GST Council Meeting Update: ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસિસ ટેક્સ(GST) પરિષદની 57મી બેઠકમાં દેશના વ્યાપારીઓ અને કરદાતાઓના હિતમાં અનેક ઐતિહાસિક નિર્ણય લેવામાં આવ્યા છે. નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણની અધ્યક્ષતામાં ગુરુવારે યોજાયેલી આ મહત્વન બેઠકમાં 10 મોટા નિર્ણય લેવામાં આવ્યા છે. મીટિંગનું મુખ્ય ફોકસ ટેક્સ દરોમાં ફેરફાર કરવાને બદલે Ease of Doing Business અને પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા પર હતું.
સૌથી મોટા સુધારા અંતર્ગત હવે GST અધિકારીઓ પાસેથી મનસ્વી રીતે ધરપકડને લગતા અધિકારને સંપૂર્ણપણે છીનવી લેવામાં આવ્યો છે. આ બેઠક બાદ GST 2.0ની દિશામાં આગળ વધતા દસ્તાવેજી એટલે કે જરૂરી કાગળોને લગતી કાર્યવાહી તથા ઈન્સ્પેક્ટર રાજનો અંત કરવો, સંપૂર્ણ સિસ્ટમ ડેટા અને ઓટોમેશન પર આધારિત કરવામાં આવી છે.
આ પણ વાંચો
અત્યારે સુધારાની શા માટે જરૂર પડી
હવે ટેક્સના દર નક્કી થઈ ચુક્યા છે. માટે કાઉન્સિલનું પૂરું ધ્યાન એ વાત પર છે કે દૈનિક કાર્ય કેવી રીતે સરળ હોય. વ્યાપારીઓનું વધુ સંબંધ રેટથી નહીં પણ રજિસ્ટ્રેશન, રિટર્ન અને રિફંડ(GST Regstraion And Refund) સાથે છે. હવે સિસ્ટમ વેચનાર અને ખરીદનારના બિલોને સરળતાથી મેચ કરી શકાય છે, જેથી ગેરરીતિને સરળતાથી પકડી શકાય છે.
મીટિંગમાં 10 ફેરફાર થયા
GST કાઉન્સિલની 57મી બેઠકમાં 10 મોટા સુધારા કરવામાં આવ્યા છે. જેમાં GST રજિસ્ટ્રેશનની પ્રક્રિયાને સરળ કરવા સાથે સંકળાયેલ સુધારાનો સમાવેશ થાય છે.
1. GST રજિસ્ટ્રેશનઃ સરળ હશે પ્રોસેસ GST
અબ લો-રિસ્ક એટલે ઓછા જોખમવાળા વ્યાપારીઓને સિસ્ટમ પોતે 3 દિવસની અંદર રજિસ્ટ્રેશન આપી રહ્યા છે. તેમાં કોઈ પણ અધિકારીના કોઈ દરમિયાનગીરી નથી હોતું. 61 ટકા રજિસ્ટ્રેશન આ રીતે થઈ રહી છે. રજિસ્ટ્રેશન ફોર્મ હવે વધારે સરળ હશે. નામ, સરનામું અથવા ડાયરેક્ટર બદલવા જેવા ફેરફારને લગતી અરજી હવે ઓટોમેટિક મંજૂર કરી લેશે.
2. રિટર્નઃ જૂની ભૂલને સુધારવામાં છૂટ
અત્યારે રિટર્નમાં તફાવત હોવાના સંજોગોમાં વર્ષમાં આશરે 95,000 નોટિસ આપોઆપ બની જાય છે, જેમાંથી વસૂલાત આશરે 0.08 ટકા છે. આ ફેરફાર ડેટા એન્ટ્રીની ભૂલ હોય છે. હવે જો કોઈ વેચાણ કરનાર તેના બિલમાં કોઈ ભૂલ કરે ચે તો તે સીધા તેના સેલ્સ સ્ટેટમેન્ટમાં ફેરફાર કરશે અને તેનો ફાયદો ખરીદદારને આપોઆપ મળી જશે. જૂની ભૂલો અને ખામી ભરેલ રજિસ્ટ્રેશન નંબરને સુધારવાની છૂટ મળશે.
3. રિફંડઃ સિસ્ટમ 3 દિવસમાં આપશે રિફંડ
રિફંડ ક્લેમનો સ્વીકાર કરવાના સમયે 15 દિવસથી ઘટી 10 દિવસ કરી દેવામાં આવ્યા છે. 90 ટકા કિસ્સામાં હવે રિફંડ કોઈ અધિકારી નથી, પણ સિસ્ટમ પોતે 3 દિવસમાં પાસ કરવાનું રહેશે. કેશ લેઝરમાં રહેલા તમારા બિનજરૂરી પૈસા પણ પૂરી રીતે ઓટોમેટિક રીતે તમારા ખાતામાં આવી જશે.
4. કાયદાકીય વિવાદ અને નોટિસ
રૂપિયા 10 હજારથી ઓછા કિસ્સામાં કોઈ નોટિસ મોકલવામાં આવશે નહીં. નોટિસ મોકલવા, સુનાવણી કરવા એક ચોક્કસ સ્ટાન્ડર્ડ હશે.
5. ઈનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) ના ફાયદા
પ્રામાણિક ખરીદદારો: જો ખરીદનાર પાસે માન્ય બિલ હોય, તેને માલ મળ્યો હોય અને તેણે સંપૂર્ણ ચુકવણી કરી હોય, તો તેમના રક્ષણ માટે અધિકારીઓની એક સમિતિ બનાવવામાં આવશે. આ સમિતિ ત્રણ મહિનાની અંદર તેનો અહેવાલ રજૂ કરશે.
