Why Gold-Silver Crash: ભારતીય બુલિયન માર્કેટમાં સતત મંદીનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. રોકાણકારોએ આટલી મોટી રક્તરંજીત મંદીમય સ્થિતિ કદાંચ ભાગ્યે જ જોઈ હશે. ચાંદીમાં છેલ્લા ત્રણ દેશનમાં રૂપિયા 1,50,000નો જ્યારે સોનામાં આશરે રૂપિયા 50 હજારનો કડાકો બોલાઈ ગયો છે. હવે પ્રશ્ન એ થાય છે કે એવું તે શું થયું કે આ સપ્તાહના અંગ ભાગમાં આટલી મોટી મંદીની સ્થિતિ આવી પડી.
સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો થવાના મુખ્ય કારણો (ખાસ કરીને 2026ની શરૂઆતમાં જેવા તાજેતરના કડાકા જોવા મળ્યા છે) નીચે મુજબ છે:
- મોટા પાયે પ્રોફિટ બુકિંગ (Profit Booking / નફારૂપી વેચવાલી)
વર્ષ 2025ના અંત અને વર્ષ 2026ની શરૂઆતમાં સોનું અને ચાંદી રેકોર્ડ ઊંચા સ્તરે (સોનું 5500 ડોલરથી વધારે પ્રતિ ઔંસ, ચાંદી 120 ડોલરથી વધારે) પહોંચ્યા હતા. રોકાણકારો અને સ્પેક્યુલેટર્સે ભારે નફો બુક કરવા માટે વેચાણ શરૂ કર્યું, જેનાથી ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો આવ્યો. - અમેરિકન ડોલરનું મજબૂત થવું (Strengthening US Dollar)
ડોલર મજબૂત થતાં સોના-ચાંદી વધુ મોંઘા થાય છે (કારણ કે તે ડોલરમાં કિંમત થાય છે). વિદેશી ખરીદદારો માટે મોંઘું પડતાં માંગ ઘટે છે. - ફેડરલ રિઝર્વ (Fed) ચેરમેનની નિમણૂક (Kevin Warsh Nomination)
ટ્રમ્પે Kevin Warshને Fed ચેરમેન તરીકે નોમિનેટ કર્યા, જેને હોકિશ (inflation fighter) માનવામાં આવે છે. આનાથી Fedની સ્વતંત્રતા પરની ચિંતા ઘટી અને રેટ કટની અપેક્ષા ઓછી થઈ. આનાથી ડોલર મજબૂત થયો અને સોના-ચાંદી જેવા safe-haven assetsમાંથી વેચાણ વધ્યું. - ભૂ-રાજકીય તણાવમાં ઘટાડો (Reduction in Geopolitical Tension)
ગ્રીનલેન્ડ, ટેરિફ અને અન્ય વિવાદોમાં ટ્રમ્પના કેટલાક નિર્ણયોથી તણાવ ઓછો થયો, જેથી safe-haven તરીકે સોના-ચાંદીની માંગ ઘટી. - ભારતમાં બજેટ 2026ની અપેક્ષા (Expectation of Import Duty Cut in Budget)
ભારતમાં બજેટમાં સોના-ચાંદી પરની import duty ઘટાડવાની અપેક્ષાએ પણ ભાવ પર દબાણ લાવ્યું છે, કારણ કે duty ઘટે તો ભાવ સસ્તા થઈ શકે. - ચાંદીમાં વધુ તીવ્ર ઘટાડો (Silver-specific)
ચાંદી ઔદ્યોગિક માંગ (solar, electronics) પર વધુ આધારિત છે અને તેમાં leverage/speculation વધુ હોય છે, જેથી તે gold કરતાં વધુ ઘટે છે (કેટલાક દિવસોમાં 20-30%થી વધારે કડાકો).
આ ઘટાડો મોટે ભાગે કરેક્શન (correction after parabolic rise) છે. લાંબા ગાળે હજુ પણ ઘણા નિષ્ણાતો 2026માં ઊંચા ભાવની આગાહી કરે છે, પરંતુ ટૂંકા ગાળામાં volatility રહેશે
