Nirmala Sitharaman Budget sarees: જ્યારે નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ હાથમાં ડિજિટલ લેજર લઈને સંસદના પગથિયાં ચઢી રહ્યા હતા ત્યારે દેશનું ધ્યાન ફક્ત બજેટના આંકડાઓ પર જ નહીં પરંતુ તેમના પરંપરાગત પોશાક પર પણ કેન્દ્રિત થયું હતું.
છેલ્લા નવ વર્ષોમાં દરેક બજેટમાં નવી સાડી અને તેની સાથે ભારતની કોઈ કલા, સંસ્કૃતિ અથવા વણાટ પરંપરાની વાર્તા હોવી એ એક પરંપરા બની ગઈ છે. દેશના નાણામંત્રી માટે સાડી માત્ર એક ડ્રેસ નહીં પરંતુ ભારતીય હસ્તકલા, સ્થાનિક અર્થતંત્ર અને સાંસ્કૃતિક વારસાનો સંદેશ બની ગઈ છે.
સાડીની ખાસિયત
દર વર્ષે તેમની સાડીઓ ચોક્કસ રાજ્યના વણકરો અને કલાકારોને રાષ્ટ્રીય ઓળખ આપે છે. 2026માં સીતારમણે વાઇન રંગની, હાથથી વણેલી કાંજીવરમ કટ્ટમ સાડી પહેરી હતી. તમિલનાડુના કાંચીપુરમમાં ઉદ્ભવેલી આ લગભગ 400 વર્ષ જૂની વણાટ પરંપરા તેના રેશમ અને સોનેરી ચમક દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે.
સાડી પર કટ્ટમ અથવા ચોરસ ડિઝાઇન, દક્ષિણ ભારતીય પડી કોલમની યાદ અપાવે છે જેને સ્થિરતા અને શુદ્ધતાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. ઘેરા વાદળી અને ભૂરા રંગની કિનારી સાથે સોનેરી-ભૂરા રંગના આંચલે સમગ્ર સમૂહને એક ગૌરવપૂર્ણ અને ગૌરવપૂર્ણ દેખાવ આપ્યો.
પીળા રંગનો સ્વેટર અને ભૂરા રંગની શાલ તેના સરળ છતાં પ્રભાવશાળી દેખાવને પૂરક બનાવતી હતી. સાડીમાં ભારે ભરતકામ નથી છતાં તેનો ઓછો અંદાજિત અને પરંપરાગત આકર્ષણ બજેટ-સભાન પ્રસંગ માટે યોગ્ય હતો.
2025માં ખાસ સાડી પહેરી હતી
2025માં તેમણે બિહારના પ્રખ્યાત મધુબની ચિત્રો ધરાવતી સાડી પહેરીને લોક કલાને રાષ્ટ્રીય માન્યતા આપી. પદ્મ પુરસ્કાર વિજેતા કલાકાર દુલારી દેવી દ્વારા ડિઝાઇન કરાયેલ, તેમણે સંદેશ આપ્યો કે ભારતનું અર્થતંત્ર તેની લોક પરંપરાઓમાં મૂળ ધરાવે છે. 2024માં નાણામંત્રી જાંબલી સરહદવાળી સફેદ સાડીમાં જોવા મળ્યા હતા.
સફેદ રંગ શાંતિનું પ્રતીક છે જ્યારે જાંબલી રંગ દૂરંદેશીનું પ્રતીક છે. વચગાળાના બજેટમાં, વાદળી ટસર સિલ્ક સ્થિરતાનું પ્રતીક છે. 2023માં લાલ સાડી ઊર્જા અને આત્મવિશ્વાસનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. 2022માં ઓડિશાની રંગબેરંગી બોમકાઈ સાડીએ પૂર્વીય ભારતના વણાટને સન્માનિત કર્યું.
2021ના બજેટમાં કોવિડ-19 રોગચાળા દરમિયાન લાલ કિનારીવાળી સફેદ રંગની સાડી સરળતા અને મુશ્કેલ સમયમાં સંકલ્પનું પ્રતીક હતી. 2020ના બજેટમાં પીળી રેશમી સાડી શુભતા અને સકારાત્મકતાનો સંદેશ લઈને આવી હતી. આ વર્ષ તેમનું સૌથી લાંબુ બજેટ ભાષણ પણ હતું. 2019માં તેમના પ્રથમ બજેટ ભાષણ દરમિયાન ગુલાબી રેશમી સાડી સંતુલન અને ગંભીરતાનું પ્રતીક હતી.
વોકલ ફોર લોકલનો સંદેશ
કાંજીવરમ હોય, બોમકાઈ હોય, મધુબની હોય, તુસાર સિલ્ક હોય કે સંબલપુરી હોય… નાણામંત્રીની દરેક સાડી દેશના વણકર અને કુટીર ઉદ્યોગોને સીધી રીતે ટેકો આપે છે. આ જ કારણ છે કે બજેટના દિવસે ઇન્ટરનેટ મીડિયા ટેક્સ સ્લેબ તેમજ તેમની સાડીની રચના અને ભૌગોલિક સંકેત વિશે ચર્ચાઓથી ભરેલું છે.
આંકડાઓના આ ભવ્ય યજ્ઞમાં સીતારમણની સાડીઓ આપણને યાદ અપાવે છે કે ભારતની વાસ્તવિક તાકાત તેની પરંપરાઓ, કારીગરો અને સ્થાનિક કુશળતામાં રહેલી છે અને કદાચ આ જ કારણ છે કે તેમનો દરેક બજેટ દેખાવ એક નવી વાર્તા કહે છે.