Bank Complaint Process: આજના સમયમાં દરેક વ્યક્તિ બેન્કિંગ સેવાઓ સાથે સીધી કે આડકતરી રીતે જોડાયેલી છે. પરંતુ ઘણી વખત બેન્ક કર્મચારીઓ દ્વારા યોગ્ય સહકાર ન મળવો, ખાતામાંથી ગેરકાયદેસર કે અણધાર્યા ચાર્જ કાપી લેવા અથવા તો ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનમાં તકલીફ પડવી જેવી સમસ્યાઓ ગ્રાહકોને નડે છે. જો બેન્ક શાખા તમારી સમસ્યા ઉકેલવામાં નિષ્ફળ રહે, તો બેન્કિંગ ગ્રાહકો માટે રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની વિશેષ ફરિયાદ વ્યવસ્થા અત્યંત મદદરૂપ સાબિત થાય છે.
RBI ના ટોલ ફ્રી નંબર પર સીધી ફરિયાદ
જો કોઈ બેન્ક ગ્રાહકની રજૂઆત ન સાંભળે અથવા તો બેન્કિંગ સર્વિસમાં મોટી બેદરકારી જોવા મળે, તો ગ્રાહકો રિઝર્વ બેન્કના હેલ્પલાઈન નંબર 14448 પર ફોન કરીને પોતાની ફરિયાદ સીધી જ નોંધાવી શકે છે. આ ટોલ-ફ્રી નંબર પર ગ્રાહકોને તેમની સ્થાનિક ભાષામાં માર્ગદર્શન મેળવવાની પણ સુવિધા મળે છે.
બેન્કિંગ ઓમ્બડ્સમેનની ભૂમિકા
રિઝર્વ બેન્કની 'ઈન્ટિગ્રેટેડ ઓમ્બડ્સમેન સ્કીમ' હેઠળ ગ્રાહકોને ઝડપી અને મફત ન્યાય આપવાની સુવિધા છે:
- પ્રથમ સ્ટેપ: સૌ પ્રથમ ગ્રાહકે સંબંધિત બેન્કની શાખા કે બેન્કના ગ્રાહક સેવા કેન્દ્રમાં લેખિત ફરિયાદ નોંધાવવી પડે છે.
- બીજું સ્ટેપ: જો બેન્ક 30 દિવસમાં ફરિયાદનો સંતોષકારક ઉકેલ ન લાવે અથવા ફરિયાદ નકારી કાઢે, તો ગ્રાહક RBI ના કસ્ટમર એજ્યુકેશન અને પ્રોટેક્શન સેલ (CMS) પોર્ટલ પર જઈને ઓનલાઈન ફરિયાદ કરી શકે છે.
કયા પ્રકારની ફરિયાદો કરી શકાય?
- 1) બેન્ક ખાતામાંથી યોગ્ય કારણ વગર કે અનધિકૃત રીતે નાણાં કાપી લેવા.
- 2) ATM, નેટ બેન્કિંગ કે UPI ટ્રાન્ઝેક્શન નિષ્ફળ ગયા બાદ પણ રકમ પરત ન મળવી.
- 3) ચેક ક્લિયરિંગ, લોન પ્રોસેસિંગ અથવા એટીએમ કાર્ડ ઈશ્યૂ કરવામાં બિનજરૂરી વિલંબ કરવો.
- 4) પેન્શન, વ્યાજ કે સરકારી યોજનાના નાણાં ખાતામાં જમા કરવામાં આનાકાની કરવી.
આમ, બેન્કિંગ ક્ષેત્રે પોતાના અધિકારો પ્રત્યે જાગૃત થઈને ગ્રાહકો RBI ની સુવિધાઓનો ઉપયોગ કરી પોતાની સમસ્યાનો ઝડપી ઉકેલ મેળવી શકે છે.