Bismillah C'est Les Tenebres: તાજેતરમાં ફ્રાન્સમાં હાઇસ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા કરવામાં આવી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન ઘણા નારા અને પ્લેકાર્ડ જોવા મળ્યા છે, પરંતુ આ બધા વચ્ચે એક રહસ્યમય અને અનોખો નારો સોશિયલ મીડિયાથી લઈને રસ્તાઓ સુધી ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. આ નારો છે— 'બિસ્મિલ્લાહ, સે લે તેનેબ્ર' (Bismillah, c'est les ténèbres).
પર્યાવરણ કાર્યકર્તા ગ્રેટા થનબર્ગ દ્વારા પણ આ શબ્દસમૂહ પુનરાવર્તિત કરવામાં આવ્યા બાદ તે વૈશ્વિક સ્તરે વાયરલ થઈ ગયો છે. હવે તે ફ્રાન્સની શાળાઓ બહાર લગાવેલા પ્લેકાર્ડ્સથી લઈને બેલ્જિયમ અને ઈટલીના વિરોધ પ્રદર્શનો સુધી પહોંચી ગયો છે.
વાયરલ થવા પાછળની સંપૂર્ણ કહાણી અને સ્નેપચેટ કનેક્શન
આ આખી ઘટના ઓક્ટોબરની શરૂઆતની છે, જ્યારે ફ્રાન્સમાં વિદ્યાર્થીઓ હાઇસ્કૂલોને બ્લોક કરવા અને પોતાની માંગણીઓ સંદર્ભે વિરોધ પ્રદર્શનનું આયોજન કરી રહ્યા હતા. આ પ્લાનિંગ માટે તેઓ સ્નેપચેટ (Snapchat) જેવા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરતા હતા.
આ દરમિયાન, સ્નેપચેટના એક પ્રાઇવેટ ગ્રુપ ચેટનો સ્ક્રીનશોટ વાયરલ થયો. વિદ્યાર્થીઓને શંકા છે કે આ મેસેજ કોઈ અંડરકવર પોલીસ અધિકારી દ્વારા મોકલવામાં આવ્યો હતો, જે તેમના ગ્રુપમાં ઘૂસણખોરી કરીને ગુપ્ત માહિતી મેળવવા માગતો હતો.
મેસેજમાં શું લખ્યું હતું?
ગ્રુપમાં 'મમાદૌ' (Mamadou) નામના એક યુઝરે એન્ટ્રી લેતા લખ્યું- હાય, બિસ્મિલ્લાહ, સે લે તેનેબ્ર, ભાઈ, આ બ્લોકેડ ક્યારે છે?
વિદ્યાર્થીઓને શંકા કેમ ગઈ?
યુવાનોનું કહેવું છે કે તે વ્યક્તિએ જે રીતે ભાષાનો ઉપયોગ કર્યો, તે ખૂબ જ બનાવટી અને વિચિત્ર હતો. આજકાલના કિશોરોની બોલચાલની શૈલી (Slang)માં કોઈ પણ વ્યક્તિ આ રીતે વાત કરતી નથી. વિદ્યાર્થીઓને તરત જ ખ્યાલ આવી ગયો કે આ કોઈ વયસ્ક અથવા પોલીસ અધિકારી છે જે યુવાનોની ભાષાની નકલ કરવાનો નિષ્ફળ પ્રયાસ કરી રહ્યો છે.
આ નારાનો અર્થ
આ વાક્યમાં બે અલગ-અલગ ભાષાઓ અને સંસ્કૃતિઓના શબ્દોનું અનોખું મિશ્રણ છે, જેનો યુવાનો હવે ભારે મજાક ઉડાવી રહ્યા છે:
બિસ્મિલ્લાહ (Bismillah): આ અરેબિક ભાષાનો શબ્દ છે, જેનો પરંપરાગત અર્થ 'ઈશ્વરના નામે' થાય છે. ઇસ્લામ ધર્મમાં કોઈપણ શુભ કાર્ય શરૂ કરતા પહેલા આ બોલવામાં આવે છે. જોકે, ફ્રાન્સમાં દૈનિક બોલચાલમાં યુવાનો ક્યારેક 'ચાલો શરૂ કરીએ' અથવા 'યાર/ભાઈ' ના અર્થમાં પણ તેનો ઉપયોગ કરે છે.
સે લે તેનેબ્ર (C'est les ténèbres): આ ફ્રેંચ ભાષાનો શબ્દસમૂહ છે, જેનો અનુવાદ 'આ અંધકાર છે' અથવા 'અહીં અંધારું છે' થાય છે. નવી પેઢી આ શબ્દનો ઉપયોગ કોઈ અત્યંત ગંભીર, ડરામણી, મુશ્કેલ કે વિનાશક પરિસ્થિતિ દર્શાવવા માટે કરે છે.
સમગ્ર અર્થ: બંનેને જોડવાથી તેનો અર્થ એવો નીકળે છે— "ઈશ્વરના નામે, આ તો ભારે અંધકાર છે!"
વિદ્યાર્થીઓની રમૂજ અને જનરેશન ગેપ
પ્રદર્શનકારી વિદ્યાર્થીઓએ આ ગંભીર પરિસ્થિતિને એક ફની મીમ અને મજાકમાં ફેરવી દીધી છે. તેઓ આ નારાનો ઉપયોગ એવા પોલીસ અધિકારીઓની મજાક ઉડાવવા માટે કરી રહ્યા છે જેઓ કિશોર બનીને તેમના ગ્રુપમાં ઘૂસવાનો પ્રયાસ કરતા હતા.
'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'નો દ્રષ્ટિકોણ: આંતરરાષ્ટ્રીય અખબાર ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ ના જણાવ્યા અનુસાર, આ નારો બે પેઢીઓ વચ્ચેના મોટા તફાવત (Generation Gap)નો પ્રતીક બની ગયો છે— જ્યાં એક તરફ અધિકારીઓ યુવાનોની ભાષા સમજવામાં નિષ્ફળ રહ્યા, તો બીજી તરફ યુવાનોએ તેને પોતાની એકતા અને કટાક્ષનું શસ્ત્ર બનાવી લીધું.
યુરો ન્યૂઝનો અહેવાલ: યુરો ન્યૂઝના મતે, આ એવા લોકો પર સીધો કટાક્ષ છે જેઓ યુવાનો જેવા 'કૂલ' દેખાવાના ચક્કરમાં મૂર્ખ સાબિત થાય છે.
પ્રશાસનની પ્રતિક્રિયા અને આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપ
અત્યાર સુધી ફ્રાન્સની પોલીસ કે ત્યાંના ગૃહ મંત્રાલયે આ વાયરલ સ્ક્રીનશોટ કે આરોપો અંગે કોઈ સત્તાવાર ટિપ્પણી કરી નથી. આ એકાઉન્ટ ખરેખર પોલીસનું હતું કે કોઈ અન્યનું, તેની પણ સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થઈ શકી નથી.
જો કે હવે ફ્રાન્સની સરહદો ઓળંગીને આ નારો હવે પડોશી દેશો બેલ્જિયમ અને ઈટાલીના યુવા વિરોધ પ્રદર્શનોમાં પણ ગુંજવા લાગ્યો છે. આ દર્શાવે છે કે આજના ડિજિટલ યુગમાં સોશિયલ મીડિયા મીમ્સ અને વિરોધ દર્શાવવાની રીતો કેટલી ઝડપથી સરહદો પાર કરી શકે છે.