Tata Group Power Struggle: ભારતનો સૌથી પ્રતિષ્ઠિત બિઝનેસ સમૂહ ટાટા ગ્રુપ આંતરિક ઉથલપાથલનો સામનો કરી રહ્યું છે. ટાટા ગ્રુપના ઇતિહાસમાં આવું ક્યારેય જોવા મળ્યું નથી. આ વિવાદ માત્ર ગ્રુપના નેતૃત્વની દિશા જ નહીં, પરંતુ આગામી મહિનાઓમાં ટાટા સન્સના પબ્લિક લિસ્ટિંગની યોજનાઓને પણ અસર કરી શકે છે.
સરકારની દખલગીરી
રતન ટાટાના નિધન પછી ટાટા ટ્રસ્ટમાં નોએલ ટાટા વિરુદ્ધ મેહલી મિસ્ત્રી ગુટમાં નોમિની ડાયરેક્ટરની નિમણૂકને લઈને વિવાદ વધુ ઘેરો બન્યો છે. આ મામલો એટલો ગંભીર છે કે ભારત સરકારે મધ્યસ્થી કરવા માટે પગલું ભર્યું છે. સરકારી હસ્તક્ષેપ અને વિવાદના મૂળ ટાટા ટ્રસ્ટની અંદરના તણાવને શાંત કરવા માટે બે કેન્દ્રીય મંત્રીઓ ટાટા ગ્રુપના નેતાઓ સાથે મુલાકાત કરવાના છે.
લિસ્ટિંગ અને વધતા પ્રભાવના મુદ્દા
ઑક્ટોબર 2024માં રતન ટાટાના નિધન બાદ નોએલ ટાટાને ટાટા ટ્રસ્ટ્સના ચેરમેન બનાવવામાં આવ્યા હતા. ટાટા ટ્રસ્ટમાં એવી પણ ચર્ચા છે કે નોએલ ટાટાનો પ્રભાવ સતત વધી રહ્યો છે અને કેટલાક ટ્રસ્ટીઓ આને લઈને અસ્વસ્થ છે. તેમને લાગે છે કે ટાટા સન્સ પર ટ્રસ્ટનું નિયંત્રણ નબળું પડી રહ્યું છે.
ટાટા સન્સની લિસ્ટિંગ યોજના પેન્ડિંગ
આ વિવાદ એટલા માટે પણ મહત્વનો છે કારણ કે ભારતીય રિઝર્વ બેંકે (RBI) સપ્ટેમ્બર 2025 સુધીમાં ટાટા સન્સને લિસ્ટેડ કંપની બનાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો, પરંતુ આ સમયમર્યાદા વીતી ગયા પછી પણ આ કાર્ય અધૂરું છે. લિસ્ટિંગમાં વિલંબથી ટ્રસ્ટની 66 ટકા હિસ્સેદારીના મૂલ્યાંકન પર સીધી અસર પડી શકે છે. ટાટા સન્સની લિસ્ટિંગ યોજના પણ પેન્ડિંગ છે અને આ દરમિયાન ટ્રસ્ટીઓ વચ્ચે નોમિની ડાયરેક્ટર્સની નિમણૂકને લઈને મતભેદો ખુલ્લેઆમ સામે આવ્યા છે.
નોમિની ડાયરેક્ટરની નિમણૂક પર ખેંચતાણ
ટાટા સન્સ એ ટાટા ગ્રુપની હોલ્ડિંગ કંપની છે, જેમાં ટાટા ટ્રસ્ટની ભાગીદારી લગભગ 66 ટકા છે. નોમિની ડાયરેક્ટરની નિમણૂક સંપૂર્ણપણે ટ્રસ્ટના 14 ટ્રસ્ટીઓના હાથમાં હોય છે, અને નિર્ણયો બહુમતીથી લેવાય છે. જે તે સમયે જવાબદારી જાળવી રાખવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો કે ટાટા સન્સ બોર્ડમાં ટ્રસ્ટ્સના નોમિની ડાયરેક્ટર્સની નિમણૂક દર વર્ષે ફરીથી કરવામાં આવશે. આ પગલું પારદર્શિતાની રતન ટાટાની વિરાસત જાળવવા માટે લેવાયું હતું, પરંતુ હવે આ જ વાર્ષિક પ્રક્રિયા જૂથબાજીનું સૌથી મોટું કારણ બની ગઈ છે.
નોએલ ટાટાના નેતૃત્વવાળું જૂથ જૂની પ્રક્રિયા અને સંતુલન જાળવી રાખવા માંગે છે, જેથી ગ્રુપની સ્થિરતા પર અસર ન પડે. આ ગુટમાં નોએલ ટાટા, વેણુ શ્રીનિવાસન અને પૂર્વ નોમિની ડાયરેક્ટર વિજય સિંહ શામેલ છે, જેઓ હાલની વર્તમાન સ્થિતિ જાળવી રાખવાના પક્ષમાં છે. જ્યારે વિરુદ્ધ જૂથમાં મેહલી મિસ્ત્રી, પ્રમીત ઝવેરી, જહાંગીર જહાંગીર અને દારિયસ ખાંબાટાનો સમાવેશ થાય છે. આ ટ્રસ્ટીઓએ નવા નોમિની ડાયરેક્ટર્સ લાવવાની માંગ કરી છે.