Israel Death Penalty Law: ઇઝરાયલી સંસદે એક વિવાદાસ્પદ કાયદો પસાર કર્યો છે જે વેસ્ટ બેન્કના પેલેસ્ટિનિયનોને જીવલેણ હુમલાઓમાં દોષિત ઠેરવવા માટે મૃત્યુદંડની સજા ફરજિયાત કરે છે. આ કાયદામાં અપીલનો અધિકાર નહીં હોય અને સજા સંભળાવ્યાના 90 દિવસની અંદર ફાંસી આપવામાં આવશે. જોકે, કોર્ટ ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં આજીવન કેદની સજા પણ આપી શકે છે. આ કાયદો રાષ્ટ્રવાદી અથવા આતંકવાદી હેતુઓ સાથે કરવામાં આવેલી હત્યાઓને લાગુ પડે છે.
આ કાયદાનો સૌથી વધુ વિરોધ થઈ રહ્યો છે કારણ કે તેને ભેદભાવપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ટીકાકારો કહે છે કે તે ફક્ત પેલેસ્ટિનિયનોને જ લાગુ પડે છે, જ્યારે ઇઝરાયલી નાગરિકોને બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે. પેલેસ્ટિનિયનો પર સામાન્ય રીતે લશ્કરી અદાલતોમાં કેસ ચલાવવામાં આવે છે, જ્યાં ન્યાયી ટ્રાયલ પર સવાલ ઉઠાવવામાં આવે છે. બીજી બાજુ, ઇઝરાયલી કેસોની સુનાવણી નાગરિક અદાલતોમાં થાય છે. ચાલો જોઈએ કે આ કાયદાનો વિરોધ કેમ થઈ રહ્યો છે.
યુએનએ આ કાયદાને તાત્કાલિક રદ કરવાની માંગ કરી
યુએન માનવ અધિકાર કાર્યાલયે આ કાયદાને તાત્કાલિક રદ કરવાની માંગ કરી છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરે છે અને મૃત્યુદંડ અમાનવીય છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર કોઈપણ સંજોગોમાં મૃત્યુદંડનો વિરોધ કરે છે. એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલે પણ આ કાયદાની આકરી ટીકા કરી છે, તેને ક્રૂર, ભેદભાવપૂર્ણ અને માનવ અધિકારોનો અનાદર ગણાવ્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે આ કાયદો પેલેસ્ટિનિયનો સામે હાલની કઠોર નીતિઓને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
પેલેસ્ટિનિયન વિદેશ મંત્રાલયે તેને ખતરનાક પગલું ગણાવ્યું અને કહ્યું કે ઇઝરાયલનો કબજા હેઠળના પ્રદેશો પર કોઈ અધિકાર નથી. પેલેસ્ટિનિયન સેન્ટર ફોર હ્યુમન રાઇટ્સે કહ્યું કે આ કાયદો ન્યાયિક હત્યાઓને કાયદેસર બનાવવા સમાન છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય પાસેથી તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપની અપીલ કરી છે.
યુરોપમાં પણ આ કાયદાનો વિરોધ
યુરોપ કાઉન્સિલએ તેને માનવ અધિકારોનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું. આઇરિશ વિદેશ પ્રધાન હેલેન મેકએન્ટીએ કહ્યું કે આ કાયદો ભેદભાવપૂર્ણ છે અને જીવનનો અધિકાર સર્વોપરી છે.
ઇટાલીના વિદેશ પ્રધાન એન્ટોનિયો તાજાનીએ જણાવ્યું હતું કે ઇટાલી, જર્મની, ફ્રાન્સ અને બ્રિટને ઇઝરાયલને બિલ પાછું ખેંચવા હાકલ કરી હતી. આ કાયદાનો વિરોધ કરવામાં આવી રહ્યો છે કારણ કે તે ભેદભાવપૂર્ણ, અમાનવીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાની વિરુદ્ધ માનવામાં આવે છે. ઘણા દેશો અને સંગઠનોનું કહેવું છે કે તે પ્રદેશમાં તણાવને વધુ વધારી શકે છે.
કાયદો બનાવવામાં કોણે મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી?
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા મંત્રી ઇટામાર બેન-ગ્વિરે આ કાયદાને આગળ વધારવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમણે તેને ન્યાય અને ભય પેદા કરવાના માપદંડ તરીકે વર્ણવ્યું હતું, અને કહ્યું હતું કે જેઓ આતંકનો માર્ગ પસંદ કરે છે તેમને મૃત્યુનો સામનો કરવો પડશે. મહમૂદ અબ્બાસે આ કાયદાની આકરી ટીકા કરી છે, તેને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાની વિરુદ્ધ ગણાવ્યું છે અને કહ્યું છે કે તે પેલેસ્ટિનિયન લોકોને નિરાશ કરશે નહીં. હમાસ જેવા સંગઠનોએ પણ આ કાયદાનો વિરોધ કર્યો છે અને બદલો લેવાની ચેતવણી આપી છે, જેનાથી પ્રદેશમાં તણાવ વધુ વધવાનો ભય છે. ઇઝરાયલી માનવાધિકાર સંગઠનોએ પણ આ કાયદાની ટીકા કરી છે, તેને ભેદભાવપૂર્ણ અને બંધારણની વિરુદ્ધ ગણાવ્યો છે. ઇઝરાયલના નાગરિક અધિકાર સંગઠને આ કેસને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો છે.
કેટલા સભ્યોએ કાયદાને ટેકો આપ્યો?
આ કાયદો સંસદમાં 120માંથી 62 સભ્યોના સમર્થનથી પસાર થયો હતો. જોકે, જર્મની, ફ્રાન્સ, ઇટાલી અને બ્રિટન જેવા દેશોએ પણ તેની ટીકા કરી છે અને કહ્યું છે કે તે એક પક્ષ સામે ખૂબ કઠોર છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના નિષ્ણાતોએ પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે આતંકવાદીની વ્યાખ્યા અસ્પષ્ટ છે, જેના કારણે તેનો દુરુપયોગ થઈ શકે છે. વધુમાં, એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલે જણાવ્યું છે કે ગુના અટકાવવામાં મૃત્યુદંડ ખૂબ અસરકારક નથી. આ કાયદાને ઇઝરાયલી રાજકારણમાં એક મોટો ફેરફાર માનવામાં આવે છે, પરંતુ ઇઝરાયલની સુપ્રીમ કોર્ટ પણ તેને લાગુ થાય તે પહેલાં તેને રદ કરી શકે છે.