Pakistan News: 1947માં ભારત-પાકિસ્તાનના વિભાજન પછી પહેલીવાર પાકિસ્તાનની એક યુનિવર્સિટીએ ઔપચારિક રીતે સંસ્કૃતનો અભ્યાસ ફરી શરૂ કર્યો છે, જે એક મહત્વપૂર્ણ સાંસ્કૃતિક અને શૈક્ષણિક સિદ્ધિ છે. લાહોર યુનિવર્સિટી ઑફ મેનેજમેન્ટ સાયન્સેસ (LUMS) એ વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો અને શિક્ષણવિદોની પ્રબળ રુચિને જોતાં અગાઉ પ્રસ્તાવિત ત્રણ મહિનાની વીકએન્ડ વર્કશોપને હવે ચાર ક્રેડિટવાળા સંપૂર્ણ યુનિવર્સિટી કોર્સમાં પરિવર્તિત કરી દીધી છે.
શાસ્ત્રીય ભાષાઓનું મહત્વ
આ પહેલનું નેતૃત્વ LUMS ના ગુરમાની સેન્ટરના ડૉ. અલી ઉસ્માન કાસમી અને ફોરમેન ક્રિશ્ચિયન કોલેજના એસોસિયેટ પ્રોફેસર ડૉ. શાહિદ રાશિદ કરી રહ્યા છે. તેમણે સાંસ્કૃતિક સેતુ તરીકે શાસ્ત્રીય ભાષાઓના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો છે. તેમણે જણાવ્યું છે કે સંસ્કૃત આ પ્રદેશના સહિયારા વારસા અને પ્રાચીન દાર્શનિક, સાહિત્યિક અને ઐતિહાસિક ગ્રંથો સુધી પહોંચવા માટેની એક મહત્વની ચાવી છે.
ડૉ. શાહિદ રાશિદની પહેલ
આ પહેલ પાછળ સૌથી મોટું નામ ડૉ. શાહિદ રાશિદનું છે, જેઓ ફોર્મન ક્રિશ્ચિયન કોલેજમાં સમાજશાસ્ત્રના એસોસિયેટ પ્રોફેસર છે. ડૉ. રાશિદ પોતે ઘણા વર્ષોથી સંસ્કૃત ભાષાનો અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેમણે પહેલા અરબી અને ફારસી શીખી, ત્યારબાદ તેમણે સંસ્કૃત વાંચવાનું શરૂ કર્યું. ડૉ. રાશિદને સંસ્કૃત વ્યાકરણને સમજવામાં લગભગ એક વર્ષનો સમય લાગ્યો હતો અને તેઓ આજે પણ તેનો અભ્યાસ કરી રહ્યા છે.
હસ્તપ્રતો પર સંશોધન અને ભવિષ્યની યોજનાઓ
આ કોર્સનો હેતુ પાકિસ્તાનમાં હાજર સંસ્કૃતની હસ્તપ્રતો પર ફરીથી શૈક્ષણિક સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવાનો પણ છે. ખાસ કરીને પંજાબ યુનિવર્સિટીમાં સુરક્ષિત તાડના પાંદડાઓ પર લખાયેલી સંસ્કૃત હસ્તપ્રતો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે, જેના પર અત્યાર સુધી ઘણું ઓછું કામ થયું છે. આ કાર્યક્રમની સફળતા બાદ LUMS ભવિષ્યમાં મહાભારત અને ભગવદ ગીતા જેવા ગ્રંથો પર નવા અભ્યાસક્રમો શરૂ કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. યુનિવર્સિટીને આશા છે કે વર્ષ 2027 સુધીમાં સંસ્કૃતનો અભ્યાસ એક વર્ષના સંપૂર્ણ કોર્સ તરીકે શરૂ કરવામાં આવશે. આ લાંબા ગાળાના લક્ષ્યથી દક્ષિણ એશિયાની બૌદ્ધિક અને સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓને આકાર આપનારી આ ભાષા પ્રત્યે ફરીથી શૈક્ષણિક રસ વધશે.