Post Office RD Scheme: જો તમે દર મહિને થોડી રકમ બચાવીને ભવિષ્ય માટે એક ફંડ તૈયાર કરવા માંગો છો, તો પોસ્ટ ઓફિસની Recurring Deposit એટલે કે RD યોજના એક વિકલ્પ બની શકે છે. તેમાં નિયમિત રીતે દર મહિને પૈસા જમા કરવાના હોય છે. ₹4,000ની માસિક બચતથી 5 વર્ષમાં કેટલું ભંડોળ ઊભું થઈ શકે છે, ચાલો ગણતરી સમજીએ.
₹4,000ની માસિક બચતથી 5 વર્ષમાં કેટલું ફંડ?
પોસ્ટ ઓફિસની 5 વર્ષની RD યોજનામાં રોકાણકાર દર મહિને નિશ્ચિત રકમ જમા કરી શકે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ દર મહિને ₹4,000 જમા કરે અને 60 મહિના સુધી આ બચત ચાલુ રાખે, તો તેનું કુલ જમા કરેલું મૂળધન ₹2,40,000 થાય છે.
આ યોજના પર લાગુ પડતા વ્યાજદર મુજબ ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજનો લાભ મળે છે. 6.7%ના દરને આધાર બનાવીને ગણતરી કરવામાં આવે તો 5 વર્ષના અંતે મેચ્યોરિટી રકમ અંદાજે ₹2.85 લાખની આસપાસ થઈ શકે છે. એટલે કે ₹2.40 લાખના કુલ રોકાણ સામે આશરે ₹45 હજાર જેટલું વધારાનું વળતર મળી શકે છે. સરળ ભાષામાં કહીએ તો દર મહિને ₹4,000ની બચત એટલે રોજના આશરે ₹133 જેટલી રકમ અલગ રાખવી. આ રીતે નિયમિત બચતની ટેવથી 5 વર્ષમાં એક સાથે ઉપયોગી થઈ શકે તેવું ભંડોળ તૈયાર કરી શકાય છે.
પોસ્ટ ઓફિસ RDમાં પૈસા કેવી રીતે જમા થાય?
આ યોજના એકસાથે મોટી રકમ રોકવાને બદલે દર મહિને નાની રકમ બચાવવાની રીત આપે છે. તેથી નોકરી કરતા લોકો, નાના બચતકર્તા અથવા કોઈ ચોક્કસ 5 વર્ષના નાણાકીય લક્ષ્ય માટે બચત કરનારા લોકો માટે આ પ્રકારની યોજના ઉપયોગી બની શકે છે. પોસ્ટ ઓફિસની સ્મોલ સેવિંગ્સ યોજનાઓ કેન્દ્ર સરકારના નિયમો હેઠળ આવે છે અને તેમના વ્યાજદર સમયાંતરે નક્કી કરવામાં આવે છે. તેથી ખાતું ખોલાવતા પહેલાં તે સમયે લાગુ પડતો વ્યાજદર તપાસવો જરૂરી છે.
જરૂર પડે ત્યારે લોનની સુવિધા
RDમાં જમા થયેલા પૈસાનો ઉપયોગ ચોક્કસ શરતો હેઠળ લોન માટે પણ કરી શકાય છે. નિયમો મુજબ ખાતું ઓછામાં ઓછું 12 મહિના ચાલુ રાખીને જરૂરી હપ્તા ભર્યા હોય તો ખાતામાં જમા રકમના એક ભાગ સામે લોનની સુવિધા મળી શકે છે. આ સુવિધા ખાસ કરીને અચાનક નાણાકીય જરૂરિયાત ઊભી થાય ત્યારે ઉપયોગી બની શકે છે. જોકે લોન લેતા પહેલાં તેના પર લાગતા વ્યાજ અને ચુકવણીની શરતો સમજવી જરૂરી છે.
સમય પહેલાં RD બંધ કરવી હોય તો?
5 વર્ષ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં RD બંધ કરવાની જોગવાઈ પણ છે, પરંતુ તેના માટે ચોક્કસ નિયમો લાગુ પડે છે. પોસ્ટ ઓફિસના નિયમો અનુસાર પ્રી-મેચ્યોર ક્લોઝર માટે નિર્ધારિત સમયગાળો પૂર્ણ થયેલો હોવો જરૂરી છે અને આવી સ્થિતિમાં સામાન્ય મેચ્યોરિટી કરતાં અલગ વ્યાજદર લાગુ થઈ શકે છે. તેથી જરૂર ન હોય ત્યાં સુધી ખાતું સમય પહેલાં બંધ કરવાનું ટાળવું વધુ યોગ્ય છે.
કોના માટે હોઈ શકે ઉપયોગી?
દર મહિને પગારમાંથી નક્કી રકમ બચાવવા માંગતા લોકો, બાળકોના ભવિષ્યના ખર્ચ માટે ફંડ બનાવતા પરિવારો અથવા આગામી 5 વર્ષ માટે કોઈ ચોક્કસ નાણાકીય લક્ષ્ય ધરાવતા લોકો RD પર વિચાર કરી શકે છે. ધ્યાનમાં રાખવું કે અહીં ₹2.85 લાખની ગણતરી 6.7%ના ઉદાહરણરૂપ વ્યાજદરને આધારે છે. સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમના વ્યાજદર સરકાર દ્વારા સમયાંતરે બદલાઈ શકે છે. તેથી રોકાણ કરતા પહેલાં India Post અથવા Department of Economic Affairsની તાજી માહિતી પરથી લાગુ પડતો વ્યાજદર અને નિયમો ચોક્કસ તપાસવા જોઈએ.
Disclaimer: આ લેખ સામાન્ય માહિતી માટે છે. રોકાણ કરતા પહેલાં સંબંધિત યોજનાના તાજા નિયમો, વ્યાજદર અને તમારી નાણાકીય સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને યોગ્ય નિર્ણય લો.