India First Barrierless Toll System in Gujarat: ભારત હવે અવિરત હાઇવે મુસાફરીના એક અત્યાધુનિક યુગમાં પ્રવેશી ચૂક્યું છે. ગુજરાતના સુરતમાં NH-48 પર સ્થિત ચોર્યાસી ટોલ પ્લાઝા ખાતે દેશની સર્વપ્રથમ બેરિયર-ફ્રી મલ્ટી-લેન ફ્રી ફ્લો (MLFF) ટોલિંગ સિસ્ટમનો સત્તાવાર આરંભ કરવામાં આવ્યો છે. આ નવી ટેકનોલોજીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ટોલ પ્લાઝા પર લાગતી વાહનોની લાંબી કતારોને નાબૂદ કરવાનો અને ડિજિટલ માધ્યમથી ટ્રાફિક વ્યવસ્થાને વધુ સુદ્રઢ બનાવવાનો છે.
શું છે બેરિયર-ફ્રી ટોલિંગ સિસ્ટમ?
બેરિયર-ફ્રી ટોલિંગ મલ્ટી-લેન ફ્રી ફ્લો (MLFF) ટેકનોલોજી પર આધારિત છે. સામાન્ય ટોલ પ્લાઝા પર વાહનોને રોકવા માટે બેરિયર્સ હોય છે, પરંતુ આ નવી સિસ્ટમમાં વાહનોને રોકાયા વિના સીધા જ પસાર થવાની સુવિધા મળે છે. હાઈવે પર લગાવવામાં આવેલી ઓવરહેડ ગેન્ટ્રીમાં સેન્સર્સ અને હાઈ-રિઝોલ્યુશન કેમેરા ફીટ કરવામાં આવ્યા છે, જે પસાર થતા વાહનોને આપમેળે ઓળખી લે છે અને રિયલ-ટાઈમમાં ટોલ ટેક્સની રકમ કાપી લે છે.
કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીએ આપી મોટી વિગત
આ ઐતિહાસિક સિસ્ટમના લોન્ચિંગની જાહેરાત 'લોજિસ્ટિક્સ શક્તિ સમિટ અને એવોર્ડ્સ 2026' દરમિયાન કરવામાં આવી હતી. આ પ્રસંગે કેન્દ્રીય પરિવહન મંત્રી નીતિન ગડકરીએ ભારતના હાઇવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને આધુનિક બનાવવા અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં ઘટાડો કરવા માટે આ ટેકનોલોજીની મહત્વની ભૂમિકા પર ભાર મૂક્યો હતો.
FASTag અને AI કેમેરાનું સચોટ સંકલન
આ આધુનિક સિસ્ટમ FASTag ને ઓટોમેટિક નંબર પ્લેટ રેકગ્નિશન (ANPR) ટેકનોલોજી સાથે જોડે છે, જેમાં ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતા AI કેમેરા વાહનોની નંબર પ્લેટ સ્કેન કરે છે અને RFID રીડર્સ વાહન પર લાગેલા FASTag સ્ટીકરને ઓળખે છે. આ ડ્યુઅલ વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા દ્વારા ટોલની ચોક્કસ રકમ આપમેળે લિંક્ડ બેંક એકાઉન્ટમાંથી કપાઈ જાય છે, જેના કારણે માનવ હસ્તક્ષેપ ઘટે છે અને ટ્રાફિકનું સંચાલન વધુ અસરકારક બને છે.
જો કોઈ કારણસર FASTag નિષ્ક્રિય હોય અથવા સ્ટીકર ન હોય, તો પણ AI કેમેરા નંબર પ્લેટ દ્વારા વાહનની ઓળખ કરી લે છે, જેથી ટોલની વસૂલાતમાં કોઈ ક્ષતિ રહેતી નથી. સુરતમાં થયેલો આ પ્રયોગ આગામી સમયમાં દેશના અન્ય વ્યસ્ત હાઈવે પર પણ લાગુ કરવામાં આવી શકે છે, જે મુસાફરો માટે સમય અને ઈંધણ બંનેની બચત કરાવશે.