરથી ઘસવાથી વાસણ પર સ્ક્રેચ પડી શકે છે.
- કોઈપણ એસિડિક મિશ્રણનો ઉપયોગ કરતાં પહેલાં વાસણના નાના ભાગ પર તપાસ કરો.
- લેકર, પોલિશ કે ખાસ કોટિંગ ધરાવતાં વાસણો પર આ ઉપાયો અજમાવશો નહીં.
- સફાઈ કર્યા પછી વાસણને પાણીમાં ભીનું ન રહેવા દો. તેને તરત જ સૂકવી લો.
