Diabetes and Alzheimer Risk: ડાયાબિટીસને સામાન્ય રીતે બ્લડ શુગર સાથે જોડાયેલી બીમારી માનવામાં આવે છે, પરંતુ તેની અસર શરીરના અન્ય અંગો પર પણ પડી શકે છે. ખાસ કરીને લાંબા સમયથી ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકો માટે નવી રિસર્ચ ચિંતાજનક સંકેત આપી રહી છે. અભ્યાસ મુજબ, ડાયાબિટીસથી પીડિત લોકોમાં અલ્ઝાઈમર થવાનું જોખમ અન્ય લોકોની સરખામણીમાં 53 ટકા વધુ હોઈ શકે છે. તો શું બ્લડ શુગર અને યાદશક્તિ વચ્ચે પણ કોઈ સંબંધ છે? ચાલો જાણીએ આ અભ્યાસમાં શું સામે આવ્યું.
ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસથી મગજ પર કેવી અસર થઈ શકે છે?
ડાયાબિટીસ માત્ર લોહીમાં શુગરનું પ્રમાણ વધારતી બીમારી નથી, પરંતુ સમય જતાં તેની અસર શરીરની કાર્યક્ષમતા પર પણ પડી શકે છે. કેટલાક લોકોમાં ઉંમર વધવાની સાથે યાદશક્તિ નબળી પડવી, વાતો ભૂલી જવી અને વિચારવાની ક્ષમતામાં ઘટાડો થવો જેવી સમસ્યાઓ જોવા મળે છે. ખાસ કરીને ડાયાબિટીસથી પીડિત લોકોમાં આ બાબતને ગંભીરતાથી લેવાની જરૂર છે.
તાજેતરના એક અભ્યાસમાં ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ અને અલ્ઝાઈમર વચ્ચેના સંબંધ અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી સામે આવી છે. આ સંશોધન ઓસ્ટ્રેલિયાની કર્ટિન યુનિવર્સિટીના સંશોધકોની આગેવાની હેઠળ કરવામાં આવ્યું હતું. તેમાં અગાઉ થયેલા 40 અભ્યાસોની સમીક્ષા અને મેટા-એનાલિસિસ કરવામાં આવ્યા હતા.
ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં અલ્ઝાઈમરનું જોખમ 53 ટકા વધારે
અભ્યાસના પરિણામો મુજબ, ડાયાબિટીસ ન હોય તેવા લોકોની સરખામણીમાં ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકોમાં અલ્ઝાઈમર થવાનું જોખમ લગભગ 53 ટકા વધારે જોવા મળ્યું હતું. સંશોધકોના જણાવ્યા પ્રમાણે, દર 1,000 ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસના દર્દીઓનું એક વર્ષ સુધી નિરીક્ષણ કરવામાં આવે તો સરેરાશ 4.7 લોકોને અલ્ઝાઈમર થવાની શક્યતા જોવા મળી હતી.
આ અભ્યાસ 'Alzheimer's Research & Therapy' જર્નલમાં પ્રકાશિત થયો છે. અભ્યાસના લેખક ઇમેન્યુઅલ અદેવુયી છે. સંશોધકોનું માનવું છે કે ડાયાબિટીસની સારવાર અને સંભાળ દરમિયાન મગજના સ્વાસ્થ્ય તથા યાદશક્તિ સાથે જોડાયેલા જોખમો પર પણ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.
અલ્ઝાઈમર રોગ શું છે અને તેના લક્ષણો કયા છે?
અલ્ઝાઈમર એક એવી બીમારી છે, જેમાં મગજના કોષોને ધીમે ધીમે નુકસાન પહોંચે છે. તેના કારણે વ્યક્તિની યાદશક્તિ, વિચારવાની અને સમજવાની ક્ષમતા પર અસર થાય છે. શરૂઆતમાં વ્યક્તિ નાની-નાની વાતો ભૂલવા લાગે છે, પરંતુ સમય જતાં રોજિંદા કામ કરવામાં પણ મુશ્કેલી પડી શકે છે.
આ બીમારીમાં કોઈ વ્યક્તિ વારંવાર એક જ વાત પૂછે, જાણીતી વસ્તુઓનાં નામ ભૂલી જાય અથવા ઓળખીતા રસ્તાઓ પણ ભૂલી શકે છે. જોકે, માત્ર વસ્તુઓ ભૂલી જવી એ અલ્ઝાઈમર હોવાનો પુરાવો નથી. જો યાદશક્તિમાં સતત ઘટાડો થતો હોય તો નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જરૂરી છે.
ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ મગજના સ્વાસ્થ્યનું પણ ધ્યાન રાખવું જોઈએ
આ અભ્યાસ ડાયાબિટીસ અને અલ્ઝાઈમર વચ્ચેના સંભવિત સંબંધ તરફ ધ્યાન દોરે છે. જોકે, તેનો અર્થ એવો નથી કે દરેક ડાયાબિટીસના દર્દીને અલ્ઝાઈમર થશે. બ્લડ શુગરને નિયંત્રણમાં રાખવું, નિયમિત કસરત કરવી, સંતુલિત આહાર લેવો અને પૂરતી ઊંઘ લેવી એકંદર સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે. ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ સમયાંતરે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ અને યાદશક્તિ કે વિચારવાની ક્ષમતામાં કોઈ અસામાન્ય ફેરફાર જણાય તો તેને અવગણવો નહીં.