RBI MPC Meeting: રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) ની મહત્વની બેઠક આગામી 5 થી 7 ઓક્ટોબર દરમિયાન યોજાવા જઈ રહી છે. વધતી જતી મોંઘવારી, ક્રૂડ ઓઈલના ભડકે બળતા ભાવ અને બગડતી વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને અર્થશાસ્ત્રીઓ અને નાણાકીય વિશ્લેષકો અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે કે સેન્ટ્રલ બેંક આ વખતે બેન્ચમાર્ક રેપો રેટમાં 25 બેઝિસ પોઈન્ટ (0.25%) નો વધારો કરી શકે છે. જો આ નિર્ણય લેવામાં આવશે, તો બેંકો દ્વારા ધિરાણ દરો મોંઘા થશે, જેના પરિણામે સામાન્ય લોનધારકો માટે હોમ, ઓટો અને પર્સનલ લોનના EMI માં સીધો વધારો થઈ શકે છે.
અગાઉ નિષ્ણાતો દ્વારા આ વ્યાજદર વધારાની અપેક્ષા ડિસેમ્બરમાં રાખવામાં આવી હતી, પરંતુ તાજેતરના મેક્રો-ઈકોનોમિક આંકડા દર્શાવે છે કે આ સુધારો ઓક્ટોબરની બેઠકમાં જ અમલી બની શકે છે.
BofA અને SBI રિસર્ચનો અહેવાલ: સક્રિય પગલાં લેવા જરૂરી
વૈશ્વિક બ્રોકરેજ ફર્મ બેંક ઓફ અમેરિકા (BofA) ના જણાવ્યા અનુસાર, લગભગ બે વર્ષ સુધી નાણાકીય નીતિમાં રાહત આપ્યા બાદ હવે RBI ઓક્ટોબરની બેઠકમાં પોલિસી સપોર્ટ પાછો ખેંચવાની દિશામાં પ્રારંભિક પગલાં લેશે. ઊર્જાના વધતા ભાવ, ખાદ્યપદાર્થોની મોંઘવારી અને વ્યાપક ફુગાવાના દબાણને કારણે 25 બેઝિસ પોઈન્ટના દર વધારાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
બીજી તરફ, SBI રિસર્ચે પણ પોતાના અહેવાલમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 25-bps ના વધારાનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી ગયું છે. ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ, ક્રૂડ ઓઈલના અનિયંત્રિત ભાવ અને વૈશ્વિક જોખમોના પુનઃમૂલ્યાંકનને ધ્યાનમાં રાખીને, RBI માટે સમયસર પગલાં લેવામાં પાછળ રહી જવાને બદલે સક્રિયપણે નિર્ણય લેવો વધુ સમજદારીભર્યો રહેશે.
મોંઘવારી અને વૈશ્વિક માર્કેટનું દબાણ
દેશમાં ફુગાવાનો દર સતત વધી રહ્યો છે. ઓગસ્ટ મહિનામાં છૂટક ફુગાવો વધીને 4.82 ટકા નોંધાયો હતો, જે જુલાઈમાં 4.45 ટકા હતો. આ ઉપરાંત, મજબૂત 'અલ નીનો'ની અસર અને ઓક્ટોબરમાં સામાન્ય કરતાં ઓછા વરસાદની આગાહીને કારણે રવી પાકના ઉત્પાદન પર વિપરીત અસર પડી શકે છે, જેથી આગામી દિવસોમાં ખાદ્ય મોંઘવારી વધુ ભડકવાની આશંકા છે.
BNP પરિબાસ ઇન્ડિયાના રિપોર્ટ અનુસાર, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ $100 પ્રતિ બેરલની સપાટી વટાવી ચૂક્યું છે અને યુએસ 10-વર્ષની ટ્રેઝરી યીલ્ડ 5 ટકા તરફ આગળ વધી રહી છે, જેના કારણે ભારતનો મેક્રો-આઉટલુક નબળો પડ્યો છે. આ પરિબળોને કારણે RBI પાસે વ્યાજદરો યથાવત રાખવાની શક્યતા ખૂબ ઓછી છે.
દર વધારો મર્યાદિત રહેવાની સંભાવના
વૈશ્વિક બ્રોકરેજ નોમુરાના વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે RBI વર્તમાન સાયકલમાં કુલ વ્યાજદરમાં વધારાને 25 થી 50 બેસિસ પોઈન્ટ સુધી મર્યાદિત રાખી શકે છે. જોકે બજાર 75 bps થી વધુ આક્રમક કડકાઈની અપેક્ષા રાખી રહ્યું છે, નોમુરાએ આ વધારો મર્યાદિત રહેવાની 80 ટકા સંભાવના દર્શાવી છે.
માર્કેટ નિષ્ણાતોના મતે, મોંઘવારીને કાબૂમાં રાખવા માટે RBI નો આ નિર્ણય અનિવાર્ય બની ગયો છે, જેની સીધી અસર આવનારા દિવસોમાં બેંકિંગ સેક્ટર અને ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર જોવા મળશે.
નોંધ: ફાઇનાન્સ ક્ષેત્રે 100 બેસિસ પોઈન્ટ (bps) એટલે 1 ટકા થાય છે.