RBI Repo Rate Hike: SBI રિસર્ચના તાજેતરના રિપોર્ટ મુજબ, RBI ડિસેમ્બર સુધીમાં રેપો રેટમાં વધુ 50 બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો કરી શકે છે, જેનાથી રેપો રેટ 6% થઈ શકે છે. રેપો રેટમાં થયેલા વધારાથી હોમ લોન, EMI, FD અને શેરબજાર પર શું અસર પડશે, વાંચો વિગતવાર.
RBI ડિસેમ્બરમાં કરી શકે રેપો રેટમાં વધારો
ગત 7 ઓક્ટોબરના રોજ ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા રેપો રેટ (Repo Rate) 25 બેસિસ પોઈન્ટવધારીને 5.25% થી 5.50% કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, એકવાર થયેલા વધારા બાદ પણ રેપો રેટમાં વધુ વધારાની શક્યતા જોવાઈ રહી છે. એસબીઆઈ રિસર્ચ (SBI Research) ના તાજેતરના 'ઈકોરેપ' (Ecorap) રિપોર્ટ અનુસાર, દેશમાં વધતા મોંઘવારીના દબાણને કારણે RBI ડિસેમ્બર સુધીમાં રેપો રેટમાં વધુ 50 બેસિસ પોઈન્ટ્સ (0.50%) વધારો કરી શકે છે. જો આ વધારો થાય તો દેશમાં રેપો રેટ વધીને 6.00% સ્તરે પહોંચી જશે.
મોંઘવારીનું દબાણ અને SBI રિસર્ચનો અંદાજ
SBI રિસર્ચ ટીમે અગાઉના RBI પોલિસી સાયકલ તેમજ મોંઘવારી અને નીતિગત વ્યાજ દરો વચ્ચેના સંબંધોનું ઊંડું વિશ્લેષણ કર્યું છે. આ વિશ્લેષણના આધારે રિસર્ચ ટીમે અનુમાન લગાવ્યું છે કે, વર્તમાન સ્તરથી કુલ 0.50% નો વધારાનો બોજ આવી શકે છે. રિપોર્ટ મુજબ, આવનારા સમયમાં ભારતમાં મોંઘવારીનો પારો ઊંચો જઈ શકે છે, અને નવેમ્બર 2026 માં CPI ફુગાવો (મોંઘવારી દર) લગભગ 6.8% ના સ્તરે પહોંચી શકે છે.
જો અંદાજ મુજબ મોંઘવારી વધશે, તો તેને નિયંત્રિત કરવા માટે કેન્દ્રીય બેંકે નાણાકીય નીતિ (Monetary Policy) ને વધુ કડક બનાવવી પડશે. જોકે, રેપો રેટ અંગેનો આખરી નિર્ણય આર્થિક આંકડા અને પરિસ્થિતિને આધારે આરબીઆઈની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) દ્વારા લેવામાં આવશે.
સામાન્ય નાગરિક અને રોકાણકારો પર શું અસર?
હોમ લોન અને EMI પર અસર
જો RBI રેપો રેટ વધારીને 6% કરશે, તો તેની સીધી અસર ધિરાણ લેનાર ગ્રાહકો પર પડશે. ખાસ કરીને એવા હોમ લોન ગ્રાહકો જેમના વ્યાજ દરો રેપો રેટ સાથે જોડાયેલા (Repo Linked Floating Rate) છે, તેમના વ્યાજ દરો અને માસિક EMI માં વધારો થઈ શકે છે. નવી લોન લેનારા ગ્રાહકો માટે ધિરાણ મોંઘું બનશે, જ્યારે જૂના ફ્લોટિંગ રેટ ધરાવતા ગ્રાહકોને પણ વધુ વ્યાજ ચૂકવવું પડી શકે છે.
FD અને બચતકર્તાઓ માટે ફાયદો
રેપો રેટમાં વધારાનો લાભ બેંકમાં બચત કરનારા ગ્રાહકોને મળી શકે છે. બેંકો પોતાની થાપણ (Deposits) પરના વ્યાજ દરોમાં સુધારો કરી શકે છે, જેના કારણે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) અને અન્ય બચત યોજનાઓ પર વધુ વ્યાજ મળવાની શક્યતા રહેશે. બેંક FD માં પોતાની મોટાભાગની બચત રાખતા લોકો માટે આ નિર્ણય ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.
શેરબજાર અને રોકાણકારો પર અસર
વ્યાજ દરો વધવાને કારણે કંપનીઓ માટે લોન કે ધિરાણ મેળવવું મોંઘું બનશે, જેનાથી તેમની ઉત્પાદન પડતર વધશે અને નફાકારકતા (Profitability) પર અસર પડી શકે છે. આથી શેરબજારના રોકાણકારો માટે પણ આ નિર્ણય મહત્વનો રહેશે. બેંકિંગ અને નાણાકીય ક્ષેત્રની કંપનીઓ પર તેની અલગ-અલગ અસર જોવા મળી શકે છે.