Mahatma Gandhi Handloom Scheme: કેન્દ્રીય નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે 2026-27 ના બજેટમાં મહાત્મા ગાંધી હેન્ડલૂમ યોજનાની જાહેરાત કરી હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય ગ્રામીણ વણકર, હાથવણાટ અને હસ્તકલા કારીગરોને રોજગાર, આર્થિક સુરક્ષા અને વધુ સારી બજાર પહોંચ પૂરી પાડવાનો છે. સરકારે SME માટે 10,000 કરોડ રૂપિયા ફાળવ્યા છે. આ બજેટ ગ્રામીણ ઉદ્યોગો, કાપડ, ખાદી, હસ્તકલા અને નાના ઉદ્યોગો સાથે સંકળાયેલા લોકોને સીધો લાભ આપશે.
#UnionBudget2026 sparks a #Textile #renaissance, launching the Mahatma Gandhi #GramSwaraj initiative to boost #Khadi, #Handloom & #Handicrafts, Mission 2.0 to modernize skills, and a National Fiber Scheme for self-reliance. A transformational stitch for India’s textile future.… pic.twitter.com/7GSepZfgHh
— Central Silk Board Ministry of Textiles (@csbmot) February 1, 2026
મહાત્મા ગાંધી હેન્ડલૂમ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય ખાદી, હાથવણાટ અને હસ્તકલા ક્ષેત્રોમાં ગ્રામીણ કારીગરો માટે રોજગાર, સુરક્ષા અને બજારની પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. નાણાં પ્રધાને જણાવ્યું હતું કે આ બજેટ કર્તવ્ય ભવનમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું અને તેનો હેતુ ગ્રામીણ અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવા, રોજગાર વધારવા અને આત્મનિર્ભર ભારત તરફના માર્ગને આગળ વધારવાનો છે.
મહાત્મા ગાંધી ગ્રામ સ્વરોજગાર યોજના શું છે?
આ પહેલ હેઠળ, ગ્રામીણ વણકર, હાથશાળ અને હસ્તકલા કારીગરોને સામાજિક સુરક્ષા, વીમો અને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ ગ્રામીણ સ્વરોજગારને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને હાથશાળ, ખાદી અને કાર્પેટ ઉદ્યોગોને આધુનિક ટેકનોલોજી સાથે સાંકળવાનો છે. નાણામંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, “મહાત્મા ગાંધી ગ્રામ સ્વરોજગાર યોજના ગ્રામીણ કારીગરોને આર્થિક સ્થિરતા પ્રદાન કરવા માટે વીમો અને સહાય પૂરી પાડશે. આનાથી ગ્રામ્ય સ્તરે રોજગાર સર્જન અને આવકમાં વધારો થશે.”
મેગા ટેક્સટાઇલ પાર્ક: કાપડ ક્ષેત્ર માટે એક નવું પરિમાણ
નિર્મલા સીતારમણે પડકારજનક સ્થિતિમાં મેગા ટેક્સટાઇલ પાર્કની સ્થાપનાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. આ પાર્ક ખાસ કરીને ટેકનિકલ ટેક્સટાઇલ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, સ્થાનિક ઉત્પાદનને વેગ આપશે અને ભારતના વૈશ્વિક બજાર હિસ્સાને મજબૂત બનાવશે. નાણામંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, “ટેકસ્ટાઇલ ક્લસ્ટરોને આધુનિક બનાવવા અને કૌશલ્ય વિકાસ વધારવા માટે સમર્થ 2.0 જેવી પહેલ શરૂ કરવામાં આવશે.”
SMEs અને હસ્તકલા ઉદ્યોગને ₹10,000 કરોડનો વધારો થયો
સરકારે નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (SMEs) માટે ₹10,000 કરોડ ફાળવ્યા. આ રકમનો ઉપયોગ કાપડ કૌશલ્ય, હસ્તકલા અને ખાદી ઉદ્યોગને મજબૂત કરવા માટે કરવામાં આવશે. બજેટમાં 200 ઔદ્યોગિક કોરિડોરને પુનર્જીવિત કરવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે.
ગ્રામીણ રોજગાર અને આત્મનિર્ભર ભારત
નાણામંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે સરકારની પ્રતિબદ્ધતા ગરીબો, શોષિતો અને વંચિતોના વિકાસ પર કેન્દ્રિત છે. મહાત્મા ગાંધી ગ્રામ સ્વરોજગાર યોજના અને મેગા ટેક્સટાઇલ પાર્ક જેવી યોજનાઓ ગ્રામીણ રોજગારનું સર્જન કરશે, પરંપરાગત ઉદ્યોગોને પુનર્જીવિત કરશે અને ભારતની આત્મનિર્ભરતા વધારશે.