Kutch Khavda Solar Park Project: ગુજરાતનું સૌથી મોટું કચ્છનું રણ હવે ઉર્જાનો સ્ત્રોત બનવા જઈ રહ્યું છે. અદાણી ગ્રુપ અને NTPC સંયુક્ત રીતે ખાવડામાં 30 ગીગાવોટની ક્ષમતા ધરાવતો વિશ્વનો સૌથી મોટો સોલાર પાર્ક બનાવી રહ્યું છે. 2029-2030 સુધીમાં પૂર્ણ થયા પછી આ પ્રોજેક્ટ આશરે 17.4 લાખો ઘરોને વીજળી આપશે અને કાર્બન ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરશે.
વિશ્વનો સૌથી મોટો રિન્યુએબલ એનર્જી પ્લાન્ટ
દુનિયા ઝડપથી સૌર ઉર્જા તરફ આગળ વધી રહી છે. 2020 માં, દુનિયાની કુલ વીજળીનો માત્ર 3% ભાગ સૌર ઊર્જામાંથી આવતો હતો, જે 2025 સુધીમાં વધીને 9% થઈ ગયો છે. આ આંકડો વધુ વધવાની ધારણા છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે દુનિયાનો સૌથી મોટો સોલાર પાર્ક ભારતમાં ગુજરાતના કચ્છમાં બની રહ્યો છે. ચાલો આ સોલાર પાર્ક વિશે જાણીએ.
સામાન્ય રીતે ખાવડા સોલાર પાર્ક તરીકે ઓળખાતા આ હાઈબ્રિડ રિન્યુએબલ એનર્જી પાર્કને ગુજરાતના કચ્છના રણના દૂરના સરહદી વિસ્તારમાં બનાવવામાં આવી રહેલો એક વિશાળ સ્વચ્છ ઉર્જા પ્રોજેક્ટ છે. તે આશરે 72,600 હેક્ટર (538 ચોરસ કિલોમીટર) માં ફેલાયેલો છે, જે તેને સિંગાપોર જેટલું બનાવે છે.
ખાવડા સોલાર પાર્ક કેટલી વીજળી ઉત્પન્ન કરશે?
ખાવડા સોલાર પાર્ક 30 ગીગાવોટ (GW) વીજળી ઉત્પન્ન કરવાની યોજના ધરાવે છે. એક ગીગાવોટ એક હજાર મેગાવોટ બરાબર છે. તે દિવસના વીજળી માટે સોલાર પેનલ અને ચોવીસ કલાક વીજળી માટે પવન ટર્બાઈનનો ઉપયોગ કરશે.
ખાવડા સોલાર પાર્ક પ્રોજેક્ટના વિકાસકર્તા કોણ?
અદાણી ગ્રીન એનર્જી અને NTPC રિન્યુએબલ એનર્જી જેવી મોટી કંપનીઓ સોલાર પાર્કના ભાગ બનાવી રહી છે. ઘણી ગીગાવોટ ક્ષમતા પહેલાથી જ કાર્યરત છે અને 30 ગીગાવોટના અંતિમ લક્ષ્ય સુધી પહોંચવા માટે ઝડપથી વિસ્તરણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. 2029-2030 ની આસપાસ પૂર્ણ થયા પછી, તે વિશ્વનો સૌથી મોટો નવીનીકરણીય ઉર્જા પ્લાન્ટ હશે. ખાવડા રિન્યુએબલ એનર્જી પાર્ક એક મેગા-પ્રોજેક્ટ છે, જેમાં અનેક ડેવલપર્સનો સૌથી મોટો હિસ્સો છે.
- નેશનલ થર્મલ પાવર કોર્પોરેશન લિમિટેડ (NTPC): 4,750 મેગાવોટ હાઈબ્રિડ ક્ષમતા
- ગુજરાત સ્ટેટ ઈલેક્ટ્રીસીટી કોર્પોરેશન લિમિટેડ (GSECL): 3,325 મેગાવોટ ક્ષમતા
- સર્જન રિયાલિટીઝ લિમિટેડ (SRL): 4,750 મેગાવોટ ક્ષમતા
- અન્ય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ભાગીદારો: NHPC અને SAEL ઈન્ડસ્ટ્રીઝ જેવી સરકારી/ખાનગી સંસ્થા
વિશ્વના સૌથી મોટા સોલાર પાર્કનો કુલ ખર્ચ કેટલો?
ખાવડામાં નિર્માણ પામનાર આ સોલાર પાર્ક વાર્ષિક 17 મિલિયનથી વધુ ભારતીય ઘરોને વીજળી આપવા માટે રચાયેલ છે. તેનો કુલ અંદાજિત રોકાણ ખર્ચ રૂપિયા 1.5 લાખ કરોડ ($16 બિલિયનથી વધુ) છે. સોલાર પ્લાન્ટનો હેતુ વાર્ષિક 58-63 મિલિયન ટનથી વધુ CO₂ ઉત્સર્જન ઘટાડવાનો છે.