સામાન્ય ખર્ચ પર ક્રેડિટ: ITC હવે કર્મચારીના આરોગ્ય અને જીવન વીમા, ટેલિકોમ ટાવર, ફેક્ટરીની બહાર પાઇપલાઇન અને સમાપ્ત થયેલા મફત નમૂનાઓ (જેનો નાશ કરવો આવશ્યક છે) પર ઉપલબ્ધ થશે.
ડબલ ટેક્સ નહીં: એક જ લાઇનમાં વારંવાર ખરીદેલી અને વેચાયેલી સેવાઓ (જેમ કે હોટેલ બુકિંગ, રેસ્ટોરન્ટ અને એજન્ટો દ્વારા રૂપિયા 7500 સુધીની પરિવહન) પર હવે કર લાદવામાં આવશે નહીં.
સેવાઓ અને મશીનરી પર રિફંડ: ઇનપુટ સેવાઓ અને પ્લાન્ટ/મશીનરી પર ચૂકવવામાં આવેલા કર હવે પરત કરવામાં આવશે. આ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને FMCG જેવા ક્ષેત્રોમાં વ્યવસાયો માટે અટવાયેલી કાર્યકારી મૂડી મુક્ત કરશે.
6. વ્યવસાય કરવાની સરળતા
વ્યવસાય બંધ કરવો: નાના કરદાતા માટે વ્યવસાય બંધ કરવાની પ્રક્રિયા (કેન્સલેશન) સ્વચાલિત થશે.અંતિમ રિટર્ન ફાઇલ કરવું હવે આ પ્રક્રિયાનો એક ભાગ હશે.
નાના વ્યવસાયો માટે મુક્તિ: રૂપિયા 5 કરોડ (આશરે 1.5 બિલિયન ડોલર) સુધીના ટર્નઓવર ધરાવતા વ્યવસાયો જે ફક્ત ગ્રાહકોને સીધા માલ વેચે છે તેઓ હવે વર્ષમાં એકવાર રિટર્ન ફાઇલ કરશે અને ત્રિમાસિક ધોરણે કર ચૂકવશે.
રસ્તા પર માલની તપાસ: કોઈ પણ અધિકારી પરવાનગી વિના વાહન રોકી શકશે નહીં. વાહન રોકવા માટે સંયુક્ત કમિશનર-રેન્કના અધિકારીની મંજૂરી અને વિશ્વસનીય ગુપ્ત માહિતીની જરૂર પડે છે. માલ ફક્ત તે રાજ્યમાં જ તપાસવામાં આવશે જ્યાંથી માલ ઉદ્ભવ્યો છે અથવા આવવાનો છે. ટ્રાન્ઝિટ રાજ્યો રસ્તામાં વાહનને રોકી શકશે નહીં.
7. ધરપકડ, કાર્યવાહી અને દંડ
GST માંથી ધરપકડ કરવાની સત્તા સંપૂર્ણપણે દૂર કરવામાં આવી છે. કાર્યવાહી માટેની મર્યાદા રૂપિયા 1 કરોડથી વધારીને રૂપિયા 5 કરોડ કરવામાં આવી છે. પ્રમાણભૂત દંડ ₹25000 થી ઘટાડીને ₹ 10 હજાર કરવામાં આવ્યો છે. આ શક્ય છે કારણ કે હવે બધું ડેટા અને સિસ્ટમ્સ વિશે છે અને ધાકધમકી આપવાની કોઈ જરૂર નથી.
8. નિકાસ: વિદેશી ગ્રાહકોને લાભ
જો કોઈ ભારતીય કંપની વિદેશમાં તેની પોતાની શાખા દ્વારા વિદેશી ગ્રાહકોને સેવાઓ પૂરી પાડે છે, તો તેને નિકાસ લાભ મળશે. જો કોઈ વિદેશી ગ્રાહક તેનો માલ ભારતમાં મોકલે છે અને તેના પર કામ (જેમ કે પરીક્ષણ, સમારકામ, સંશોધન) કરાવે છે, તો તેને સેવા નિકાસ પણ ગણવામાં આવશે.
9. ઈ-કોમર્સ: નાના વિક્રેતાઓને લાભ
પહેલાં, દરેક રાજ્યમાં માલ વેચવા માટે, ત્યાં એક ઓફિસ દર્શાવવી પડતી હતી. હવે નાના વિક્રેતાઓ તેમનું સરનામું (વ્યવસાયનું મુખ્ય સ્થળ) ફક્ત બીજા રાજ્યમાં ઈ-કોમર્સ કંપની (જેમ કે એમેઝોન, ફ્લિપકાર્ટ) ના વેરહાઉસમાં જ બતાવી શકશે. આનો અર્થ એ થયો કે તેઓ પોતાના રાજ્યમાંથી દેશભરમાં માલ વેચી શકશે. દરેક ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ માટે કર નિયમો સમાન રહેશે, પછી ભલે તેમનું વ્યવસાય મોડેલ ગમે તે હોય.
10. કર દરોમાં કયા ફેરફારો કરવામાં આવ્યા?
આ બેઠકમાં કોઈપણ વસ્તુના દરોમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો ન હતો. દરમાં ફેરફાર હવે વર્ષમાં ફક્ત એક જ વાર અલગ બેઠકમાં ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે. હાલમાં નિયમોમાં ખામીઓ દૂર કરીને GST પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવી રહ્યું છે.