Fuggerei Housing: મોંઘવારીના સમયમાં ઘરનું ભાડું ચૂકવવું અનેક લોકો માટે મોટો ખર્ચ બની ગયો છે. શહેરોમાં દર વર્ષે ભાડાં વધતાં રહે છે, ત્યારે જર્મનીમાં એક એવો ઐતિહાસિક વિસ્તાર છે, જ્યાં 500 વર્ષથી વધુ સમયથી વાર્ષિક ભાડાની રકમમાં ખાસ ફેરફાર થયો નથી. અહીં આખા વર્ષનું ભાડું માત્ર 0.88 યુરો એટલે કે અંદાજે 95 રૂપિયા છે. જોકે, આ સુવિધા દરેક વ્યક્તિ માટે નથી. અહીં રહેવા માટે કેટલીક ખાસ શરતો પૂરી કરવી પડે છે. આ અનોખી વ્યવસ્થા પાછળ એક ધનવાન પરિવારની સમાજસેવાની ભાવના જોડાયેલી છે.
ફુગેરાઈમાં આટલું ઓછું ભાડું કેમ?
જર્મનીના ઓગ્સબર્ગ શહેરમાં આવેલો ફુગેરાઈ (Fuggerei) વિસ્તાર દુનિયાની સૌથી જૂની સામાજિક આવાસ વ્યવસ્થાઓમાંની એક તરીકે ઓળખાય છે. તેની સ્થાપના વર્ષ 1521માં જેકોબ ફુગેર નામના ધનવાન વેપારી અને બેન્કરે કરી હતી. તેમનો ઉદ્દેશ આર્થિક રીતે નબળા લોકોને રહેવા માટે પોસાય તેવા મકાનો ઉપલબ્ધ કરાવવાનો હતો. ફુગર પરિવાર તે સમયે યુરોપના સૌથી સમૃદ્ધ પરિવારોમાં સામેલ હતો. જેકોબ ફુગેર માનતા હતા કે ગરીબ પરિવારોને માત્ર આર્થિક મદદ આપવાને બદલે તેમને સુરક્ષિત અને સસ્તું રહેઠાણ આપવું પણ જરૂરી છે. આ વિચારને સાકાર કરવા માટે તેમણે જમીન અને નાણાંનો ઉપયોગ કરીને ફુગેરાઈની શરૂઆત કરી હતી.
આ વિસ્તાર સામાન્ય રહેણાક વસાહત જેવો નથી. અહીં મકાનો, રસ્તાઓ અને સામુદાયિક સુવિધાઓ સાથે એક અલગ જ ઐતિહાસિક વાતાવરણ જોવા મળે છે. આટલા લાંબા સમય પછી પણ અહીં સસ્તા ભાડાની પરંપરા જાળવી રાખવામાં આવી છે.
અહીં રહેવા માટે કઈ 3 શરતો પૂરી કરવી પડે?
ફુગેરાઈમાં ખૂબ ઓછા ભાડે રહેવાની સુવિધા હોવા છતાં કોઈપણ વ્યક્તિ અહીં મકાન મેળવી શકતી નથી. આ વ્યવસ્થામાં રહેવાસીઓ માટે ખાસ પાત્રતા નક્કી કરવામાં આવી છે.
1. વ્યક્તિ કેથોલિક હોવી જોઈએ: અહીં રહેવા માટે અરજદારનું કેથોલિક ખ્રિસ્તી હોવું જરૂરી છે. આ શરત ફુગેરાઈની સ્થાપના સમયની પરંપરા સાથે જોડાયેલી છે.
2. ઓગ્સબર્ગનો નાગરિક હોવો જોઈએ: અરજદાર ઓગ્સબર્ગ શહેરનો નોંધાયેલ નાગરિક હોવો જરૂરી છે. એટલે કે, માત્ર સસ્તા ભાડાના કારણે કોઈ બહારની વ્યક્તિ અહીં આવીને રહી શકતી નથી.
3. આર્થિક મુશ્કેલીમાં હોવો અને સારી પ્રતિષ્ઠા ધરાવતો હોવો જોઈએ: આ આવાસ વ્યવસ્થા આર્થિક રીતે નબળા લોકોની મદદ માટે બનાવવામાં આવી હતી. તેથી અરજદારે પોતાની જરૂરિયાત અને યોગ્યતા સાબિત કરવાની હોય છે. સારી સામાજિક પ્રતિષ્ઠા પણ આ પરંપરાગત પાત્રતાનો એક ભાગ છે.
આખા વર્ષનું ભાડું માત્ર 0.88 યુરો
ફુગેરાઈની સૌથી આશ્ચર્યજનક બાબત તેનું વાર્ષિક ભાડું છે. અહીં રહેવાસીઓએ વર્ષ માટે માત્ર 0.88 યુરો ચૂકવવાના હોય છે, જે ભારતીય ચલણમાં આશરે 95 રૂપિયા થાય છે. આ ભાડાની રકમની પરંપરા સદીઓથી જાળવી રાખવામાં આવી છે.
જોકે, અહીં રહેવું સંપૂર્ણપણે મફત નથી. રહેવાસીઓએ ફુગેરાઈના નિયમોનું પાલન કરવું પડે છે. પરંપરા અનુસાર, તેમણે જેકોબ ફુગેર અને તેમના પરિવારની સુખાકારી માટે દિવસમાં ત્રણ વખત પ્રાર્થના કરવાની હોય છે. ભૂતકાળમાં રાત્રે 10 વાગ્યે કર્ફ્યુનો નિયમ પણ હતો. સમય જતાં આ નિયમમાં છૂટછાટ આપવામાં આવી છે. મોડી રાત્રે ઘરે આવવા અંગેની વ્યવસ્થા માટે રહેવાસીઓએ ત્યાંના નિયમોનું પાલન કરવું પડે છે.
યુદ્ધમાં નુકસાન થયું, છતાં જળવાઈ રહી અનોખી પરંપરા
ફુગેરાઈએ તેના લાંબા ઇતિહાસ દરમિયાન અનેક મુશ્કેલીઓનો સામનો કર્યો છે. યુદ્ધ દરમિયાન આ વિસ્તારને નુકસાન પહોંચ્યું હતું, પરંતુ તેને ફરીથી બનાવવામાં આવ્યો અને તેની સામાજિક આવાસ વ્યવસ્થા ચાલુ રાખવામાં આવી. આ પ્રોજેક્ટના સંચાલન અને જાળવણી માટે ફુગર પરિવાર દ્વારા સ્થાપિત ટ્રસ્ટની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા રહી છે. આર્થિક સહાય અને લાંબા ગાળાની વ્યવસ્થાને કારણે અહીં ઓછી કિંમતે રહેઠાણ આપવાની પરંપરા ટકી શકી છે.
આજે જ્યારે વિશ્વના અનેક શહેરોમાં મકાનનું ભાડું સામાન્ય લોકોના બજેટ પર ભારે પડે છે, ત્યારે ફુગેરાઈ એક અલગ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે. આ વિસ્તાર માત્ર સસ્તા ભાડા માટે જ નહીં, પરંતુ સમાજના જરૂરિયાતમંદ લોકોને મદદ કરવાના 500 વર્ષ જૂના વિચાર માટે પણ જાણીતો છે.