Mark Carney: કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ દાવોસમાં વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ 2026માં વૈશ્વિક રાજકારણ વિશે એક મજબૂત અને કડક સંદેશ આપ્યો. તેમણે કહ્યું કે દાયકાઓ જૂની યુએસ-નેતૃત્વવાળા નિયમો-આધારિત વૈશ્વિક વ્યવસ્થા ફક્ત બદલાતી નથી પરંતુ તૂટી રહી છે.
પોતાના ભાષણમાં તેમણે ભારત જેવા મધ્યમ શક્તિ ધરાવતા દેશોને એક થઈને આગળ વધવાની અપીલ કરી. તેમનું ભાષણ એટલું શક્તિશાળી હતું કે વિશ્વભરના નેતાઓ અને ઉદ્યોગપતિઓએ તેમને ઉભા થઈને તાળીઓ પાડીને વધાવી લીધા.
શક્તિશાળી લોકો તે જ છે કરે છે જે કરી શકે છેઃ કાર્ની
માર્ક કાર્નીએ કહ્યું- આપણે પરિવર્તનના સમયગાળામાં નથી પરંતુ મહાન ભંગાણના સમયગાળામાં છીએ. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે હવે દુનિયા એ તબક્કામાં પહોંચી ગઈ છે જ્યાં શક્તિશાળી લોકો ફક્ત એ જ કરે છે જે તેઓ કરી શકે છે અને નબળા લોકોને પણ એ જ સહન કરવું પડે છે.
કાર્નીએ ધ્યાન દોર્યું કે આજે ટેરિફ, સપ્લાય ચેઇન અને નાણાકીય વ્યવસ્થાનો ઉપયોગ દબાણના સાધનો તરીકે થઈ રહ્યો છે. આ વર્તમાન યુએસ વેપાર અને વિદેશ નીતિનો સીધો સંદર્ભ હતો. જોકે તેમણે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું નામ લીધું ન હતું.
ટ્રમ્પની ટેરિફ ધમકી વચ્ચે કાર્નીનું ભાષણ
માર્ક કાર્નીનું ભાષણ એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ટ્રમ્પે સાથી દેશો પર ભારે ટેરિફ લાદવાની ધમકી આપી છે. તેમણે અગાઉ કેનેડાને 51મું રાજ્ય ગણાવ્યું હતું અને સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ, ઓટો અને લાકડા જેવા ક્ષેત્રો પર ટેરિફ લાદ્યો હતો.
પોતાના ભાષણમાં કાર્નીએ ચેતવણી આપી હતી કે સુરક્ષા ફક્ત સંમતિથી આવતી નથી. તેમણે કહ્યું કે નાના અને મધ્યમ કદના દેશો ઘણીવાર વિચારે છે કે મોટા રાષ્ટ્રોની સંમતિથી તેઓ સુરક્ષિત રહેશે, પરંતુ તે વિચાર હવે કામ કરતો નથી. કાર્નીએ કહ્યું- જો આપણે ટેબલ પર નથી, તો આપણે મેનુ પર છીએ.
ભારતનો ખાસ ઉલ્લેખ
કેનેડાના વડાપ્રધાને કહ્યું કે જ્યારે મોટા દેશો એકલા હાથે કામ કરી શકે છે, ત્યારે મધ્યમ શક્તિઓએ સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ. તેમણે દ્વિપક્ષીય કરારોની ટીકા કરતા કહ્યું કે તે ઘણીવાર ફક્ત નામના સાર્વભૌમત્વ હોય છે. તેમણે વેરિએલજ્યોમેટ્રીના સિદ્ધાંત રાખ્યો, એટલે કે વિવિધ મુદ્દાઓ પર વિવિધ દેશો સાથે જોડાણનો સિદ્ધાંત રજૂ કર્યો.
આ બેઠક દરમિયાન તેમણે ખાસ કરીને ભારતનો ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે કેનેડા ભારત સાથે મુક્ત વેપાર કરાર પર વાટાઘાટો કરી રહ્યું છે. આસિયાન, થાઇલેન્ડ, ફિલિપાઇન્સ અને માર્કોસુર દેશો સાથે પણ વેપાર કરારો ચાલી રહ્યા છે.
સુરક્ષાના મુદ્દા પર માર્ક કાર્નીએ અમેરિકાના વલણનો પણ જવાબ આપ્યો કે તેણે ગ્રીનલેન્ડ પર નિયંત્રણનો દાવો કર્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું- કેનેડા ગ્રીનલેન્ડ અને ડેનમાર્ક સાથે મજબૂત રીતે ઉભું છે અને ગ્રીનલેન્ડના લોકોને જ તેનું ભવિષ્ય નક્કી કરવાનો અધિકાર છે. તેમણે એ પણ પુનરોચ્ચાર કર્યો કે કેનેડાની નાટોની કલમ 5 પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા મજબૂત રહે છે ભલે અમેરિકા યુરોપિયન સાથીઓ પર ટેરિફ લાદવાની ધમકી આપે છે.
કાર્નીએ પોતે જ પોતાનું ભાષણ લખ્યું
એક સરકારી અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર માર્ક કાર્નીએ આ ભાષણ પોતે લખ્યું હતું, જે આવા મોટા ભાષણોમાં એક દુર્લભ લક્ષણ છે. કાર્ની અગાઉ કેનેડા અને બ્રિટનમાં સેન્ટ્રલ બેંકના ગવર્નર તરીકે સેવા આપી ચૂક્યા છે અને એક વર્ષ કરતાં પણ ઓછા સમય પહેલાં રાજકારણમાં પ્રવેશ કર્યો હતો.