US: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કતારની સુરક્ષા તરફ એક મોટું પગલું ભરતા એક કાર્યકારી આદેશ પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ આદેશમાં સ્પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્યું છે કે અમેરિકા કતારની પ્રાદેશિક અખંડિતતા અને સુરક્ષાનું રક્ષણ કરશે અને જરૂર પડ્યે લશ્કરી કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આ પગલું એવા સમયે લેવામાં આવ્યું છે જ્યારે ઇઝરાયલે તાજેતરમાં કતાર પર હુમલો કર્યો હતો.
સોમવારે વ્હાઇટ હાઉસની વેબસાઇટ પર જાહેર કરાયેલા આ આદેશમાં જણાવાયું છે કે અમેરિકા કતાર સામેના કોઈપણ હુમલાને તેની સુરક્ષા અને શાંતિ માટે ખતરો ગણશે. આદેશ અનુસાર, જો કતાર પર હુમલો કરવામાં આવે છે, તો અમેરિકા રાજદ્વારી, આર્થિક અને જો જરૂરી હોય તો લશ્કરી કાર્યવાહી દ્વારા કતાર અને તેના હિતોનું રક્ષણ કરશે.
ઇઝરાયલી હુમલાની પૃષ્ઠભૂમિ
ઇઝરાયલી વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ વોશિંગ્ટન પહોંચ્યા ત્યારે આ આદેશ આપવામાં આવ્યો. ટ્રમ્પે નેતન્યાહૂ અને કતારના અધિકારીઓ વચ્ચે વાતચીતમાં પણ મદદ કરી. આ બેઠક દરમિયાન, નેતન્યાહૂએ કતારમાં થયેલા હુમલા પર દુ:ખ વ્યક્ત કર્યું, જેમાં કતારના સુરક્ષા દળના સભ્ય સહિત છ લોકો માર્યા ગયા હતા.
કતારની ભૂમિકા અને યુએસ સંબંધ
કતાર લાંબા સમયથી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનો મુખ્ય લશ્કરી સાથી રહ્યો છે. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ કતારના અલ-ઉદેદ એર બેઝથી કાર્ય કરે છે. 2022માં તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ જો બાઇડેને કતારને બિન-નાટો સાથી દરજ્જો આપ્યો. કતાર તેના કુદરતી ગેસ ભંડારને કારણે એક મુખ્ય ઉર્જા શક્તિ પણ છે અને મધ્ય પૂર્વમાં યુએસ વ્યૂહાત્મક હિતોનું કેન્દ્ર છે.
જોકે, આ આદેશની વાસ્તવિક તાકાત અંગે પ્રશ્નો હજુ પણ છે. યુએસ બંધારણ મુજબ, આંતરરાષ્ટ્રીય સંધિઓને સેનેટની મંજૂરીની જરૂર હોય છે, પરંતુ રાષ્ટ્રપતિઓ ઘણીવાર આવા કરારો સીધા કરે છે. ટ્રમ્પના પગલાની કાનૂની અસર હજુ પણ અસ્પષ્ટ છે.
ગલ્ફ દેશોમાં પરિસ્થિતિ
ઇઝરાયલી હુમલા બાદ, ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા તણાવ વધ્યો છે. સાઉદી અરેબિયાએ પાકિસ્તાન સાથે સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે, જેના હેઠળ પાકિસ્તાનની પરમાણુ સુરક્ષા છત્ર હવે રિયાધ પર પણ લાગુ થશે. વિશ્લેષકો માને છે કે અન્ય ગલ્ફ દેશો હવે ઇઝરાયલ અને ઈરાનના ખતરાનો સામનો કરવા માટે અમેરિકા પાસેથી સમાન ગેરંટી માંગી શકે છે.