EPFO Rules 2026: નોકરી કરતી દરેક વ્યક્તિના વેતનમાંથી દર મહિને પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) નો ચોક્કસ હિસ્સો કાપવામાં આવે છે. આ રકમ નિવૃત્તિ (Retirement) પછીના જીવન માટે મોટી આર્થિક સુરક્ષા પૂરી પાડે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે નિવૃત્તિ પછી અથવા નોકરી છોડ્યા બાદ તમારા PF ખાતાનું શું થાય છે? ઘણા લોકોને એવો ભ્રમ હોય છે કે નિવૃત્તિ પછી પણ PF ખાતામાં પડેલા નાણાં પર આજીવન વ્યાજ મળતું રહે છે. કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) ના નિયમો અનુસાર, નિવૃત્તિ પછી PF ખાતા પર વ્યાજ મળવાનો સમયગાળો તમારી ઉંમર પર આધારિત છે.
PF ખાતું ક્યારે અને કેવી રીતે બને છે 'નિષ્ક્રિય'?
EPFO ના નિયમો મુજબ, જો કોઈ કર્મચારી નિવૃત્ત થાય છે અથવા 55 વર્ષની ઉંમર પ્રાપ્ત કર્યા પછી સતત 36 મહિના (3 વર્ષ) સુધી ખાતામાં કોઈ નવું યોગદાન જમા થતું નથી, તો તે PF ખાતાને 'નિષ્ક્રિય' ઘોષિત કરવામાં આવે છે. આ સિવાય, જો કોઈ ખાતાધારક કાયમી ધોરણે વિદેશમાં સ્થાયી થાય છે અથવા તેના મૃત્યુ બાદ ક્લેમ કરવામાં ન આવે, તો પણ ખાતું નિષ્ક્રિય થઈ જાય છે.
નિવૃત્તિ પછી વ્યાજ ગણતરીના મહત્વના નિયમો
EPFO અનુસાર, નિવૃત્તિ પછી તમારા PF ખાતા પર વ્યાજ મળશે કે નહીં તેનો આધાર તમે કઈ ઉંમરે નિવૃત્તિ લીધી છે તેના પર રહેલો છે:
55 વર્ષની ઉંમર પહેલાં નિવૃત્તિ:
જો તમે 55 વર્ષની ઉંમર વટાવ્યા પહેલાં નોકરી છોડી દો છો અથવા નિવૃત્ત થાઓ છો, તો તમારા PF ખાતામાં જમા રકમ પર 58 વર્ષની ઉંમર સુધી નિયમિત વ્યાજ મળતું રહે છે. 58 વર્ષ પૂરા થતાં જ ખાતું નિષ્ક્રિય થઈ જાય છે અને ત્યારબાદ વ્યાજ મળવાનું બંધ થઈ જાય છે.
55 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરે નિવૃત્તિ:
જો તમે 55 વર્ષ કે તેથી વધુની વયે નિવૃત્ત થાઓ છો, તો નિવૃત્તિ પછીના સતત 3 વર્ષ સુધી ખાતા પર વ્યાજ ચૂકવવામાં આવે છે. 3 વર્ષ પૂર્ણ થયા બાદ ખાતું નિષ્ક્રિય બને છે અને વ્યાજ ચૂકવણી બંધ થાય છે.
નિષ્ક્રિય PF ખાતાને ફરીથી કેવી રીતે એક્ટિવ કરવું?
જો તમારું PF ખાતું બંધ કે નિષ્ક્રિય થઈ ગયું હોય અને તમારી ઉંમર 55 થી 58 વર્ષની વચ્ચે હોય તેમજ તમે નવી નોકરી કે ફ્રીલાન્સિંગ શરૂ કરી રહ્યા હોવ, તો તેને ઓનલાઈન અથવા ઓફલાઈન બંને પદ્ધતિથી ફરી સક્રિય કરી શકાય છે:
ઓનલાઈન પદ્ધતિ:
- 1. EPFO નોઈંગલી પોર્ટલ (UAN Portal) પર જઈ તમારા સક્રિય યુનિવર્સલ એકાઉન્ટ નંબર (UAN) અને પાસવર્ડ સાથે લોગઈન કરો.
- 2. તમારો વર્તમાન સક્રિય મોબાઈલ નંબર UAN સાથે લિંક કરો.
- 3. KYC વિભાગમાં જઈને બેંક એકાઉન્ટ અને PAN કાર્ડની વિગતો અપડેટ કરો.
- 4. નવી કંપની અથવા નોકરીદાતાને આ જ UAN નંબર આપીને માસિક PF યોગદાન શરૂ કરવા જણાવો.
ઓફલાઈન પદ્ધતિ:
- 1. તમારી નજીકની EPFO ઓફિસની મુલાકાત લો.
- 2. નિષ્ક્રિય ખાતામાંથી નાણાં ઉપાડવા અથવા ટ્રાન્સફર કરવા માટેનું સંબંધિત ક્લેમ ફોર્મ (Claim Form) ભરો.
- 3. ઓળખકાર્ડ અને KYC દસ્તાવેજો સબમિટ કરીને વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરો.