ICMR Obesity Study: ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ફોર મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા એક વ્યાપક રિસર્ચમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે કે, ભારતમાં દર ચારમાંથી એક પરિણીત યુગલ કાં તો વધુ વજન ધરાવે છે અથવા મેદસ્વી છે. આ રિસર્ચ દર્શાવે છે કે શહેરી, સમૃદ્ધ અને મીડિયા-જાગૃત પરિવારોમાં જીવનસાથીના વજનમાં સુસંગતતા સૌથી વધુ જોવા મળે છે, જે આદતોના પરસ્પર પ્રભાવને આભારી છે.
સામાન્ય રીતે, જ્યારે પરિણીત યુગલો સાથે રહે છે, ત્યારે તેમની આદતો એકબીજાને પ્રભાવિત કરે છે. વર્તમાન યુગમાં જ્યાં વધુ પડતું ખાવું, 'ડૂમસ્ક્રોલિંગ' (લાંબા સમય સુધી નકારાત્મક સમાચાર જોતા રહેવું), સમયમર્યાદા પૂરી કરવાની ચિંતા અને અનિયમિત ઊંઘનું સમયપત્રક સામાન્ય બન્યું છે, ત્યારે પરિણીત યુગલો ઘણીવાર ભોજન શેર કરે છે અને એકબીજાની આદતો અપનાવે છે.
ICMR દ્વારા સંચાલિત આ રિસર્ચ મુજબ, આ પ્રક્રિયા અજાણતાં એકબીજાના વજનમાં વધારો પણ કરી રહી છે. અભ્યાસના તારણો દર્શાવે છે કે 30 વર્ષથી ઓછી વયના યુગલોમાં પણ સ્થૂળતાનો આ ભયાવહ દર જોવા મળ્યો છે.
આ તારણોએ સંશોધકોને દિલ્હી, ગોવા, કેરળ, મણિપુર અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ જમ્મુ અને કાશ્મીર જેવા રાજ્યોમાં શહેરી, મીડિયા-સભાન અને શ્રીમંત પરિવારોમાં પરિણીત યુગલો-આધારિત આરોગ્ય હસ્તક્ષેપ કાર્યક્રમો લાગુ કરવા માટે પ્રબળ દલીલ કરવા પ્રેર્યા છે.
સંશોધકોએ નેશનલ ફેમિલી હેલ્થ સર્વે (NFHS-5, 2019-21) માંથી સમગ્ર ભારતમાં 52,737 પરિણીત યુગલોના ડેટાનું વિશ્લેષણ કર્યું, જે તેને દેશનો સૌથી મોટો અભ્યાસ બનાવે છે. તેમણે શોધી કાઢ્યું કે લગભગ 27.4% યુગલો તેમની સ્થૂળતાની સ્થિતિમાં સુસંગતતા દર્શાવે છે, જેમાં શહેરી, સમૃદ્ધ અને મીડિયા-જાગૃત પરિવારોમાં આ દર ઊંચો છે. આ અભ્યાસ 'કરન્ટ ડેવલપમેન્ટ્સ ઇન ન્યુટ્રિશન' જર્નલમાં પ્રકાશિત થયો હતો અને તે ભારતમાં જીવનસાથીના વજન સુસંગતતાની પ્રથમ રાષ્ટ્રવ્યાપી તપાસ રજૂ કરે છે.
અભ્યાસ દરમિયાન, 23 ના બોડી માસ ઇન્ડેક્સ (BMI) ધરાવતા યુગલોને વધુ વજનવાળા અથવા મેદસ્વી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા હતા. તારણો એ પણ દર્શાવે છે કે સૌથી ધનિક સંપત્તિ વર્ગના લગભગ અડધા યુગલો (47.6%) એ સમાન વજન/સ્થૂળતા પ્રોફાઇલ દર્શાવી હતી, જ્યારે સૌથી ગરીબ વર્ગના ફક્ત 10.2% યુગલોમાં આ પ્રમાણ જોવા મળ્યું હતું.
ICMR-નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ કેન્સર પ્રિવેન્શનના વરિષ્ઠ લેખક, ડૉ. શાલિની સિંહના મતે, આ અભ્યાસ ભારતમાં સ્થૂળતાના રોગચાળાની ભૌગોલિક અને વસ્તી વિષયક પેટર્નને પરિણીત યુગલોના દૃષ્ટિકોણથી કેવી રીતે ઉજાગર કરે છે તે તેને ખરેખર અનન્ય અને મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે.