When Do Baby Teeth Fall Out: એવા અનેક પડાવ આવે છે જેનો માતા-પિતા આતુરતાપૂર્વક રાહ જોતા હોય છે. આવી જ એક ક્ષણ તેમના દાંત છે. જ્યારે તેમનો પહેલો દાંત નીકળે છે અને બીજી વખત જ્યારે તેમના દૂધિયા દાંત પડે છે, ત્યારે દરેક માતાપિતા ઉત્સાહિત થઈ જાય છે. આ બાળકના ગ્રોથ અને બાળપણ છોડીને મોટા થવાની નિશાની હોય છે. દરેક બાળકના દૂધિયા દાંત ફૂટવા અને ખરી પડવાનો સમય અલગ અલગ હોય છે, તેથી આ ઘટના માટે કોઈ ચોક્કસ ઉંમર નથી. જો શરૂઆતના વર્ષોમાં બાળકના દાંત (જેને મિલ્ક ટીથ અથવા પ્રાથમિક દાંત તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ન ખરી પડે તો માતાપિતા ચિંતિત થઈ જાય છે. ત્યારે શું આ ચિંતા કરવાની બાબત છે?
દાંત આવવાની અને પડવાની સામાન્ય સમજ
સામાન્ય રીતે મોટાભાગના બાળકોને કુલ 20 જેટલા દૂધિયા દાંત હોય છે. આ દાંત આવવાની શરૂઆત ત્યારે થાય છે જ્યારે બાળક આશરે 6 મહિનાનું હોય છે. આ દાંત બાળપણ દરમિયાન વિવિધ સમયે પડતા હોય છે અને તેના સ્થાને કાયમી દાંત આવે છે. આ આખી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થતા વર્ષો લાગે છે અને સામાન્ય રીતે જ્યારે બાળક કિશોરાવસ્થામાં પ્રવેશે ત્યારે તમામ કાયમી દાંત આવી જાય છે.
દૂધિયા દાંત પડવાનો ક્રમ અને સમયરેખા
દરેક બાળકની દાંત પડવાની સમયરેખા અલગ હોઈ શકે છે, પરંતુ નિષ્ણાતો દ્વારા એક સામાન્ય ક્રમ નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યો છે:
- નીચલા અને ઉપરના મધ્યના દાંત (સેન્ટ્રલ ઇન્સાઇઝર્સ) સૌથી પહેલા 6 થી 7 વર્ષની ઉંમરે પડે છે.
- ત્યારબાદ 7 થી 8 વર્ષની ઉંમરે તેની બાજુમાં આવેલા દાંત (લેટરલ ઇન્સાઇઝર્સ) પડવાની શરૂઆત થાય છે.
- પહેલી દાઢ (ફર્સ્ટ મોલર) પડવાનો સમય સામાન્ય રીતે 9 થી 11 વર્ષની વચ્ચે હોય છે.
- બાળકના રાક્ષસી દાંત (કેનાઇન) અને બીજી દાઢ પડવાની પ્રક્રિયા આશરે 10 થી 12 વર્ષની ઉંમર સુધીમાં પૂર્ણ થાય છે.
ક્યારે ચિંતા કરવી
વાલીઓએ એ વાત સમજવી જરૂરી છે કે ઉપર જણાવેલ સમયરેખામાં 1 કે 2 મહિનાનો ફેરફાર હોય તો તે સામાન્ય બાબત છે. જોકે, જો તમારા બાળકના દાંત નિર્ધારિત સમય કરતા 12 મહિના કરતા વધુ મોડા આવે અથવા પડે તો પેડિયાટ્રિશિયનનો સંપર્ક કરવો હિતાવહ છે. દાંત પડવાની પ્રક્રિયામાં ક્યારેક સડો, ઇન્ફેક્શન અથવા વારસાગત કારણોસર દાંત વાંકાચૂકા આવવાની સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. જો બાળકને દાંતને કારણે કોઈ તકલીફ અનુભવાતી હોય તો તબીબી સલાહ લેવી જોઈએ.
જેવી રીતે વૃક્ષના જૂના પાંદડા ખરી જાય ત્યારે જ તેના સ્થાને નવી અને મજબૂત કુંપળો ફૂટે છે, તેવી જ રીતે દૂધિયા દાંતનું પડવું એ બાળકના મુખમાં કાયમી અને મજબૂત દાંતના આગમનની કુદરતી તૈયારી છે.