US-Iran Ceasefire: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચાલી રહેલા અત્યંત ગંભીર તણાવમાં એકાએક નાટ્યાત્મક વળાંક આવ્યો છે. ઈરાની સંસ્કૃતિ અને સભ્યતાનો 'સંપૂર્ણ નાશ' કરવાની આક્રમક ધમકીઓ આપ્યાના ગણતરીના કલાકોમાં જ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અચાનક 2 અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરીને વિશ્વને ચોંકાવી દીધું છે. ટ્રમ્પનો આ નિર્ણય તેમની જ નિર્ધારિત ડેડલાઇન પૂર્ણ થવાના માત્ર એક કલાક પહેલા આવ્યો છે.
US-Iran Ceasefire: ધમકીઓથી શાંતિ સુધીની સફર
ગઈકાલ સુધી પ્રમુખ ટ્રમ્પ સોશિયલ મીડિયા પર અત્યંત આક્રમક દેખાઈ રહ્યા હતા. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો ઈરાન સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ ખોલવાની શરતોનું પાલન નહીં કરે, તો અમેરિકા ઈરાનના પાવર પ્લાન્ટ્સ, પુલ અને તેલ સ્થાપનો પર વિનાશક હુમલા કરશે. 7 એપ્રિલની સવારે તેમણે કરેલી પોસ્ટમાં તો 'સભ્યતાના અંત' સુધીની વાત કહી હતી, જેનાથી સમગ્ર વિશ્વમાં યુદ્ધનો ભય ફેલાયો હતો. જોકે, અંતિમ ઘડીએ તેમણે હુમલા સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
US-Iran Ceasefire: સમયમર્યાદા બદલવાનો સિલસિલો
- 28 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થયેલા આ સંઘર્ષમાં ટ્રમ્પે અનેકવાર પોતાની ડેડલાઇન બદલી છે.
- 21 માર્ચ: 48 કલાકનું અલ્ટીમેટમ આપ્યું, જે બાદમાં વાટાઘાટોના નામે લંબાવ્યું.
- 30 માર્ચ અને 2 એપ્રિલ: પાવર પ્લાન્ટ અને બ્રિજ તોડી પાડવાની નવી ધમકીઓ આપી.
- 5 એપ્રિલ: 'પાવર પ્લાન્ટ ડે' અને 'બ્રિજ ડે' જેવા શબ્દો વાપરી મોટા પાયે બોમ્બમારાના સંકેત આપ્યા.
- 7 એપ્રિલ: અંતિમ સમયમર્યાદા પૂરી થવાના 1 કલાક પહેલા યુદ્ધવિરામ જાહેર કર્યો.
US-Iran Ceasefire: પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી અને યુદ્ધવિરામનું કારણ
ટ્રમ્પે ખુલાસો કર્યો છે કે આ આકસ્મિક નિર્ણય પાછળ પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહેબાઝ શરીફ અને આર્મી ચીફ અસીમ મુનીર સાથેની ચર્ચા મુખ્ય છે. પાકિસ્તાનની અપીલને માન આપી ટ્રમ્પે તેને 'દ્વિપક્ષીય યુદ્ધવિરામ' ગણાવ્યો છે. ટ્રમ્પના મતે, અમેરિકાએ તેના મોટાભાગના સૈન્ય ઉદ્દેશ્યો પ્રાપ્ત કરી લીધા છે, તેથી હવે રાજદ્વારી ઉકેલ તરફ આગળ વધવાનો આ યોગ્ય સમય છે.
US-Iran Ceasefire: શાંતિ મંત્રણાનો નવો પાયો
આ યુદ્ધવિરામ માત્ર હુમલા રોકવા પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ લાંબા ગાળાની શાંતિ તરફનો માર્ગ પણ તૈયાર કરે છે; ઈરાને શાંતિ માટે 10 મુદ્દાનો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે જેને અમેરિકાએ વાટાઘાટો માટે મજબૂત આધાર ગણાવ્યો છે અને મોટાભાગના વિવાદાસ્પદ મુદ્દાઓ પર બંને દેશો વચ્ચે સૈદ્ધાંતિક સંમતિ થઈ હોવાના સંકેતો મળ્યા છે, જ્યારે આગામી 2 અઠવાડિયામાં આ પ્રસ્તાવને કાયમી કરારમાં બદલવા માટે સક્રિય ચર્ચા કરવામાં આવશે.
વિશ્લેષકો ટ્રમ્પના આ વલણને 'મેક્સિમમ પ્રેશર'ની રણનીતિનો ભાગ ગણાવી રહ્યા છે, જેમાં અંતિમ ક્ષણ સુધી દબાણ બનાવી પોતાની શરતો પર સમાધાન મેળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે, અને હાલ માટે પશ્ચિમ એશિયા પર તોળાઈ રહેલા યુદ્ધના વાદળો થોડા વિખેરાતા દેખાઈ રહ્યા છે.