JEE અને NEET સહિતની અનેક પ્રવેશ પરીક્ષાઓ વર્ષમાં બે વાર લેવામાં આવશે; સરકારે આ અંગેનો ડ્રાફ્ટ તૈયાર કર્યો

વિદ્યાર્થીઓ પરથી પરીક્ષાનું ભારણ ઘટાડવા માટે સરકાર દ્વારા JEE, NEET અને CUET જેવી મુખ્ય સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓને વર્ષમાં બે વાર યોજવા અંગેના નવા ડ્રાફ્ટની વિગતો જાણો.

By: Jignesh TrivediEdited By:Jignesh TrivediPublish Date: Mon, 28 Sep 2026 10:34 PM (IST)Updated: Mon, 28 Sep 2026 10:34 PM (IST)
jee-neet-cuet-exams-twice-a-year-major-reforms-proposed

JEE NEET CUET Exam Update: દેશમાં લાખો વિદ્યાર્થીઓ એન્જિનિયરિંગ (JEE), મેડિકલ (NEET) અને યુનિવર્સિટી પ્રવેશ (CUET) માટે પ્રવેશ પરીક્ષાઓ આપે છે. અગાઉ પેપર લીક અને પરીક્ષાઓની એક જ તકને કારણે વિદ્યાર્થીઓ પર માનસિક તણાવ ખૂબ વધી ગયો હતો. આ સમસ્યાઓનું નિરાકરણ લાવવા અને કોચિંગ સંસ્થાઓ પર વિદ્યાર્થીઓની અત્યાધિક નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે સરકાર દ્વારા એક વિશેષ સમિતિનું ગઠન કરવામાં આવ્યું હતું, જેણે આ નવો ડ્રાફ્ટ અને સુધારાઓ સૂચવ્યા છે.

પ્રસ્તાવના મુખ્ય મુદાઓ અને સુધારાઓ

વર્ષમાં બે વાર પરીક્ષા

જે રીતે હાલમાં 'JEE Main' વર્ષમાં બે વખત (સત્રોમાં) યોજવામાં આવે છે, તેવી જ રીતે આગામી સમયમાં NEET-UG અને CUET જેવી મુખ્ય પરીક્ષાઓ પણ વર્ષમાં બે વાર યોજવાના વિકલ્પ પર ગંભીરતાથી વિચાર ચાલી રહ્યો છે.

તેથી વિદ્યાર્થીઓ પરનું દબાણ ઘટશે. જો કોઈ વિદ્યાર્થી પ્રથમ પ્રયાસમાં સારો સ્કોર ન કરી શકે, તો તે જ વર્ષમાં બીજા પ્રયાસમાં પોતાનું પ્રદર્શન સુધારી શકશે અને તેનું આખું વર્ષ બગડશે નહીં.

કોચિંગ સેન્ટરો પર નિર્ભરતા ઘટાડવી

નવા ડ્રાફ્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ખાનગી કોચિંગ સંસ્થાઓના ભારે ભરખમ કમર્શિયલ પ્રભાવને ઓછો કરવાનો છે.

સમિતિએ ભલામણ કરી છે કે પ્રવેશ પરીક્ષાઓના પ્રશ્નોને માત્ર કોચિંગ બેઝ્ડ ન રાખતા, તેને શાળાઓના ક્લાસરૂમ ભણતર અને ધોરણ 11-12ના અભ્યાસક્રમ સાથે સીધા જોડવામાં આવે.

ધોરણ 11 થી જ પરીક્ષા અને તણાવ મુક્તિ

વિદ્યાર્થીઓ પર ધોરણ 12ના બોર્ડની પરીક્ષા અને એન્ટ્રન્સ ટેસ્ટનું બેવડું ભારણ એકસાથે ન પડે, તે માટે પરીક્ષાનું માળખું એવું તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે જેથી વિદ્યાર્થીઓ ધોરણ 11 થી જ તૈયારીના તબક્કાને હળવાશથી બે ભાગમાં વહેંચી શકે.

ડ્રાફ્ટ મુજબ, પરીક્ષાઓનું આયોજન એપ્રિલ અને નવેમ્બર જેવા યોગ્ય મહિનાઓમાં ગોઠવવાની યોજના છે જેથી બોર્ડની પરીક્ષાઓ સાથે તેનો ટકરાવ ન થાય.

હાઇબ્રિડ એસેસમેન્ટ મોડેલ

માત્ર પ્રવેશ પરીક્ષાના ગુણ જ નહીં, પરંતુ બોર્ડ પરીક્ષાના ગુણો (Aptitude/Board Marks) ને પણ યોગ્ય વેઇટેજ આપવા અંગે વિચારણા થઈ રહી છે, જેથી નિયમિત શાળાએ જઈને અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓને ફાયદો થાય અને 'ડમી સ્કૂલ' (Dummy School)ની સંસ્કૃતિ પર લગામ લગાવી શકાય.

પારદર્શક અને સુરક્ષિત પરીક્ષા પદ્ધતિ

નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) દ્વારા પેપર લીક જેવી ઘટનાઓને રોકવા માટે પરીક્ષાઓને વધુ સુરક્ષિત ડિજિટલ અને કમ્પ્યુટર-આધારિત (CBT) મોડ પર લઈ જવાની દિશામાં કામ ઝડપી બન્યું છે.

આ નવા ડ્રાફ્ટનો મૂળ હેતુ વિદ્યાર્થીઓના માનસિક સ્વાસ્થ્યનું રક્ષણ કરવાનો, તેમને પરીક્ષાના એક જ અવસરના ડอกจาก મુક્ત કરવાનો અને સમગ્ર શિક્ષણ વ્યવસ્થાને વધુ ન્યાયી તથા પારદર્શક બનાવવાનો છે. સરકાર આ અંગે તબક્કાવાર નીતિગત નિર્ણયો લઈ રહી છે.