Lawrence Bishnoi Sabarmati Jail: કુખ્યાત ગેંગસ્ટર લોરેન્સ બિશ્નોઈની જેલ અંદરની ગતિવિધિઓ અને ગુનાહિત સામ્રાજ્ય પર સંપૂર્ણ લગામ લગાવવા માટે અમદાવાદની સાબરમતી સેન્ટ્રલ જેલ તંત્ર અને તપાસ એજન્સીઓ દ્વારા એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને વ્યાપક સુરક્ષા યોજના અમલી બનાવવામાં આવી છે. લોરેન્સ બિશ્નોઈને સાબરમતી જેલના નાની ક્ષમતા ધરાવતા ‘દસ ખોલી’ (બ્લોક 10) માંથી ખસેડીને જેલના સૌથી કડક અને ચુસ્ત ગણાતા ‘દો સૌ ખોલી’ (બ્લોક 200) તરીકે ઓળખાતા હાઈ-સિક્યુરિટી ઝોનમાં શિફ્ટ કરી દેવામાં આવ્યો છે.
શું છે સાબરમતી જેલનો ‘દો સૌ ખોલી’ (બ્લોક 200)?
સાબરમતી સેન્ટ્રલ જેલનો 'દો સૌ ખોલી' વિભાગ એક એવો અતિ-સુરક્ષિત હાઈ-સિક્યુરિટી ઝોન છે જ્યાં દેશના સૌથી ખતરનાક ગુનેગારો અને આતંકવાદીઓ બંધ છે. આ બ્લોકમાં 2008ના અમદાવાદ સિરિયલ બ્લાસ્ટ કેસના દોષિતો તેમજ દેશવિરોધી પ્રવૃત્તિઓ અને અત્યંત ગંભીર ગુનાઓમાં સંડોવાયેલા આશરે 200 કેદીઓને રાખવામાં આવ્યા છે.
કેદીઓ વચ્ચે સંપૂર્ણ એકાંત જાળવવા અને એક સેલમાંથી બીજા સેલમાં કોઈપણ પ્રકારની અવરજવર કે સંપર્ક રોકવા માટે આ આખા બ્લોકને ચાર અલગ-અલગ વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે, જેમાં દરેક વિભાગમાં 50 કેદીઓ રહી શકે છે. આ હાઈ-સિક્યુરિટી ઝોનમાં લોરેન્સના સેલનું માપ લગભગ 7.5 બાય 11 ફૂટ જેટલું છે. ભારતીય ન્યાય સંહિતાની કલમ 303 ની જોગવાઈઓ હેઠળ, જે કેદીઓને જેલ પરિસરની બહાર જવાની સખત મનાઈ હોય છે તેમને સામાન્ય રીતે આ ઝોનમાં રાખવામાં આવે છે.
ડિજિટલ સંપર્ક અને નેટવર્ક પર સંપૂર્ણ બ્રેક
વર્ષ 2023-2024 પહેલાં જ્યારે લોરેન્સ તિહાર જેલ કે પંજાબની વિવિધ જેલોમાં બંધ હતો, ત્યારે જેલની અંદરથી વારંવાર કોલ સેન્ટરના માલિકો કે ઉદ્યોગપતિઓને ખંડણી માટે ફોન કરવા, નેટવર્ક ચલાવવા માટે ધમકીભર્યા ઓડિયો-વિડીયો મેસેજ મોકલવા તેમજ જેલની અંદરથી વિવાદિત ઈન્ટરવ્યુ આપવાની ઘટનાઓ સામે આવી હતી.
જોકે, તપાસકર્તાઓના જણાવ્યા અનુસાર, સાબરમતી જેલમાં ખસેડાયા બાદ છેલ્લા બે વર્ષમાં તેના તરફથી કોઈ સીધો ફોન કે સંદેશાવ્યવહાર શક્ય બન્યો નથી. અગાઉ તેને માત્ર 10 કેદીઓની ક્ષમતાવાળા 'દસ ખોલી'માં રાખવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ હવે બહારની દુનિયા કે ડિજિટલ જગત સાથે તેનો તમામ સંપર્ક કાપી નાખવામાં આવ્યો છે. તે સંપૂર્ણ એકાંતમાં ચોવીસે કલાક CCTV અને કડક સુરક્ષા કર્મચારીઓની દેખરેખ હેઠળ રહે છે.
જેલમાં બિશ્નોઈની શિસ્તબદ્ધ અને ‘સંન્યાસી’ જીવનશૈલી
અતિ સંવેદનશીલ ગણાતા આ ગેંગસ્ટર અંગે જેલ સત્રોમાંથી મળતી માહિતી મુજબ, જેલના નાના કોષમાં તે એકદમ શિસ્તબદ્ધ અને સંન્યાસી જેવું જીવન વિતાવી રહ્યો છે. તે પોતાના દિવસનો મોટાભાગનો સવારનો સમય ધ્યાન કરવામાં વિતાવે છે, નિયમિતપણે હનુમાન ચાલીસાના પાઠ કરે છે, ધાર્મિક ઉપવાસ રાખે છે અને માત્ર સંપૂર્ણ શાકાહારી આહાર જ લે છે.
હાલમાં બહારની દુનિયા સાથે તેનો સંપર્ક માત્ર વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ (VC) દ્વારા કોર્ટની સુનાવણીમાં હાજર રહેવા અને પોતાના વકીલો સાથે કાનૂની રણનીતિઓ અંગે ચર્ચા કરવા પૂરતો જ મર્યાદિત રહી ગયો છે.
વિદેશથી સક્રિય ‘શેડો કેબિનેટ’ દ્વારા સિન્ડિકેટનું સંચાલન
જોકે, સાબરમતી જેલના કડક સળિયા પાછળ લોરેન્સ સંપૂર્ણપણે એકાંતમાં હોવા છતાં, તપાસ એજન્સીઓ માટે ચિંતાનો વિષય એ છે કે તેનું ગુનાહિત સંગઠન એક વિકેન્દ્રિત કમાન્ડ સ્ટ્રક્ચર દ્વારા વૈશ્વિક સ્તરે હજુ પણ સક્રિય છે.
કેનેડા, અમેરિકા અને અન્ય વિદેશી ધરતી પર બેઠેલા તેના અત્યંત વિશ્વાસુ સાથીદારોની એક ‘શેડો કેબિનેટ’ (ગુપ્ત સંચાલક મંડળ) વિદેશમાં સુરક્ષિત સ્થળોએથી તેની રોજિંદી ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓનું સંચાલન કરી રહી છે. આ મુખ્ય જૂથના સભ્યો જ ભારતમાં નવા શૂટરોની ભરતી કરવી, કામની સોંપણી કરવી, હથિયારો અને લોજિસ્ટિક્સનું સંકલન કરવું તથા એન્ક્રિપ્ટેડ મેસેજિંગ એપ દ્વારા વાતચીતના સ્ક્રીનશોટ શેર કરીને આખું નેટવર્ક ચલાવી રહ્યા છે.