Donald Trump Tariff Relief: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર નીતિમાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને વૈશ્વિક રાજનીતિને અસર પહોંચાડતો નિર્ણય લીધો છે. ટ્રમ્પે ભારત અને ચીન બંને દેશોને વેપાર શુલ્ક (Trade Tariff) ના મામલે ખૂબ જ મોટી રાહત આપવાની જાહેરાત કરી છે. આ સાથે તેમણે રશિયા સાથે સંબંધિત અનેક કડક પ્રતિબંધો અને ટેરિફ પણ હટાવી લીધા છે, જેનાથી વૈશ્વિક બજાર અને ખાસ કરીને એશિયાના અર્થતંત્રને મોટો દિલાસો મળ્યો છે.
શું હતો વિવાદ અને કડક કાયદો?
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ગયા મહિને જ હસ્તાક્ષર કરેલા એક ખાસ કાયદા હેઠળ રશિયા અને તેની સાથે વેપાર કરતા દેશો પર અત્યંત કડક પ્રતિબંધો લાદવાની યોજના બનાવી હતી. આ કાયદાનો મુખ્ય હેતુ અમેરિકન આર્થિક હિતોનું રક્ષણ કરવાનો અને અમેરિકાને વેપાર સંબંધિત કોઈ નુકસાન ન થાય તે સુનિશ્ચિત કરવાનો હતો.
આ કાયદાની સૌથી કડક જોગવાઈ એ હતી કે જે દેશો રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ (કચ્ચું તેલ) અને કુદરતી ગેસની ખરીદી ચાલુ રાખશે, તેમના પર અમેરિકા દ્વારા 100 ટકા સુધીનો ભારે શુલ્ક લાદવામાં આવશે. દિવંગત સેનેટર લિન્ડસે ગ્રેહામ આ કડક કાયદાના મુખ્ય સમર્થક અને ઘડવૈયાઓમાંથી એક હતા. જો આ નિયમ અમલમાં આવ્યો હોત, તો રશિયા પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં ઊર્જા ખરીદતા ભારત અને ચીન જેવા દેશોને ભારે આર્થિક નુકસાન વેઠવું પડ્યું હોત.
ભારત અને ચીન માટે શા માટે આ મોટો વિજય?
યુક્રેન યુદ્ધ બાદ રશિયા પર પશ્ચિમી દેશોના પ્રતિબંધો છતાં ભારત અને ચીને રશિયા પાસેથી ડિસ્કાઉન્ટ ભાવે કચ્ચું તેલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું. જો અમેરિકાએ 100% ટેરિફ લાદ્યો હોત તો:
- ભારત માટે મોંઘુ ઇંધણ અને આયાત બિલ વધવાનું મોટું જોખમ હતું.
- ચીન અને ભારત સાથે અમેરિકાના દ્વિપક્ષીય વેપાર સંબંધોમાં ભારે તણાવ ઊભો થયો હોત.
હવે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ દ્વારા આ પ્રતિબંધો અને શુલ્ક પાછા ખેંચી લેવાના નિર્ણયથી ભારત અને ચીન બંને દેશોની તિજોરી પરથી મોટું દબાણ દૂર થયું છે. ભારતીય ઓઈલ રિફાઈનરીઓ માટે રશિયન તેલ આયાત કરવાનો માર્ગ વધુ સુગમ બનશે.
વૈશ્વિક બજાર પર પડશે સકારાત્મક અસર
નિષ્ણાતોના મતે, ટ્રમ્પના આ નિર્ણક્ષથી વૈશ્વિક સ્તરે તેલની કિંમતોમાં સ્થિરતા આવશે. અમેરિકા, ભારત, ચીન અને રશિયા વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધોમાં વ્યાપારિક સુધારાની નવી દિશા ખૂલશે. વેપાર શુલ્કની આ મુક્તિથી ભારતીય બજાર અને રૂપિયાની સ્થિતિને પણ મજબૂતી મળવાની પ્રબળ સંભાવના છે.